ترامپ وعده «سود سهام» ۵هزار دلاری داد
دونالد ترامپ¹، رئیسجمهور ایالات متحده²، وعده داده است اگر جمهوریخواهان³ در انتخابات میاندورهای نوامبر کنترل هر دو مجلس کنگره⁴ را حفظ کنند، به هر بزرگسال آمریکایی ۵هزار دلار پرداخت نقدی انجام دهد.
ترامپ این وعده را در شب افتتاحیه گردهمایی میاندورهای حزب جمهوریخواه در دالاس⁵ مطرح کرد و آن را نوعی «سود سهام» معرفی کرد که به گفته او از موفقیت اقتصادی کشور میآید. او گفت: «اگر جمهوریخواهان ببرند، شما هم با ما میبرید و ۵هزار دلار میگیرید.» ترامپ این پرداخت را «سود سهام ترامپ» نامید و آن را با پرداخت سود از سوی شرکتهای موفق به سهامدارانشان مقایسه کرد.
طبق این طرح، پرداخت فقط در صورتی انجام میشود که جمهوریخواهان هم مجلس نمایندگان⁶ و هم سنا⁷ را با هم حفظ کنند. ترامپ همچنین گفت این پول باید داخل ایالات متحده خرج شود، اما توضیح نداد این محدودیت چطور قرار است اجرا و کنترل شود.
برآورد هزینه: بیش از یک تریلیون دلار
ابعاد مالی این وعده بسیار بزرگ توصیف شده است. با توجه به حدود ۲۷۰ میلیون بزرگسال در ایالات متحده، پرداخت ۵هزار دلار به هر نفر میتواند چیزی حدود ۱.۳۵ تریلیون دلار هزینه داشته باشد؛ رقمی که در تحلیلها و گزارشهای مختلف نیز بیش از یک تریلیون دلار برآورد شده است.
در گزارشها آمده است این عدد میتواند بهمراتب بیشتر از درآمد تعرفههایی باشد که ترامپ پیشتر از آن بهعنوان منبع احتمالی برای پیشنهادهای قبلیِ پرداخت مستقیم یاد کرده بود. در عین حال، ترامپ جزئیات دقیق درباره منبع تامین مالی، شرایط واجدین، یا زمانبندی پرداخت ارائه نکرد و مشخص نیست آیا پرداخت به درآمد افراد محدود میشود یا همه بزرگسالان واجد شرایط خواهند بود.
نیاز احتمالی به تایید کنگره
این وعده با مانعهای حقوقی و سیاسی جدی روبهرو توصیف شده است. در گزارشها آمده که برای چنین پرداختی احتمالاً لازم است کنگره آن را تصویب کند و قانونگذاران باید روشن کنند آیا دولت میتواند از اختیارات اجرایی موجود برای پرداخت استفاده کند یا نیاز به قانونگذاری جدید دارد.
این موضوع پس از آن مطرح میشود که کنگره پیشتر در برابر درخواست ترامپ برای پرداختهای ۲هزار دلاریِ مبتنی بر درآمد تعرفهها به خانوادهها مقاومت کرده بود؛ پیشنهادی که آن هم درباره اختیار دولت برای پرداخت بدون مجوز کنگره بحثبرانگیز شد.
منتقدان هشدار دادهاند پرداختی با این حجم میتواند کسری بودجه فدرال را افزایش دهد و فشارهای تورمی را بیشتر کند. طبق گزارشها، ایالات متحده هماکنون با کسری بودجه سالانهای نزدیک به ۱.۸ تریلیون دلار روبهروست و در همان پوششها اشاره شده بدهی ملی از ۴۰ تریلیون دلار عبور کرده است.
تلاش برای فعالکردن پایگاه رأی جمهوریخواهان
این وعده در شرایطی مطرح شد که جمهوریخواهان تلاش میکنند کنترل کنگره را در انتخابات میاندورهای حفظ کنند. ترامپ انتخابات را نوعی همهپرسی درباره ریاستجمهوری خودش توصیف کرد و از حامیانش خواست این رقابت را طوری ببینند که انگار شخص او در برگه رأی حضور دارد.
در گزارشها همچنین آمده است این وعده نمونهای کمسابقه از گرهزدن مستقیمِ یک منفعت مالی شخصی به نتیجه انتخاباتی یک حزب است. با این حال، پرداخت صرفاً به «رأی دادن به ترامپ» وابسته نیست و شرط آن پیروزی جمهوریخواهان در هر دو مجلس عنوان شده است.
در همین پوششها اشاره شده جیدی ونس⁸، معاون رئیسجمهور، ساعتی بعد از اعلام وعده گفت ممکن است این پرداخت شامل افراد ثروتمند نشود. همچنین برنی مورنو⁹، سناتور جمهوریخواه، از این ایده حمایت کرده و گفته است پس از انتخابات ۳ نوامبر برای تصویب پرداختها طرح قانونی آماده میکند. یک وکیل در نیو مکزیکو¹⁰ هم گفته است چنین پرداختی به تصویب کنگره نیاز دارد و ارتباط آن با انتخابات بهخودیِ خود پرداخت را غیرقانونی نمیکند، چون واجدشرایط بودن به نحوه رأی دادن افراد وابسته نیست.
ابهام درباره رقمهای مطرحشده
برخی تیترها به مبلغ ۷۵۰۰ دلار اشاره کردهاند، اما گزارشهایی که سخنرانی ترامپ در دالاس را نقل کردهاند، بهطور مداوم از وعده ۵هزار دلار برای هر بزرگسال آمریکایی صحبت میکنند. تا وقتی دولت جزئیات رسمی منتشر نکند، رقم نهایی، شرایط واجدین، منبع تامین مالی و زمان پرداخت همچنان نامشخص است و در وضعیت فعلی، «سود سهام ترامپ» در حد یک وعده انتخاباتی مطرح میشود.
پانویس نامها (اصل انگلیسی):
¹ Donald Trump
² United States
³ Republicans / Republican Party
⁴ Congress
⁵ Dallas
⁶ House of Representatives
⁷ Senate
⁸ JD Vance
⁹ Bernie Moreno
¹⁰ New Mexico
