«این دیگر کار معمولی با نوجوانان نیست»؛ تلاش برای توقف چرخه بازگشت به بازداشت
یک پسر ۱۶ ساله در تخت خوابیده و با لباسهای همان روز از حال رفته است؛ صدای بازپخش سریال «The Big Bang Theory» از تلویزیون بزرگِ اتاقی که برایش کوچک است میآید. صحنهای که معمولاً عادی است، اما این بار قرار نیست مادرش او را بیدار کند و برای مدرسه رفتن عجله دهد. این بار افسران پلیس دور او را گرفتهاند، دستبند میزنند و اتهامها را میخوانند.
این نوجوان متهم است که در یک دوره سههفتهای در جنوب بریزبن¹ در ماه می، وارد خانهها شده و خودروها را دزدیده است. او با شش فقره «استفاده غیرقانونی از وسیله نقلیه موتوری» و دستکم هشت موردِ مرتبط با «ورود غیرمجاز و سرقت» روبهروست؛ جرمهایی که طبق قوانین «Adult Crime, Adult Time» در کویینزلند² میتواند به حبس طولانی منجر شود.
او فقط یکی از ۱۲۳۸ نوجوانی است که در ۹۰ روز نخستِ عملیات «Operation Yankee Forge»³—یک برنامه ششماهه سراسری برای برخورد با جرمهای پرآسیب و پرتکرار و تمرکز بر تکرارکنندگان—متهم شدهاند؛ برنامهای که حالا از نیمه راه گذشته است. وزیر پلیس، دن پردی⁴، گفته است «هر کدام از این بازداشتها یعنی مجرمهای خطرناک کمتری در خیابانها، و خانهها و کسبوکارهای کمتری که هدف ورود و سرقت قرار میگیرند».
اما حتی کسانی که به بازداشتگاه نوجوانان میروند، در نهایت آزاد میشوند؛ و طبق تازهترین آمارِ Department of Youth Justice⁵، از نوجوانانی که از بازداشت آزاد میشوند، ۹۴ درصد ظرف یک سال دوباره مرتکب جرم میشوند.
«Staying on Track»؛ ۱۲ ماه حمایت بهجای ۷۲ ساعت
دولت کویینزلند² سال گذشته اعلام کرد میخواهد «درِ گردانِ» بازداشت نوجوانان را با تمرکز بر دوره پس از آزادی هدف بگیرد. دولت متعهد شد برای هر کودکِ خارجشده از بازداشت در سراسر ایالت، ۱۲ ماه بازپروری تامین مالی کند؛ در قالب برنامهای به نام «Staying on Track»⁶ که قرار است جایگزین مدل قدیمیِ حمایتِ پس از آزادیِ ۷۲ ساعته شود.
در این برنامه، نوجوانان با منتورها همراه میشوند؛ کسانی که از داخل بازداشتگاه با آنها آشنا میشوند، با خانواده و جامعه محلی ارتباط میگیرند و برای زمان آزادی برنامه میریزند؛ از مسیرهای ممکنِ مدرسه یا اشتغال گرفته تا مشارکت اجتماعی.
«باید چیزی به آنها بدهید که ارزش کنار گذاشتن جرم را داشته باشد»
سلینا والترز⁷، بنیانگذار «Fearless Towards Success»⁸ که این برنامه را در ایپسویچ⁹ اجرا میکند، به nine.com.au¹⁰ گفته است زندانی کردنِ کودکان، بهتنهایی بعد از آزادی مانع بازگشتشان به جرم نمیشود. او گفته است اگر قرار است کودکان مجازات شوند، این کار انجام شود، اما اگر پس از آزادی حمایتی وجود نداشته باشد، «دوباره به خانهها و خودروهای شما برمیگردند» و تفاوتی ایجاد نمیشود.
به گفته والترز⁷، حدود یکسوم نوجوانانِ بازداشتشده دستکم یک والد در زندان دارند و بیش از نیمی از آنها خشونت خانگی را دیدهاند یا قربانی آن بودهاند. بسیاری از آنها از سال هفتم یا هشتم مدرسه را رها کردهاند. او این کار را «کار معمولی با نوجوانان» نمیداند و میگوید منتور، در عمل گاهی نقش مربی زندگی و حتی والدِ غیررسمی را هم بازی میکند: مرزبندی روشن، قاطعیت و مسئولیتپذیر کردنِ نوجوان.
او تاکید کرده است نباید وعدههایی داد که قابل انجام نیست، چون اعتمادِ نوجوانانی را از بین میبرد که به گفته او در زندگی بارها با وعدههای عملنشده مواجه شدهاند. در نمونهای که مطرح شده، دو نفر از نوجوانانِ برنامه وارد یک دوره کارآموزیِ ۲۰ هفتهایِ حقوقبگیر شدهاند و منتورشان کمک میکند برای خرید اولین خودرو، پول کنار بگذارند؛ حتی با قوطیهای پسانداز.
والترز⁷ همچنین گفته است برخی نوجوانان بدون حمایتِ پایهای، برای تامین نیازهای اولیه به جرم برمیگردند: بعضیها بدون کارت شناسایی یا شناسنامه بیرون میآیند، نمیتوانند حساب بانکی باز کنند، دسترسی به Centrelink¹¹ ندارند، بعضی حتی گوشی ندارند؛ و همزمان فشار همسالان و دوستانِ سابق هم آنها را به همان مسیرهای قبلی برمیگرداند.
