آهنگِ پُرپخشِ رادیو در استرالیا و موج انتقاد از هوش مصنوعی
کاورِ «Like a Prayer» از مدونا¹ که توسط دیجی و تهیهکننده ساکن کویینزلند²، جاش فاوَز³ منتشر شده، این هفته به پُرپخشترین آهنگ رادیویی در استرالیا تبدیل شده و همزمان در چندین جدول ARIA⁴ هم بالا آمده است. با این حال، بخشهایی از صنعت موسیقی میگویند این قطعه احتمالاً با استفاده از نرمافزارهای مهندسی صدا مبتنی بر هوش مصنوعی تولید شده و همین موضوع انتقادهایی را بهراه انداخته است.
گزارش ABC News⁵ میگوید نسخه جاش فاوَز³ از «Like a Prayer» در رتبه اول جدول ملی پخش رادیویی قرار گرفته؛ جدولی که دادههای پخش از ۵۴ ایستگاه رادیویی تجاری در شهرهایی مثل سیدنی⁶، ملبورن⁷، بریزبن⁸، گلد کوست⁹، آدلاید¹⁰، پرت¹¹، سنترال کوست¹²، نیوکسل¹³ و جیلانگ¹⁴ را بههمراه triple j¹⁵ و ایستگاه اجتماعی FBi¹⁶ جمعآوری میکند. این آهنگ همچنین در جدول «Top 10 National Songs» متعلق به RCS Media Monitors¹⁷ هم در رتبه اول گزارش شده است.
طبق همان گزارش، این قطعه در چند جدول ARIA⁴ هم جایگاه گرفته؛ از جمله رتبه ۴ در «Top 20 Australian Singles»، رتبه ۴ در «Top 20 Dance Singles» و رتبه ۱۹ در «Top 20 New Music Singles». آلبوم جاش فاوَز³ با نام Dance Like Nobody's Watching¹⁸ نیز در رتبه ۱۹ جدول «Top 20 Australian Albums» قرار گرفته است. به گفته سخنگوی ARIA⁴، این چارتها با تجمیع فروش فیزیکی، دانلود دیجیتال و میزان استریم در پلتفرمهای اصلی، تصویری کلی از مصرف موسیقی در هر هفته ارائه میدهند.
در بخش دیگری از ماجرا، تهیهکننده موسیقی میچ توماس¹⁹ که با نام هنری Needs No Sleep²⁰ فعالیت میکند، در شبکههای اجتماعی درباره استفاده احتمالی از ابزارهای تولید موسیقی مبتنی بر هوش مصنوعی در آثار جاش فاوَز³ انتقاد کرده است. او میگوید مشکل اصلی، شیوه تولیدِ این نوع موسیقی است؛ بهگفته او این نرمافزارها «از هیچ» موسیقی نمیسازند، بلکه روی مجموعهدادهای از موسیقی آموزش دیدهاند که میتواند شامل آثار دارای کپیرایتِ هنرمندانی باشد که برای استفاده از آثارشان در آموزش مدلها رضایت ندادهاند. توماس این وضعیت را «شبیه تقلب» توصیف کرده و آن را با استفاده از مواد نیروزا در رقابتهای ورزشی مقایسه کرده است.
جاش فاوَز³ در پاسخ به یکی از پستهای توماس در شبکههای اجتماعی نوشته که از هوش مصنوعی «بهعنوان ابزار» استفاده کرده و «اینقدرها هم موضوع عمیقی نیست». او همچنین گفته از قبلِ فراگیر شدن هوش مصنوعی هم موسیقی منتشر میکرده است. ABC News⁵ اعلام کرده در طول هفته چند بار برای گرفتن واکنش با او تماس گرفته اما پاسخی دریافت نکرده است.
گزارش ABC News⁵ همچنین به سابقه کاری جاش فاوَز³ اشاره میکند: او دیجی و تهیهکننده موسیقی الکترونیک استرالیایی است که از سال ۲۰۱۵ و با انتشار «Bubble Goose»²¹ فعالیت حرفهایاش را آغاز کرده و نسخههای کلابمحور از آهنگهای شناختهشده و آثار دنس/الکترونیک منتشر کرده است. او در ویدیوهایی که آنلاین گذاشته، از تغییر مسیر کاریاش گفته و نوشته نزدیک بوده دو ماه قبل موسیقی را کنار بگذارد.
