رشد چشمگیر آموزش خانگی در استرالیا؛ انتخابی تازه برای خانواده‌ها

بیشتر و بیشتر خانواده‌ها سراغ هوم‌اسکولینگ می‌روند؛ خیلی‌ها می‌گویند انتخابی نداشتند

گِنی کِلِپورِیس¹ تا وقتی دخترش لیزی² در همان سال اول دبستان، فقط در سال ۱، ۲۱ بار تعلیق شد، اصلاً به هوم‌اسکولینگ فکر نکرده بود. این مادرِ مَکای³ که سه فرزند دیگرش در مدارس عادی درس می‌خوانند، یکی از چند والدینی است که nine.com.au⁴ با آن‌ها صحبت کرده؛ والدینی که می‌گویند هیچ‌وقت تصور نمی‌کردند روزی مجبور شوند یک یا چند فرزندشان را در خانه آموزش بدهند.

کِلِپورِیس می‌گوید: «انگار همین که او به کسی یک نگاهِ اشتباه می‌کرد، برای من زنگ می‌زدند. و من می‌گفتم: این دقیقاً چطور قرار است به او کمک کند؟»

او گفت بعضی وقت‌ها وقتی به مدرسه می‌رسید، می‌دید لیزی که اوتیسم سطح ۲ و بیش‌فعالی/کم‌توجهی (ADHD) دارد، «تنها در محوطه مدرسه این‌طرف و آن‌طرف می‌چرخد». بعد از آن تصمیم گرفت لیزی را به یک مدرسه کوچک‌تر منتقل کند.

او گفت: «فکر کردم مدرسه کوچک‌تر بهتر است، اما آن‌ها در طول هفته چهار معلم متفاوت را در یک کلاس جابه‌جا می‌کردند. برای یک کودک اوتیستیک، کنار آمدن با این‌که هر روز یک آدم متفاوت در کلاس باشد، غیرممکن است. هیچ ثباتی وجود ندارد.»

آن‌ها همچنین یک برنامه زمانیِ تغییر یافته را امتحان کردند که لیزی فقط روزانه دو ساعت به مدرسه برود، اما نتیجه‌ای نداشت. کِلِپورِیس گفت بسیاری از بحران‌های رفتاری لیزی به این برمی‌گشت که او در کلاس نمی‌فهمید چه می‌گذرد، چون با روزهای کوتاه‌شده، بخش زیادی از آموزش را از دست می‌داد و همین شرایط را بدتر می‌کرد.

کِلِپورِیس که یک مادرِ تنها و دریافت‌کننده حمایتِ ازکارافتادگی است، گفت در ماه می به‌عنوان آخرین راه، سراغ هوم‌اسکولینگ رفت؛ و می‌گوید تنها هم نیست.

آمار رو به رشد و نقش پررنگ «هوم‌اسکولرهای ناخواسته»

تعداد کودکانی که در سراسر استرالیا در خانه آموزش می‌بینند، حتی پیش از دوران کووید هم روند افزایشی داشت و همه‌گیری این روند را به شکل قابل توجهی تقویت کرد. گفته شده کوئینزلند⁵ سریع‌ترین رشد را دارد و بین ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، افزایش ۱۱۰ درصدی ثبت‌نام در مقطع ابتدایی و ۱۶۳ درصدی در مقطع متوسطه را ثبت کرده است.

در حال حاضر حدود ۴۷ هزار کودک در کشور به شکل هوم‌اسکولینگ آموزش می‌بینند؛ به دلایل متنوعی مثل سبک زندگی و wellbeing، زندگی در مناطق دورافتاده، انعطاف برای سفر یا تعهدات ورزشی و هنری، و همچنین دلایل فلسفی، مذهبی یا ایدئولوژیک.

اما داده‌های بزرگ‌ترین ارائه‌دهنده آنلاین هوم‌اسکولینگ در استرالیا یعنی Euka Future Learning⁶ نشان می‌دهد تقریباً نیمی از خانواده‌ها «هوم‌اسکولرهای اتفاقی/ناخواسته» هستند؛ یعنی تصمیم‌شان یک انتخاب سبک زندگی نیست، بلکه واکنشی به بحران است: یا قلدری و مسائل اجتماعی (۳۴ درصد)، یا برآورده‌نشدن نیازهای فردی از جمله نورودایورجنس (۱۴ درصد).

