نسخه نادر ۱۴۹۴ «چکش جادوگران» به دانشگاه ملبورن رسید
دانشگاه ملبورن¹ یک نسخه نادر چاپ سال ۱۴۹۴ از کتاب مالئوس مالفیکاروم² (معروف به «چکش جادوگران») را برای آرشیو و مجموعههای ویژه³ خود خریداری کرده است؛ اثری که از بدنامترین کتابهای تاریخ بهشمار میآید و به عنوان یکی از نخستین راهنماهای چاپی برای جادوگرشکاران شناخته میشود.
این نسخه که به زبان لاتین نوشته شده، در سال ۱۴۸۶ توسط راهب دومینیکن، الهیدان و تفتیشگر، هاینریش کرامر⁴ تألیف شد و بعدها بهعنوان متنی اثرگذار در گسترش موج محاکمههای جادوگری در اروپای اوایل دوران مدرن معرفی شد. در متن کتاب، از وجود جادوگری دفاع میشود، درباره «تواناییهای» ادعایی جادوگران توضیح داده میشود و دستورالعملهایی برای پیش بردن محاکمههای جادوگری ارائه میشود.
نسخه تازه خریداریشده در سال ۱۴۹۴ توسط چاپگر شناختهشده نورنبرگی، آنتون کوبرگر⁵ منتشر شده است؛ چاپگری که ۱۱ سال پیش از آن، چاپ کتاب مقدس نورنبرگ⁶ را هم منتشر کرده بود. دانشگاه اعلام کرده این کتاب، قدیمیترین نسخهای است که از آثار چاپشده توسط کوبرگر در یک مجموعه عمومی استرالیا نگهداری میشود.
دکتر شارلوت میلر⁷، عضو هیئت علمی دانشکده هنر، که واحد درسی «جادوگرشکاری در جوامع اروپایی» را همراه با دانشیار جنی اسپینکس⁸ تدریس میکند، گفته است این خرید هم برای پژوهش و هم برای آموزش ارزشمند است. او این کتاب را متنی کلیدی برای فهم جادوگرشکاریهای دوره اوایل مدرن دانسته؛ دورهای که بنا به گفته او، به شکنجه و اعدام نزدیک به ۵۰ هزار زن و مرد در اروپا انجامید. او همچنین گفته است این متن بهعنوان راهنمایی «صریح و تکاندهنده» درباره شیوههای گرفتن اعتراف، در چند درس تاریخ تدریس میشود و داشتن نسخه فیزیکی آن، امکان دسترسی نزدیک و عملی دانشجویان به یکی از اثرگذارترین کتابهای قرن پانزدهم را فراهم میکند.
سوزان میلارد⁹، مسئول کتابهای کمیاب دانشگاه، گفته است این جلد به مجموعه بسیار نادر و مهم دانشگاه از اینکانابولا¹⁰ اضافه میشود؛ کتابهایی که پیش از سال ۱۵۰۰ و قبل از فراگیر شدن چاپ و انتشار گسترده در قرن شانزدهم منتشر شدهاند. او تأکید کرده داشتن یک چاپ از کوبرگر برای استرالیا اهمیت ویژهای دارد و این کتاب نمونهای برجسته از تولید کتاب در قرن پانزدهم است؛ از جمله با حروف گوتیک¹¹، صفحهآرایی دو ستونه و جلد اصلی همان دوره که به گفته دانشگاه، مهارت و ظرافت کتابسازی در آن زمان را نشان میدهد. همچنین گفته شده این اثر میتواند برای یادگیری در موضوعاتی مثل تاریخ، تایپوگرافی، جلدسازی و «زندگی مادیِ متنها» کاربرد داشته باشد.
جان باکینگهام¹²، سرپرست معاونت آرشیو و مجموعههای ویژه، این خرید را افزودهای مهم به مجموعههای ویژه دانشگاه معرفی کرده و گفته مأموریت تیم او حفظ و در دسترس گذاشتن متنهای کهن و مهم برای دانشجویان، پژوهشگران و جامعه است. به گفته او، این نسخه قرار است همراه دیگر آثار مجموعههای ویژه در یک محیط نگهداری جدید و پیشرفته ذخیرهسازی شود.
دانشگاه اعلام کرده مالئوس مالفیکاروم² قرار است در قالب برنامه Spotlight¹³ از مجموعه «آرشیو و مجموعههای ویژه»، در تاریخ ۱۰ سپتامبر¹⁴ به نمایش عمومی گذاشته شود. این خرید از طریق وقف پیت¹⁵ انجام شده؛ صندوقی که برای حمایت از خرید کتاب برای کتابخانه بیلیو¹⁶ و پشتیبانی از آموزش تاریخ در دانشگاه ایجاد شده است.
پانویس نامها (اصل انگلیسی)
¹ The University of Melbourne
² Malleus Maleficarum (The Hammer of Witches)
³ Archives and Special Collections
⁴ Heinrich Kramer
⁵ Anton Koberger
⁶ Nuremberg Bible
⁷ Dr Charlotte Millar
⁸ Associate Professor Jenny Spinks
⁹ Susan Millard
¹⁰ incunables / incunabula
¹¹ Gothic type
¹² Jon Buckingham
¹³ Spotlight series program
¹⁴ 10 September
¹⁵ Pitt Bequest
¹⁶ Baillieu Library