از سوی دیگر، سازمان مدیریت حقوق موسیقی APRA AMCOS²² تأیید کرده جاش فاوَز³ (که در این نهاد با نام فادی فاوَز²³ ثبت شده) از سال ۲۰۲۱ عضو این مجموعه است. سخنگوی APRA AMCOS²² گفته با وجود اینکه این قطعه کاور/ریمیکسِ اثری است که توسط مدونا ال. چیکونه²⁴ و پاتریک آر. لئونارد²⁵ نوشته شده، صاحبان اصلیِ حقوقِ انسانیِ اثر همچنان «حق امتیاز نشر» را به روال معمول دریافت میکنند. در این توضیح آمده که یک آهنگ ضبطشده معمولاً دو نوع حق کپیرایت دارد: یکی برای «ترکیب/کمپوزیشن» و دیگری برای «ضبط/رکوردینگ»، و نحوه ضبط و حقوق احتمالی مربوط به ضبط، لزوماً پرداخت حق امتیاز نشر به صاحبان کپیرایتِ اثرِ پایه را تغییر نمیدهد.
در همین گزارش، توبی والش²⁶، دانشمند ارشد و رئیس علمی مؤسسه هوش مصنوعی UNSW AI Institute²⁷ گفته صنعت موسیقی دلیل دارد از آهنگهای تولیدشده با هوش مصنوعی «عصبانی» باشد، چون کسب درآمد برای هنرمندان در استرالیا از قبل هم دشوار بوده است. او همچنین گفته ابزارهایی که چنین موسیقیهایی میسازند با «بلعیدن» حجم زیادی از کارِ هنرمندان شکل گرفتهاند و بخشی از این دادهها ممکن است بدون رضایت یا جبران مالی استفاده شده باشد.
سامانتا بنت²⁸، استاد موسیقی در Australian National University²⁹ و رئیس International Association for the Study of Popular Music³⁰، از زاویه دیگری به موضوع نگاه کرده و گفته حضور موسیقیِ تولیدشده با هوش مصنوعی در فرهنگ عامه، بخشی از روند دیجیتالیشدن موسیقی است. او تأکید کرده اگر رادیوها قرار است آثاری را که با هوش مصنوعی تولید شدهاند پخش کنند، این موضوع باید واضح اعلام و «برچسبگذاری» شود تا مخاطب بداند دقیقاً چه چیزی میشنود و بتواند آگاهانه از هنرمندان انسانی حمایت کند. او در عین حال به ابزارهای قدیمیتر هم اشاره کرده؛ از جمله پلاگینهای میکس و مسترینگِ خودکار و نمونهای مثل Eventide Harmonizer³¹ از اواخر دهه ۱۹۷۰ که میتوانست افکتی شبیه چندصدایی ایجاد کند.
پاورقیِ نامها (اصل انگلیسی):
¹ Madonna
² Queensland
³ Josh Fawaz
⁴ ARIA
⁵ ABC News
⁶ Sydney
⁷ Melbourne
⁸ Brisbane
⁹ Gold Coast
¹⁰ Adelaide
¹¹ Perth
¹² Central Coast
¹³ Newcastle
¹⁴ Geelong
¹⁵ triple j
¹⁶ FBi
¹⁷ RCS Media Monitors
¹⁸ Dance Like Nobody's Watching
¹⁹ Mitch Thomas
²⁰ Needs No Sleep
²¹ Bubble Goose
²² APRA AMCOS
²³ Fadi Fawaz
²⁴ Madonna L Ciccone
²⁵ Patrick R Leonard
²⁶ Toby Walsh
²⁷ UNSW AI Institute
²⁸ Samantha Bennett
²⁹ Australian National University
³⁰ International Association for the Study of Popular Music
³¹ Eventide Harmonizer