در این گزارش همچنین اشاره شده که همپوشانی قابل توجهی وجود دارد؛ یعنی برخی کودکان نورودایورجنت هم‌زمان قلدری و طردشدن را تجربه می‌کنند که به اضطراب اجتماعی و امتناع از رفتن به مدرسه منجر می‌شود.

اِلِن براون⁷ بنیان‌گذار Euka Future Learning گفت «اجتماعی‌شدن» که معمولاً به‌عنوان دلیلی برای ماندن در مدرسه‌های عادی مطرح می‌شود، حالا برای خیلی‌ها به یکی از دلایل اصلی ترک مدرسه تبدیل شده، چون نرخ قلدری در کشور بالا رفته است.

او گفت: «خیلی وقت‌ها دقیقاً همان چیزی است که باعث می‌شود بچه‌ها مجبور شوند مدرسه را ترک کنند، چون اجتماعی‌شدنِ منفی در مدرسه اتفاق می‌افتد.» براون همچنین گفت رابطه والدین و فرزندان در نسل‌های اخیر تغییر کرده و والدین بیشتر از گذشته برای بچه‌هایشان می‌ایستند و می‌گویند «این وضعیت جواب نمی‌دهد».

«چه فایده دارد بفرستیم‌شان مدرسه؟»

به گفته دکتر ربکا انگلیش⁸ مدرس ارشد آموزش در Queensland University of Technology (QUT)⁹، برخی خانواده‌هایی که کودک‌شان بارها با «غیبت‌های انضباطی مدرسه» روبه‌رو می‌شود، برای این‌که کودک‌شان از آموزش محروم نشود، سراغ هوم‌اسکولینگ می‌روند.

او توضیح داد: «خانواده‌ها به جایی می‌رسند که رفتارِ کودکِ نورودایورجنت با کلاس جور درنمی‌آید. کودک تعلیق می‌شود و آن‌قدر تعلیق‌ها زیاد می‌شود که والد می‌گوید: چه فایده‌ای دارد بفرستمش مدرسه؟ من که همیشه در خانه با او هستم. اگر هوم‌اسکولینگ شود، آموزش منسجم‌تری خواهد داشت.»

او گفت گزارش‌های غیررسمی از خانواده‌ها شنیده که مدیران مدرسه گفته‌اند: «واقعاً نمی‌توانیم نیازهایش را پوشش بدهیم، شاید بهتر باشد هوم‌اسکولینگ را بررسی کنید.»

دکتر انگلیش همچنین گفت کودکان نورودایورجنت یا دارای اضطراب اجتماعی اغلب برای قلدرها «هدف» می‌شوند و مجموعه این عوامل ممکن است به تجربه‌های بسیار سختی مثل نفرت شدید از مدرسه، نرفتن یا نتوانستنِ رفتن، و حتی افکار خودکشی منجر شود.

او افزود: «خانواده‌ها دیگر به بن‌بست می‌خورند؛ گزینه دیگری ندارند. والدین گزارش می‌دهند مدرسه‌ها کم‌نیرو هستند و نمی‌توانند نیازهای بچه‌ها را پاسخ بدهند و در نهایت والدین می‌مانند و هوم‌اسکولینگ.» او تأکید کرد که مشکل را صرفاً نباید به معلم‌ها نسبت داد: «معلم‌ها در شرایط بسیار سخت، فوق‌العاده تلاش می‌کنند... اما سیستم خراب است.»

تجربه خانواده‌ای در مورِتِن بِی و تجربه‌ای در مَکای

سارا* از منطقه Moreton Bay¹⁰ در کوئینزلند⁵، بعد از آن‌که پسرش بِن* در سال اول، با برنامه زمانیِ تغییر یافته فقط روزی دو ساعت به مدرسه می‌رفت، تصمیم گرفت او را در خانه آموزش بدهد؛ در دوره‌ای که بن در حال دریافت تشخیص اوتیسم و ADHD بود. او گفت وقتی تا پایان ترم نشانه‌ای از بازگرداندن بن به روزهای کامل مدرسه ندید، با توجه به این‌که برای هماهنگ‌شدن با آن ساعات کوتاه مجبور شده بود کارش را ترک کند، هوم‌اسکولینگ را ادامه داد.

او گفت: «انگار من که به‌هرحال آنجا بودم، پس بهتر است خودم انجامش بدهم. اما قرار بود برگردم دانشگاه، خیلی هیجان داشتم، کارم را دوست داشتم و از زندگی با Centrelink¹¹ بدم می‌آید.»

