هشدار آستراک به بانک‌ها: کنترل‌های وام مسکن را سخت‌گیرانه‌تر کنید

افشای تقلب هماهنگ در وام‌های مسکن در بانک‌های بزرگ

نهاد مقابله با جرائم مالی آستراک¹ اعلام کرد در جریان عملیات Operation Claw²، وام‌های مشکوک به تقلب به ارزش صدها میلیون دلار در ۱۰ بانک بزرگ شناسایی شده است؛ پرونده‌ای که عمدتاً به خرید ملک، به‌ویژه در سیدنی³، مربوط می‌شود.

به گفته آستراک، این عملیات «تقلب هماهنگ در وام مسکن» و «ضعف‌های سیستماتیک» در بخش وام‌دهی را نشان داده است؛ به‌طوری که برخی خریدهای ملکی با شیوه‌هایی انجام شده که با قوانین مرتبط با وام‌دهی مسئولانه و کاهش ورود پول‌های مشکوک به بازار ملک همخوانی ندارد.

برندن توماس⁴، مدیرعامل آستراک، گفت: «ابعاد این فعالیت باید برای هر وام‌دهنده‌ای یک زنگ هشدار باشد.» او افزود نشانه‌های مشابهی در بانک‌های مختلف دیده شده؛ بانک‌هایی که بخش بزرگی از بازار وام مسکن استرالیا را پوشش می‌دهند. توماس گفت این پروژه شواهدی از پول‌شویی گسترده پیدا نکرده، اما ضعف‌های شناسایی‌شده می‌تواند توسط مجرمان برای سوءاستفاده از نظام مالی استرالیا به کار گرفته شود.

«لیار لون» چیست و چه نشانه‌هایی دیده شده؟

آستراک می‌گوید بخشی از این وام‌ها در قالب آنچه «liar loans⁵» نامیده می‌شود پرداخت شده‌اند. به گفته این نهاد، تقلب‌های مشکوک با مواردی مثل این‌ها پشتیبانی شده‌اند:

• درآمدهای بادکرده یا غیرواقعی

• ارائه اطلاعات نادرست درباره شغل

• فعالیت‌های تجاری ساختگی یا غیرقابل‌راستی‌آزمایی

همچنین در برخی پرونده‌ها از «منابع مالی برون‌مرزی یا پولِ اشخاص ثالث» برای نهایی‌کردن تسویه معامله و پرداخت اقساط استفاده شده است. آستراک گفته این موضوع نشان می‌دهد ترکیب «جریان‌های درآمدی ساختگی» و «روش‌های پیچیده تأمین مالی» می‌تواند راهی برای عبور دادن پول از بازار املاک استرالیا ایجاد کند.

واکنش بانک‌ها و درخواست دسترسی به داده‌های درآمدی

صنعت بانکداری اعلام کرد از اقدام آستراک استقبال می‌کند و همکاری با مجریان قانون و نهادهای ناظر برای مقابله با تقلب‌های مشکوک را ادامه می‌دهد. سایمون بیرمنگام⁶، مدیرعامل انجمن بانکداری استرالیا⁷، گفت این همکاری‌ها شامل اشتراک‌گذاری اطلاعات بین بانک‌ها و آستراک از طریق Fintel Alliance⁸ بوده و این سازوکار در شناسایی فعالیت‌های متقلبانه وام مؤثر عمل کرده است.

بیرمنگام همچنین گفت بانک‌ها همچنان برای دسترسی امن به داده‌های درآمدی دفتر مالیات استرالیا (ATO)⁹ تلاش می‌کنند تا استفاده از مدارک جعلی در پرونده‌های وام کمتر شود. او گفت داده‌های راستی‌آزمایی‌شده ATO می‌تواند یک «منبع واحد و قابل اعتماد» برای درآمد مشتری باشد و ابزاری تازه برای جلوگیری از تقلب در وام‌ها فراهم کند.

سابقه هشدارها و پرونده‌های قبلی

این موضوع تازه نیست. گزارش به یک نظرسنجی سال ۲۰۲۱ بانک سرمایه‌گذاری یو‌بی‌اس¹⁰ اشاره می‌کند که در آن از حدود ۹۰۰ نفر درباره دقت اطلاعات درخواست وام پرسیده شده بود و ۴۱ درصد گفته بودند درخواست وام‌شان کاملاً دقیق نبوده است. رایج‌ترین مواردِ عدم‌دقت شامل کمتر نشان دادن هزینه‌های زندگی، کمتر نشان دادن تعهدات مالی و بیشتر نشان دادن درآمد بوده است. طبق همان نتایج، افرادی که از طریق بروکر وام مسکن اقدام کرده بودند بیشتر از کسانی که مستقیم از بانک درخواست داده بودند، درخواست‌های نادقیق ارائه کرده بودند.

همچنین به پرونده سال گذشته اشاره شده است که در آن نهاد ناظر شرکتی ایسیک¹¹ از شرکت RAMS¹² (وابسته به وستپک¹³) به دلیل «سوءرفتار سیستماتیک» در تنظیم وام‌ها شکایت کرد؛ از جمله ارائه فیش‌های حقوقی جعلی و تغییر دادن بدهی‌ها و هزینه‌های مشتریان برای عبور دادن پرونده‌ها از معیارهای توان بازپرداخت. در اکتبر، دادگاه فدرال¹⁴ پس از پذیرش «نقص‌های گسترده در تطابق»، این شرکت را به پرداخت جریمه ۲۰ میلیون دلاری محکوم کرد. این ماه نیز اعلام شد دفتر وام‌های مسکن RAMS به Pepper Money¹⁵ به ارزش ۱۵.۴ میلیارد دلار فروخته شده است.

دامنه عملیات و نهادهای درگیر

برندن توماس گفت عملیات Operation Claw² تاکنون پرونده‌هایی را برای رسیدگی به نهادهای مرتبط ارجاع داده است و کسانی که در ارائه مدارک جعلی برای درخواست‌های وام نقش داشته‌اند ممکن است با پیگیری رسمی مواجه شوند.

به گفته آستراک، این عملیات با همکاری نزدیک بانک‌ها، ATO، پلیس نیو ساوت ولز¹⁶، کمیسیون جرائم نیو ساوت ولز¹⁷، کمیسیون اطلاعات جنایی استرالیا¹⁸ و همچنین نهادهای ناظر مالی ایپرا¹⁹ و ایسیک انجام شده است.

توماس تأکید کرد مؤثرترین راه مقابله با تقلب وام مسکن، جلوگیری از آن پیش از تأیید وام است؛ چون پس از برقرار شدن وام و جابه‌جایی پول، بازگرداندن مبلغ بسیار دشوارتر می‌شود. او گفت وام‌دهندگان باید نشانه‌های هشدار را فعالانه بررسی کنند، کنترل‌های داخلی را تقویت کنند و موارد مشکوک را به آستراک گزارش دهند.

پاورقی منابع نام‌های انگلیسی:

¹ AUSTRAC

² Operation Claw

³ Sydney

⁴ Brendan Thomas

⁵ liar loans

⁶ Simon Birmingham

⁷ Australian Banking Association

⁸ Fintel Alliance

⁹ Australian Taxation Office (ATO)

¹⁰ UBS

¹¹ ASIC

¹² RAMS

¹³ Westpac

¹⁴ Federal Court

¹⁵ Pepper Money

¹⁶ NSW Police

¹⁷ NSW Crime Commission

¹⁸ Australian Criminal Intelligence Commission

¹⁹ APRA