کاهش شدید مشاهده نهنگهای آبی کوتوله در سواحل جنوبغربی ویکتوریا
کاهش چشمگیر مشاهده نهنگهای آبی کوتوله در آبهای جنوبغرب ویکتوریا¹ باعث شده پژوهشگران درباره اینکه آیا تغییراتی در جریان بانی آپولینگ² روی زنجیره غذایی دریایی اثر گذاشته یا نه، پرسشهای تازهای مطرح کنند. محققان میگویند هنوز مشخص نیست که تعداد کمتری از نهنگها از این منطقه استفاده میکنند چون جمعیتشان کاهش یافته، یا اینکه مسیرهای مهاجرتیشان را تغییر دادهاند.
بانی آپولینگ چیست و چرا مهم است؟
بانی آپولینگ² جریانی فصلی است که آب سرد و سرشار از مواد مغذی را در امتداد ساحل، نزدیک مرز ویکتوریا¹ و ساوت استرالیا³ به سطح میآورد. این فرایند معمولاً از نوامبر تا می رخ میدهد و به رشد کریل و دیگر موجودات دریایی کمک میکند؛ همین موضوع باعث میشود نهنگها، ماهیها و پرندگان دریایی به منطقه جذب شوند. این جریان همچنین برای صید و گردشگری محلی اهمیت دارد.
کاهش آمار مشاهده در پایشهای هوایی
دانشمند دریایی پیتر گیل⁴ که ۲۸ سال است نهنگها را نزدیک پورتلند⁵ پایش میکند، دادههای پایش هوایی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴ را با نتایج سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ مقایسه کرده است. در این مقایسه، کاهش ۵۱ درصدی در تعداد مشاهده نهنگهای آبی کوتوله ثبت شده است. جایی که در گذشته در هر پرواز پایش، معمولاً ۱۲ تا ۱۸ نهنگ ثبت میشد، در شمارشهای جدید معمولاً ۵ یا ۶ نهنگ دیده میشود.
این ارقام مربوط به «مشاهدهها در محدوده پایش» است و به معنای تایید قطعی کاهش جمعیت نیست. گیل⁴ میگوید فعلاً نمیتوان با قطعیت گفت نهنگها در مجموع کمتر شدهاند یا فقط در جای دیگری تغذیه میکنند. با این حال، این روند پرسشهایی را درباره اینکه آیا منطقه هنوز مثل گذشته بهطور قابل اتکا غذا فراهم میکند یا نه، مطرح کرده است.
احتمال تغییر در دسترسی به کریل
جریان بانی آپولینگ² کمک میکند کریل به سطح نزدیکتر شود و در دسترس طیف بزرگی از جانوران دریایی قرار بگیرد. پیتر گیل⁴ همچنین میگوید در مقایسه با اوایل دهه ۲۰۰۰، کاهش ۶۵ درصدی در «تودههای کریلِ نزدیک سطح» مشاهده کرده است. اگر کریل نزدیک سطح کمتر پیدا شود، نهنگها ممکن است مجبور شوند برای تغذیه عمیقتر شیرجه بزنند یا مسافت بیشتری را طی کنند.
این موضوع فقط به نهنگها محدود نیست؛ کریل و دیگر جانداران ریز دریایی، پایه غذایی ماهیها، پرندگان دریایی و پستانداران دریایی هستند. تغییر در میزان دسترسی به آنها میتواند اثرات زنجیرهای در کل اکوسیستم ایجاد کند.
جریانی که «متغیرتر» شده است
پژوهشگر دانشگاه دیکین⁶، الکس شوت⁷، در حال بررسی تغییرات بلندمدت بانی آپولینگ² است. او میگوید در سالهای اخیر قدرت این جریان «متغیرتر» شده و تغییرات اقلیمی ممکن است در این روند نقش داشته باشد. به گفته او، بانی آپولینگ² در سال ۲۰۲۴ به رکورد قدرت رسیده، اما قویتر شدن جریان لزوماً به معنای مواد مغذی بیشتر یا کریل بیشتر نیست.
نیاز به پایش ادامهدار
در مجموع، مشاهدات فعلی تصویر پیچیدهای را نشان میدهد و یک توضیح قطعی ارائه نمیکند. ادامه پایشها میتواند کمک کند مشخص شود تغییرات ثبتشده بیشتر به «جابجایی پراکندگی نهنگها» مربوط است یا به «تغییر در تعداد آنها»؛ و همچنین روشن کند آیا تغییر در بانی آپولینگ² میزان دسترسی به غذا را دگرگون کرده است یا نه.
پاورقی نامها
¹ Victoria
² Bonney Upwelling
³ South Australia
⁴ Peter Gill
⁵ Portland
⁶ Deakin University
⁷ Alex Shute
Source: abc.net.au, ua.news