تست خون برای شناسایی نشانههای آلزایمر، وارد مسیر کارآزمایی شد
امکان بررسی نشانههای بیماری آلزایمر¹ دههها زودتر، با یک تست خون تازه که قرار است طی ماههای آینده وارد کارآزماییهای بالینی شود، یک قدم نزدیکتر شده است.
این تست آزمایشگاهی با نام pTau217² میتواند در حدود ۱۸ دقیقه نتیجه بدهد و تغییراتی را در مغز تشخیص دهد که ممکن است دههها قبل از بروز علائم ظاهر شوند. مکانیزم آن بر پایه شناسایی پروتئینی به نام phosphorylated tau 217³ است؛ نشانگری زیستی که با تجمع پلاک آمیلوئید⁴ در مغز ارتباط دارد. این پلاک چسبنده، به عنوان یکی از عوامل کلیدی در بیماری آلزایمر¹ مطرح میشود.
سازمان اداره کالاهای درمانی⁵ (TGA) این تست را برای ورود به کارآزماییهای بالینی تایید کرده است؛ موضوعی که پژوهشگران آن را همزمان با افتتاح مرکز برتری آسیا-پاسیفیک برای تشخیص بیماری آلزایمر⁶ در سیدنی⁷ اعلام کردند.
این مرکز نتیجه همکاری بین گروه پژوهشی Neuroscience Research Australia (NeuRA)⁸ و شرکت دارویی Roche⁹ است و هدفش فراهمکردن امکان تشخیص زودتر و دقیقتر از طریق آزمایشهای پیشرفته مبتنی بر نشانگرهای زیستی در خون و همچنین مایع نخاعی اعلام شده است.
بر اساس توضیحات Alzheimer's Association¹⁰، بیماری آلزایمر¹ رایجترین شکل زوال عقل در استرالیا¹¹ است و میتواند حافظه، تفکر و رفتار را تحت تاثیر قرار دهد؛ بهطوری که علائم در حدی پیشرفت میکنند که انجام کارهای روزمره را مختل میکنند.
NeuRA⁸ گفته است این مسیر تازه میتواند «بارِ تشخیص دیرهنگام و نامطمئن» را کاهش دهد. سخنگوی این مجموعه اعلام کرد انتظار میرود فرایند اجرایی برای ارجاع بیماران از سوی پزشکان طی شش تا نه ماه آینده آماده شود.
پروفسور متیو کیرنان¹² مدیرعامل NeuRA⁸ نیز گفته است تست خون برای کارآزماییهای بالینی تایید شده و «کسب تاییدیههای نظارتی برای این تستهای خونی، یک مرز تازه در مراقبت از آلزایمر است».
به گفته NeuRA⁸، این مرکز قرار است یک شکاف مهم در مقابله با بیماری در استرالیا¹¹ و منطقه آسیا-پاسیفیک را پوشش دهد و NSW¹³ را به عنوان یک قطب ملی برای تشخیص زوال عقل، کارآزماییهای بالینی و نوآوری پژوهشی در این حوزه مطرح کند.
آناند وایراوان¹⁴ مدیرکل Roche Diagnostics Australia¹⁵ گفته است تشخیص آلزایمر در حال حاضر «بسیار کند و پیچیده» است و معمولاً با «تصویربرداریهای گرانقیمت و پانکسیون کمری تهاجمی» انجام میشود. او این موضوع را «هدیه زمان» توصیف کرده است.
مارک باتلر¹⁶ وزیر سلامت فدرال گفته است در مسیر تشخیص انواع زوال عقل، «یک تاخیر تقریباً ساختاری» وجود دارد و پیدا کردن یک تست خون برای نشانگرهای زیستی را «جام مقدس» این بیماری نامیده است؛ با تاکید بر اینکه چنین رویکردی میتواند در مواجهه با این چالش بزرگ، پیشرفت قابلتوجهی باشد.
در این گزارش همچنین به دادههای Australian Bureau of Statistics¹⁷ اشاره شده که طبق آن، زوال عقل از جمله آلزایمر در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۷٬۵۰۰ مرگ را به خود اختصاص داده و به عنوان علت اصلی مرگ در کشور مطرح شده است. NeuRA⁸ نیز گفته هزینههای سالانه زوال عقل از ۴.۷ میلیارد دلار فراتر رفته و فشار بیشتری بر پزشکان و سیستم سلامت وارد میکند.
آنتونی آلبانیزی¹⁸ نخستوزیر، در گفتوگو با ABC News Breakfast¹⁹ این اعلام را «یک پیشرفت بزرگ» توصیف کرده و گفته است چنین خبری برای خانوادههایی که با زوال عقل درگیرند، امید ایجاد میکند. او همچنین به درگذشت دوستش کریس ریپر²⁰ اشاره کرده که به گفته او بهشدت تحت تاثیر زوال عقل بوده است.
پاورقی نامهای اصلی (English):
¹ Alzheimer's
² pTau217
³ phosphorylated tau 217
⁴ amyloid plaque
⁵ Therapeutic Goods Administration
⁶ Asia-Pacific Centre of Excellence for Alzheimer's Disease Diagnosis
⁷ Sydney
⁸ Neuroscience Research Australia (NeuRA)
⁹ Roche
¹⁰ Alzheimer's Association
¹¹ Australia
¹² Professor Matthew Kiernan
¹³ NSW
¹⁴ Anand Vairavan
¹⁵ Roche Diagnostics Australia
¹⁶ Mark Butler
¹⁷ Australian Bureau of Statistics
¹⁸ Anthony Albanese
¹⁹ ABC News Breakfast
²⁰ Chris Raper
Source: abc.net.au, smh.com.au, news.com.au, getbiobrief.com, sciencedaily.com, practicalneurology.com, peoplespharmacy.com, selectscience.net, theskepticalcardiologist.substack.com, morningoverview.com, bioworld.com, mlm-labs.com, clpmag.com