مسکن؛ مانع بزرگِ بازپروری
به گفته والترز⁷، نوجوانانِ برنامه با انگیزه درگیر میشوند، اما یکی از چالشهای اصلی، پیدا کردنِ خانه امن است؛ وقتی خانه خانوادگی دیگر گزینه مناسبی نیست. او برآورد کرده حدود نیمی از نوجوانانِ بازداشتگاه، همزمان در سیستم «Child Safety»¹² هم هستند؛ سیستمی که دولت پذیرفته در حفاظت از کودکانِ کویینزلند² مشکل دارد و آنها را در معرض آزار و بیتوجهی بیشتر قرار میدهد.
در گزارشِ نهاییِ «Commission of Inquiry into Child Safety»¹³ که ماه گذشته ارائه شد، گفته شده این سیستم به بازنگری گسترده نیاز دارد و بیش از حد به «مراقبتِ اقامتی» وابسته است؛ نوعی اسکانِ مبتنی بر جامعه که قرار بوده آخرین گزینه باشد وقتی امکان پیدا کردنِ خانوادههای میزبان یا مراقبت خویشاوندی فراهم نیست.
در متن گزارش اشاره شده کویینزلند² تقریباً به اندازه مجموعِ همه ایالتها و قلمروهای دیگرِ استرالیا¹⁴ کودک در مراقبتِ اقامتی دارد؛ مراکزی که گاهی توسط ارائهدهندگان بدون مجوز و با نظارت محدود اداره میشوند. والترز⁷ هم گفته است برای نوجوانانی با پرونده کیفری، اجارهخانه، Youth Foyers¹⁵ و برخی برنامههای بیخانمانی دستیافتنی نیست. او میگوید حتی اگر حمایت آموزشی و شغلی فراهم شود، بدون یک جای امن و پایدار برای زندگی، نگه داشتن شغل، آموزش یا بازگشت به مدرسه سخت میشود.
کار با خانواده و جامعه؛ «یک روستا لازم است»
موآنا واتی¹⁶، مدیر ملیِ حوزه اجرا در «SHINE for Kids»¹⁷ است؛ سازمانی که «Staying on Track»⁶ را برای بیش از ۱۰۰ نوجوان در کِرنز¹⁸ و تاونزویل¹⁹ اجرا میکند. او که یک زن مائوری²⁰ است، گفته برادرش به بازداشت نوجوانان و بعد به زندان بزرگسالان فرستاده شد و او اثر این روند را روی خانواده، بهخصوص پدرش، از نزدیک دیده است.
واتی¹⁶ گفته پس از بازداشت، برگشتن به جامعه میتواند تجربهای سخت و مواجههبرانگیز باشد. به گفته او، فرقِ این مدل در این است که فقط با خودِ نوجوان کار نمیکند؛ بلکه با مراقبان، خانواده و جامعه هم درگیر میشود، از جمله با سازمانهای بومیِ استرالیا یعنی Aboriginal و Torres Strait Islander²¹ تا مسیر حمایت، واقعیتر و قابل دوام باشد.
او نمونهای را مطرح کرده که در آن یک منتورِ بومی، ماهها برای جلب اعتمادِ مادربزرگی که مراقب اصلی نوجوان بوده وقت گذاشته، ارتباطهای محلی ساخته و نقش او را بهعنوان تکیهگاهِ انتقالِ نوجوان از بازداشت به زندگی بیرون تقویت کرده است. واتی¹⁶ گفته مادربزرگها و پدربزرگهایی که ناگهان مراقب اصلی میشوند، ممکن است خسته و فرسوده شوند و نسبت به خدمات دولتی بدبین شوند.
در نمونهای دیگر، یک نوجوان همراه منتورش به شورای محلی در جزیره محل زندگیاش رفت تا مشکلات اسناد هویتی را حل کند؛ و همانجا آنقدر ارتباط خوبی با کارکنان برقرار کرد که به او پیشنهاد کار تماموقت داده شد. واتی¹⁶ این نقش را «حضور ثابت و مستقل» توصیف کرده: کسی که نه عضو خانواده است و نه نماینده دولت، اما کنار نوجوان راه میرود و در جزئیات زندگی روزمره کمک میکند.
بودجه و زمانبندی برنامه
دولت کویینزلند² متعهد شده است «Staying on Track»⁶ را به مدت پنج سال با هزینه ۲۲۵ میلیون دلار تامین مالی کند؛ برنامهای که هدفش کاهشِ بازگشت سریع نوجوانان به چرخه جرم پس از آزادی از بازداشت است.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی):
¹ South Brisbane
² Queensland
³ Operation Yankee Forge
⁴ Dan Purdie
⁵ Department of Youth Justice
⁶ Staying on Track
⁷ Selena Walters
⁸ Fearless Towards Success
⁹ Ipswich
¹⁰ nine.com.au
¹¹ Centrelink
¹² Child Safety
¹³ Commission of Inquiry into Child Safety
¹⁴ Australia
¹⁵ Youth Foyers
¹⁶ Moana Wati
¹⁷ SHINE for Kids
¹⁸ Cairns
¹⁹ Townsville
²⁰ Maori
²¹ Aboriginal and Torres Strait Islander
