استرالیا یک قدم تا حذف سرطان دهانه رحم
استرالیا در مسیر حذف سرطان دهانه رحم بهعنوان یک مشکل بهداشت عمومی تا سال ۲۰۳۵ قرار دارد و ممکن است نخستین کشوری باشد که به این هدف میرسد. این روند با تکیه بر برنامههای واکسیناسیون و غربالگری گسترده شکل گرفته است.
واکسن HPV و اجرای ملی
در سال ۲۰۰۶، دانشمندان استرالیایی در University of Queensland¹ به رهبری Professor Ian Frazer² و Dr. Jian Zhou³ واکسن Gardasil⁴ را ساختند؛ نخستین واکسن جهان علیه ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) که عامل اصلی سرطان دهانه رحم است. استرالیا در سال ۲۰۰۷ اولین برنامه ملی واکسیناسیون HPV را آغاز کرد؛ ابتدا برای دختران ۱۲ تا ۱۳ سال و از ۲۰۱۳ برای پسران نیز گسترش یافت. این برنامه مدرسهمحور، پوشش واکسیناسیون بالای ۸۰٪ برای دختران زیر ۱۵ سال را ثبت کرده است.
Professor Karen Canfell⁵ اپیدمیولوژیست در University of Sydney⁶ میگوید تجربه استرالیا برای راهبرد حذف جهانی World Health Organization (WHO)⁷ یک نمونه عملی مهم است. این مسیر بر دو پایه جلو میرود: واکسیناسیون گسترده برای پیشگیری از عفونت HPV و غربالگری دقیقتر.
غربالگری پیشرفته و امکان خودنمونهگیری
از سال ۲۰۱۷، استرالیا به آزمایش غربالگری دهانه رحم مبتنی بر HPV روی آورد؛ روشی حساستر از پاپاسمیر که برای زنان ۲۵ تا ۷۴ سال هر پنج سال یکبار انجام میشود. یکی از تغییرات مهم، گزینه خودنمونهگیری است که دسترسی افرادی را که با موانعی مثل اضطراب یا دوری از مراکز درمانی روبهرو هستند بهتر میکند. این اقدامات به پوشش غربالگری حدود ۸۵٪ در گروه سنی کلیدی کمک کرده است.
عددها و نقاط عطف
میزان بروز و مرگومیر سرطان دهانه رحم از سال ۱۹۸۲ تا امروز نصف شده است. در سال ۲۰۲۱، برای نخستین بار هیچ مورد جدیدی از تشخیص سرطان دهانه رحم در زنان زیر ۲۵ سال ثبت نشد؛ نتیجهای که به برنامه واکسیناسیون نسبت داده میشود و نسلهای جوانتر را پوشش داده است. نرخ فعلی حدود ۶.۳ مورد در هر ۱۰۰ هزار زن گزارش میشود و به آستانه حذف موردنظر WHO یعنی کمتر از ۴ مورد در هر ۱۰۰ هزار نزدیک شده است.
یک ارزیابی مستقل نشان میدهد استرالیا با روند فعلی به هدف ۲۰۳۵ میرسد و احتمال مطرح شده که این زمان زودتر هم باشد.
چالشها، بهویژه برای جوامع بومی
با وجود پیشرفتها، تفاوتهای جدی همچنان دیده میشود. زنان Aboriginal⁸ و Torres Strait Islander⁹ با حدود دو برابر میزان بروز و سه برابر میزان مرگومیر روبهرو هستند و یکی از دلایل، تشخیص در مراحل دیرتر عنوان میشود. همچنین نرخ واکسیناسیون در سالهای اخیر کمی کاهش یافته؛ موضوعی که با تردیدهای مرتبط با COVID-19، غیبت از مدرسه و مسائل دسترسی ارتباط داده میشود. گفته میشود اگر مداخلات هدفمند انجام نشود، رسیدن به حذف بیماری برای زنان بومی میتواند ۱۲ سال عقبتر از هدف ملی رخ دهد.
کارشناسانی مثل Dr. Natalie Strobel¹⁰ بر تقویت واکسیناسیون جبرانی و ارتباطگیری متناسب با فرهنگ و نیازهای جوامع مختلف تأکید میکنند.
همکاری منطقهای و روایتهای شخصی
استرالیا به کشورهای همسایه مانند Papua New Guinea¹¹ و Vanuatu¹² از طریق تأمین مالی و انتقال تجربه و تخصص کمک میکند. در بخش روایتهای شخصی، Chrissy Walters¹³ مادر ساکن Toowoomba¹⁴ میگوید مدت کوتاهی پس از زایمان در سال ۲۰۱۳ به سرطان دهانه رحم پیشرفته مبتلا شد و اکنون دختر ۱۲ سالهاش که واجد شرایط واکسیناسیون است، نماینده نسلی است که ممکن است اصلاً با این بیماری روبهرو نشود. او از درگیری دهساله با بیماری بهعنوان تجربهای ویرانگر یاد میکند و بر نقش جاننجاتدهنده واکسن تأکید دارد.
به گفته Professor Karen Canfell⁵، یک «رقابت دوستانه» میان کشورهایی مثل Sweden¹⁵ و Rwanda¹⁶ (با هدف ۲۰۲۷) و UK¹⁷ (با هدف ۲۰۴۰) وجود دارد، اما شروع زودتر استرالیا آن را در موقعیت جلوتر قرار داده است. در سطح جهانی، این روند با بحثهایی درباره سود اقتصادی، حفظ نیروی کار و کاهش هزینههای درمان همراه است.
این مسیر بر پایه نظام درمانی همگانی استرالیا پیش میرود، اما درباره اجرای مشابه در کشورهای کمدرآمد، مسئله تأمین مالی مطرح میشود؛ از جمله اشاره به کاهشهای اخیر در کمکهای آمریکا به اتحادهای واکسنی مانند Gavi¹⁸.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی):
¹ University of Queensland
² Professor Ian Frazer
³ Dr. Jian Zhou
⁴ Gardasil
⁵ Professor Karen Canfell
⁶ University of Sydney
⁷ World Health Organization (WHO)
⁸ Aboriginal
⁹ Torres Strait Islander
¹⁰ Dr. Natalie Strobel
¹¹ Papua New Guinea
¹² Vanuatu
¹³ Chrissy Walters
¹⁴ Toowoomba
¹⁵ Sweden
¹⁶ Rwanda
¹⁷ UK
¹⁸ Gavi
