چوب روسیه چطور از «شکافها» به استرالیا میرسد؟
گزارشی از ABC News¹ میگوید با وجود تعرفهها و محدودیتهای تجاری که پس از آغاز جنگ اوکراین اعمال شد، بخشی از چوب و محصولات چوبیِ مرتبط با روسیه² همچنان ممکن است وارد استرالیا³ شود؛ چون مسیرهای تأمین میتواند از طریق کشورهای ثالث و با زنجیرههای پیچیده تولید و حملونقل تغییر کند.
به گفته Australian Forest Products Association⁴ (انجمن محصولات جنگلی استرالیا)، چوبِ دارای منشأ روسی میتواند ابتدا به کشورهایی مانند China⁵ و Lithuania⁶ منتقل شود و پس از فرآوری، بهعنوان محصولِ صادراتیِ همان کشورها به استرالیا برسد. این گروه میگوید اگر یک محصول در کشور دیگری «تولید» شود یا «بهطور اساسی تغییر شکل» دهد، ممکن است از سازوکار تعرفهایِ مرتبط با منشأ روسی عبور کند.
در این گزارش، مدیرعامل موقت این انجمن، Richard Hyett⁷، گفته است چوب روسی میتواند به چین برود، به محصولاتی مثل LVL⁸ (چوب لایهای روکشدار) تبدیل شود و بعد به استرالیا وارد شود، بدون اینکه الزاماً همان تعرفه را جذب کند. او همچنین گفته است برآورد انجمن این است که تا حدود ۱۰۰ هزار مترمکعب چوبِ حاوی الیاف روسی هر سال وارد استرالیا میشود و با برچسب منشأ کشورهای دیگر عرضه میشود.
در بخش دیگری از گزارش، Department of Foreign Affairs and Trade⁹ (وزارت امور خارجه و تجارت) اعلام کرده است استرالیا همچنان از اوکراین حمایت میکند و ۳۵ درصد تعرفه برای واردات کالاهای روسیه و Belarus¹⁰ وضع کرده که شامل چوبِ «با منشأ روسی» نیز میشود. این نهاد همچنین به اعمال بیش از ۱۸۰۰ تحریم علیه روسیه و حامیانش اشاره کرده و گفته است رعایت قوانین تعرفهای جدی گرفته میشود و واردکنندگان باید درباره زنجیره تأمین خود «دقت لازم» انجام دهند.
بحث بر سر منشأ واقعی چوب و ردیابی زنجیره تأمین
موضوع اصلیِ مطرحشده، تفاوت بین «کشوری که محصول از آن ارسال میشود» و «جایی که الیاف چوب در اصل رشد کرده» است؛ چون ممکن است محصول نهایی در یک کشور ساخته یا مونتاژ شود، اما ماده اولیه از جای دیگری آمده باشد. همین موضوع ردیابی منشأ واقعی را سخت میکند و امکان خطا یا برچسبگذاری نادرست را بالا میبرد.
Adelaide University¹¹ در گزارش ABC بهعنوان بخشی از یک پروژه جهانی معرفی شده که روی ایجاد یک پایگاه داده ژنتیکی برای ردیابی چوب کار میکند. مدیر Environment Institute¹²، پروفسور Andrew Lowe¹³، گفته است نگرانی درباره قانونی بودن تجارت چوب روسیه پیش از جنگ هم مطرح بوده و بعد از جنگ، حساسیت و فشار بیشتر شده است. او همچنین به نقش نهادهای گواهیدهی مثل FSC¹⁴ و PEFC¹⁵ اشاره کرده و گفته این سازمانها اکنون دیگر چوبِ خارجشده از روسیه را گواهی نمیکنند، از جمله بهدلیل نگرانیها درباره قطع غیرقانونی درختان.
به گفته پروفسور لو، تقویت توانِ آزمایشهای سریع برای بررسی چوب در مرز میتواند مطرح باشد، اما باید به شکلی توسعه یابد که ورود صادرات معمول چوب را متوقف نکند. او همچنین گفته است ردیابی چوب غیرقانونی یک تلاش جهانی است و پلیسکردن برخی مسیرهای تأمین، بهویژه در شرق روسیه و در ارتباط با چین، دشوار توصیف میشود.
فشار بازار و نیاز بخش مسکن به واردات
گزارش ABC میگوید در کنار بحثهای تحریمی، موضوع به بازار داخل هم گره خورده است. Housing Industry Australia¹⁶ (انجمن صنعت مسکن استرالیا) از زبان اقتصاددان ارشدش، Tom Devitt¹⁷، گفته است زنجیرههای تأمین چوب برای رسیدن به هدفهای ساختوساز اهمیت دارد و اگر تحولات ژئوپلیتیک و اقتصادی هزینهها را بالا ببرد، سیاستگذاران باید برای کاهش هزینههای ساخت خانه در بخشهای دیگر هم راهکار داشته باشند.
در گزارش همچنین آمده است واردات چوب روسیه «بهطور کلی» ممکن است امکانپذیر باشد، اما هرگونه تجارت نباید با افراد یا نهادهای فهرستشده در قوانین تحریمی (اشخاص تعیینشده) ارتباط داشته باشد. انجمن محصولات جنگلی استرالیا خواستار سختگیری بیشتر، بررسی در مرز، و همچنین تقویت برچسبگذاری «محصولِ ساخت/منشأ» شده تا خریداران، راحتتر بتوانند محصولات تولید داخل را تشخیص دهند.
گفتوگوهای صنعت درباره راهحلها
گزارش مرتبطی در Wood Central¹⁸ به بحثهای درونِ صنعت اشاره کرده است؛ از جمله این دیدگاه که تعرفههای خیلی کلی ممکن است به کسبوکارهای شفاف فشار بیاورد، در حالی که کالاهای پرریسک همچنان از مسیرهای مبهم وارد شوند. در این بحثها، گزینههایی مثل ردیابی دقیقتر، ممیزی قویتر و سازوکارهایی شبیه «واردکننده مورد اعتماد» مطرح شده است.
پانوشت منابع و نامهای اصلی
¹ ABC News
² Russia
³ Australia
⁴ Australian Forest Products Association
⁵ China
⁶ Lithuania
⁷ Richard Hyett
⁸ LVL (Laminated Veneer Lumber)
⁹ Department of Foreign Affairs and Trade
¹⁰ Belarus
¹¹ Adelaide University
¹² Environment Institute
¹³ Andrew Lowe
¹⁴ FSC (Forest Stewardship Council)
¹⁵ PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification)
¹⁶ Housing Industry Australia
¹⁷ Tom Devitt
¹⁸ Wood Central
Source: abc.net.au, woodcentral.com.au, facebook.com, ibisworld.com, instagram.com, defensepriorities.org, wa.gov.au, international.gc.ca, euronews.com, treasury.gov