بن الان در سال ۷ است و خواهر بزرگ‌ترش اِمیلی* در سال ۹ در یک مدرسه عادی درس می‌خواند.

به گفته سارا، شمال بریزبین¹² یعنی Moreton Bay جامعه هوم‌اسکولینگ بزرگ و فعالی دارد و همین باعث می‌شود نگه‌داشتن بن در فعالیت‌های اجتماعی راحت‌تر باشد و تجربه‌های فوق‌برنامه متنوعی فراهم شود. او از دورهمی‌های منظم، کارگاه‌ها و اردوها و بازدیدهایی گفت که خانواده‌ها با هم برنامه‌ریزی می‌کنند؛ جایی که مهارت‌ها بین گروه‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود و بچه‌های بزرگ‌تر به کوچک‌ترها آموزش می‌دهند. سارا اضافه کرد برخی بچه‌ها به تاریخ نظامی علاقه دارند و گاهی همه با هم در قالب بازی‌های جنگی، «یک دوره فشرده تاریخ نظامی» می‌گذرانند.

او گفت آن‌ها همچنین مرتب به مراکز محیط‌زیستی محلی می‌روند و با قطار به بریزبین می‌روند تا نمایشگاه‌های Queensland Museum¹³ را ببینند.

در مقابل، کِلِپورِیس در مَکای جامعه هوم‌اسکولینگ قوی‌ای پیدا نکرده است. برای او و لیزی، روزها با انگلیسی و ریاضی می‌گذرد، اما بازی، آشپزی، باغبانی و رفتن به ساحل هم بخشی از برنامه است و او می‌گوید بهبودهایی در رفتار لیزی دیده است.

با این حال، فرصت‌های اجتماعی‌شدن با بچه‌های دیگر و به‌اشتراک‌گذاری منابع برایش محدود بوده و می‌گوید برنامه‌اش این است که وقتی لیزی آماده شد، برای بازگشت به مدرسه کمکش کند. او گفت: «فقط امیدوارم از تکالیف مدرسه فاصله بگیرد، دلش برای بخش اجتماعی تنگ شود و مغزش بالغ‌تر شود. آدم دوست دارد بچه‌ها زندگی اجتماعی داشته باشند و خودش هم کمی استراحت کند.»

براون گفت حدود ۳۰ درصد از کودکانی که هوم‌اسکول می‌شوند، دوباره به مدرسه‌های عادی برمی‌گردند. او گفت هدف اصلی، آموزشی است که «برای کودک بهتر است» و این‌که بعضی بچه‌ها ممکن است مدتی از مدرسه فاصله بگیرند و حمایت بیشتری دریافت کنند. او گفت اگر کودک تصمیم بگیرد به مدرسه برگردد و برای این کار آماده و با اعتمادبه‌نفس باشد، این هم بخشی از مسیر است.

واکنش اداره آموزش کوئینزلند

Queensland Department of Education¹⁴ در بیانیه‌ای به nine.com.au⁴ گفت «تمام مدارس دولتی کوئینزلند متعهد به فراهم کردن محیطی امن و حمایتی برای دانش‌آموزان دارای معلولیت هستند» و برای دانش‌آموزان دارای معلولیت، منابع بیشتری در نظر گرفته می‌شود تا مدارس هم از نظر بودجه و هم از نظر امکانات آماده حمایت باشند.

این اداره گفت مجموعه‌ای از کارکنان متخصص برای حمایت از دانش‌آموزان نورودایورجنت در داخل و خارج کلاس در نظر گرفته شده؛ از جمله درمانگرها، معلم‌های مشاورِ بازدیدکننده، مشاوران ارشد اوتیسم و پرستاران ثبت‌شده مدارس دولتی. همچنین گفته شد که روی آموزش‌های عملی سرمایه‌گذاری می‌شود تا معلم‌ها برای مدیریت کلاس‌های متنوع و حمایت از نیازهای یادگیری فردی، مهارت بیشتری پیدا کنند.

*نام‌ها تغییر داده شده‌اند.

پاورقی نام‌ها و منابع:

¹ Geni Kelepouris

² Lizzie

³ Mackay

⁴ nine.com.au

⁵ Queensland

⁶ Euka Future Learning

⁷ Ellen Brown

⁸ Dr Rebecca English

⁹ Queensland University of Technology (QUT)

¹⁰ Moreton Bay

¹¹ Centrelink

¹² Brisbane

¹³ Queensland Museum

¹⁴ Queensland Department of Education