کشف شهاب‌سنگی به اندازه یک مشت در استرالیای غربی

کشف شهاب‌سنگ مشت‌سایز در بیابان استرالیای غربی

سه تن از دانشجویان دکتری دانشگاه کرتین¹ از طریق شبکهٔ "Desert Fireball Network"² موفق به یافتن شهاب‌سنگی 300 گرمی، به اندازه مشت، در منطقه دورافتادهٔ Goldfields region⁶ در استرالیای غربی شدند، تقریباً 400 کیلومتر شمال‌شرق Kalgoorlie⁷.

ردیابی و عملیات جست‌وجو

در تاریخ 11 جولای 2025، این شهاب‌سنگ با ورود به جو زمین یک آتش‌تاب به‌وجود آورد که توسط دوربین‌های خودکار شبکهٔ "Desert Fireball Network"² در سراسر استرالیای غربی و Nullarbor Plain⁸ شکار شد. مشاهدات پنج دوربین، منطقه فرود پیش‌بینی‌شده‌ای به مساحت تقریباً 3 کیلومتر در 0.5 کیلومتر را تعیین کردند (حدود 1.5 کیلومتر مربع، معادل نیمی از مساحت Kings Park⁹ در Perth¹⁰).

در نوامبر 2025، دانشجویان طی یک سفر جاده‌ای هشت‌روزه از Perth¹⁰ به محل حادثه رفتند. آن‌ها سه روز رانندگی، کمپ زدن و سپس جست‌وجوی میدانی را آغاز کردند. با استفاده از یک پهپاد مجهز به هوش مصنوعی، توسعه‌یافته توسط DFN²، آن‌ها 728 هدف بالقوه مانند سنگ، غلاف دانه درختگون، فضولات حیوانی یا حفره‌ها را شناسایی کردند. تیم به‌صورت دستی بیش از 700 گزینه را بازبینی کرد و نهایتاً در آخرین روز، شهاب‌سنگ را در موقعیتی یافت که کاملاً مطابق پیش‌بینی مدل‌ها نبود. قطعه کوچکی از آن نیز جدا شده بود.

مایکل فریزر³ این کشف را «مانند یافتن سوزن در انبار کاه» توصیف کرد و خاطرنشان کرد استفاده از پهپاد هوشمند به جای جست‌وجوی سنتی، روند بازیابی را قبل از فرسایش محیطی تسریع می‌کند.

تحلیل و اهمیت

این شهاب‌سنگ که یازدهمین مورد با مدار شناخته‌شده است، توسط شبکهٔ DFN² بازیابی شده است، به Perth¹⁰ بازگردانده شد تا مورد تحلیل قرار گیرد. پژوهشگران قصد دارند آن را برش دهند، ترکیباتش را زیر میکروسکوپ بررسی کنند، نوع آن (از میان گونه‌های مختلف شهاب‌سنگی) را تعیین کرده و سن آن را بسنجند. مسیر حرکت آتش‌تاب نیز برای تأیید منشاء آن در منظومهٔ شمسی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

دوربین‌های DFN² با محاسبه مدار آتش‌تاب و موقعیت فرود، شکافی در مجموعه‌های جهانی حدود 80,000 شهاب‌سنگ ایجادشده بدون منشاء مشخص را پر می‌کنند. این بازیابی به درک مواد اولیه منظومهٔ شمسی و اجرام سنگی برخوردکننده با زمین کمک می‌کند. دانشگاه کرتین¹ شبکه را رهبری می‌کند و آن را به Global Fireball Observatory¹¹ با ایستگاه‌های بین‌المللی گسترش داده است.

زمینه گسترده‌تر

این رویداد هم‌زمان با فعالیت دنباله‌دار Geminid meteor shower¹² در آخر هفته 13 دسامبر رخ داد. فریزر³ از علاقه‌مندان ستاره‌شناسی در Kalgoorlie-Boulder¹³ دعوت کرد تا آتش‌تاب‌ها را مشاهده کنند و انتظار می‌رود هر یک تا دو دقیقه یک بار دیده شود.

شبکهٔ DFN² بر پژوهش فضایی کرتین¹، از جمله نجوم رادیویی و برنامه‌های ماهواره‌ای، بنا شده است. تا دسامبر 2025، تعداد سقوط‌های مشاهده‌شدهٔ شهاب‌سنگ‌ها در سراسر جهان به 1,269 مورد رسیده و شبکه‌هایی مانند DFN² در این روند نقش دارند.