«همهچیز را از دست دادیم»: یک تماس ۸۰ دقیقهای و خالی شدن حساب
یک مادر جوان در کوئینزلند¹ تعریف کرده که بعد از یک کلاهبرداری «جعل هویت بانک»، در یک تماس تلفنی ۸۰ دقیقهای، ۱۳هزار دلار از دست داده است؛ تماسگیرنده ادعا میکرد از تیم مقابله با تقلبِ بانک او تماس میگیرد.
تیگان کان² میگوید وقتی همراه خانواده در یک پارک تفریحی در کوئینزلند¹ بوده، این تماس را دریافت کرده است. مردی که پشت خط بود، اطلاعات شخصی بسیار دقیقی درباره او داشت؛ از جمله نام، تاریخ تولد، شماره موبایل، آدرس خانه و ایمیل.
او به تیگان کان² گفته بود روی حسابش در بندیگو بانک³ تراکنشهای مشکوک شناسایی شده و برای جلوگیری از «برداشتهای غیرمجاز»، به او دستور داده اقدامهایی انجام دهد. گفته میشود تماسگیرنده از او خواسته یک کد امنیتی ارسالشده به گوشیاش را با صدای بلند بخواند و برای «تأیید هویت»، عکس گواهینامهاش را هم ارسال کند.
اما تماسگیرنده یک کلاهبردار بود. در جریان تماس، فرد مهاجم به حساب بندیگو بانک³ او دسترسی پیدا کرده و با آن، در استرالیا پست⁴ حدود ۱۳هزار دلار کارت هدیه خریداری کرده است. وقتی تماس تمام شده، پسانداز او خالی شده بود و خودش گفته: «همهچیز را از دست دادیم.»
طبق گزارش، بندیگو بانک³ بعدتر اعلام کرده مسئول این خسارت نیست و در ادامه یک پرداخت «حسننیت» ۵هزار دلاری به او پیشنهاد داده که پذیرفته است؛ با این حال او همچنان ۸هزار دلار کم آورده است.
در گزارش آمده تیگان کان² از طولانی بودن روند پیگیری و شکایت و همچنین ابهام در نحوه بررسی موضوع گلایه داشته و گفته پرونده به مرجع رسیدگی به شکایتهای مالی استرالیا (AFCA)⁵ هم کشیده شده است. در همین گزارش نقل شده که بانک برای حفظ حریم خصوصی، درباره مشتری مشخص اظهارنظر نکرده، اما گفته موضوع امنیت سایبری را جدی میگیرد، در صورت امکان برای بازیابی پول تلاش میکند و زمانی که بانک مقصر باشد، خسارت را جبران میکند.
کلاهبرداریهای «جعل هویت بانک» چگونه انجام میشود
این پرونده نشان میدهد چرا کلاهبرداریهای جعل هویت بانک میتواند قانعکننده باشد. مجرمان معمولاً از اطلاعاتِ بهدستآمده از نشت داده، شبکههای اجتماعی، فیشینگ و روشهای مشابه استفاده میکنند تا هنگام تماس، معتبر به نظر برسند.
سناریوی رایج این است که تماسگیرنده خود را کارمند بخش «تقلب» یا «امنیت» معرفی میکند، از «حمله به حساب» میگوید، فضا را اضطراری میکند و از قربانی میخواهد روی خط بماند. سپس اطلاعاتی میگیرد یا کارهایی پیشنهاد میدهد که در نهایت به دسترسی به پول منجر میشود.
طبق راهنمایی منتشرشده از سوی بنک آسترالیا⁶، سازمانهای واقعی نباید مشتری را برای گفتن جزئیات ورود به بانکداری، رمز عبور، کدهای یکبارمصرف یا دادن دسترسی از راه دور تحت فشار بگذارند. همچنین پیشنهاد میشود تماسهای غیرمنتظره را قطع کنید و خودتان با شمارهای معتبر و قابل اعتماد با سازمان تماس بگیرید.
نشانههایی که باید جدی گرفته شود
حتی اگر تماسگیرنده اطلاعات شخصی زیادی بداند، تماسِ «بهنام بانک» باید با احتیاط بررسی شود. موارد زیر بهعنوان نشانههای هشدار مطرح شدهاند:
• فشار برای اقدام فوری
• درخواست رمز عبور، کد یکبارمصرف یا اطلاعات ورود به بانکداری
• دستور برای انتقال پول یا خرید کارت هدیه
• درخواست اینکه خودتان مستقل با بانک تماس نگیرید
• درخواست نصب نرمافزار یا دادن دسترسی از راه دور
• شماره یا شناسه تماسگیرنده که «رسمی» به نظر میرسد اما مستقل بررسی نشده است
در توصیههای کارشناسی آمده بهترین کار این است که تماس را قطع کنید و با شمارهای که روی کارت بانکی، در اپ رسمی بانک یا در وبسایت رسمی و تأییدشده بانک درج شده تماس بگیرید. همچنین توصیه شده با شمارهای که تماسگیرنده در همان تماس ارائه میدهد، تماس مجدد نگیرید.
اگر پول برداشت شد، چه کارهایی مطرح میشود
برای افرادی که فکر میکنند هدف قرار گرفتهاند، توصیه شده سریع اقدام کنند: از مسیر رسمی با بانک تماس بگیرند و بخواهند حسابها، کارتها و دسترسی بانکداری اینترنتی ایمنسازی شود. اگر امکانش هست، از داخل اپ بانک کارتها را قفل کنند یا قابلیت امنیت اضطراری را فعال کنند.
همچنین توصیه میشود مدارک و شواهد را نگه دارید؛ مثل شماره تلفن، پیامکها، ایمیلها، سوابق تراکنش و اسکرینشاتها؛ و موضوع را به اسکمواچ⁷ و در صورت لزوم به ریپورتسایبر⁸ یا پلیس گزارش دهید.
در توصیههای عمومیِ ASIC⁹ و اسکمواچ⁷ هم بر سه محور «توقف» پیش از پرداخت یا اشتراکگذاری اطلاعات، «بررسی» طرف مقابل از طریق راه تماس مستقل، و «محافظت» با گزارشدادن سریع اشاره شده است.
پاورقی منابع نامها
¹ Queensland
² Teagan Conn
³ Bendigo Bank
⁴ Australia Post
⁵ Australian Financial Complaints Authority (AFCA)
⁶ Bank Australia
⁷ Scamwatch
⁸ ReportCyber
⁹ ASIC