رولاوت «مدلوما¹» برای پزشکان عمومی در استرالیا
یک ابزار هوش مصنوعی جدید به نام «مدلوما¹» قرار است روند کار پزشکان عمومی در استرالیا را تغییر دهد. برنامهریزی شده این پلتفرم از ماه آگوست روی حدود ۴۰هزار دسکتاپ پزشکان عمومی (GP) مستقر شود. این ابزار را دکتر «استیون بارنت²»، پزشک عمومی و دانشیار بالینی «یونیورسیتی آو وولونگونگ³» همبنیانگذاری کرده و هدف آن، کمک به پزشکان برای همگامماندن با حجم بسیار بالای منابع و مقالههای پزشکی است.
تغییر در جریان کار پزشکان عمومی
پزشکان عمومی در استرالیا معمولاً همزمان چندین تب مرورگر را باز نگه میدارند—گاهی ۹ یا ۱۰ تب—تا بتوانند بین راهنماهای بالینی، مقالههای داوریشده، منابع مورد تأیید «آرسیجیپی⁴»، و منابع بینالمللی جابهجا شوند. دکتر «بارنت²» در گزارشی از «نایننیوز⁵» توضیح داده بود بعضی از پزشکان در مطب او برای جستوجو در چند سایت و راهنما و مقاله، تبهای زیادی را باز میکنند و اگر این اطلاعات سریع جمعبندی شود، کار بالینی راحتتر میشود.
«مدلوما¹» میگوید پاسخهای ترکیبشده و مبتنی بر شواهد را در چند ثانیه ارائه میدهد و محتوا را مستقیماً از منابع معتبر استرالیایی جمعآوری میکند. با توجه به اینکه گفته میشود سالانه بیش از یک میلیون مقاله پزشکی جدید منتشر میشود، هدف این پلتفرم کاهش زمان جستوجو، سادهترشدن روند ویزیت، و کوتاهتر شدن زمان انتظار بیماران از مسیر سبکتر شدن کار پزشکان است.
همراستا با موج استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در سلامت
این رولاوت در شرایطی انجام میشود که استفاده از هوش مصنوعی در حوزه سلامت در استرالیا رو به افزایش است. طبق گزارش «نایننیوز⁵»، حدود ۴۰٪ از پزشکان عمومی استرالیا از ابزارهای «AI scribe» برای خودکارسازی نوشتن یادداشتهای ویزیت استفاده میکنند. «مدلوما¹» در همین فضا، بهعنوان گزینهای با تاکید بر کاربری بالینی معرفی میشود و در مقابل ابزارهای عمومی مثل «چتجیپیتی⁶» قرار میگیرد؛ ابزارهایی که برخی بیماران برای خودتشخیصی سراغشان میروند و نتیجهها همیشه قابل اتکا نیست.
نظر «آرسیجیپی⁴» و سازوکارهای احتیاطی
دکتر «مایکل رایت⁷»، رئیس «رویال استرالیَن کالج آو جنرال پراکتیشنرز⁴» (RACGP)، «مدلوما¹» را ادامه منطقی ابزارهایی میداند که پزشکان سالها استفاده کردهاند؛ مثل موتورهای جستوجو. او به «نایننیوز⁵» گفته پزشکان، مانند دیگران، با دقت در حال بررسی هوش مصنوعی هستند تا ببینند کجا میتواند به بهرهوری، دسترسی به اطلاعات بهتر، و ارائه مراقبت بهتر کمک کند. او همچنین تأکید کرده استفاده از این ابزار اجباری نیست و نباید کسی احساس کند چنین چیزی به او تحمیل میشود.
برای کاهش ریسکهایی مثل «هالوسینیشن» (زمانی که مدل با اطمینان اطلاعات نادرست ارائه میدهد)، «مدلوما¹» از اعتبارسنجهای بالینی انسانی استفاده میکند و میگوید تدابیر مرتبط با حریم خصوصی دادهها را هم در نظر گرفته است. به بیمارانی که درباره استفاده از هوش مصنوعی در ویزیت نگرانی دارند گفته شده میتوانند موضوع را با پزشک عمومی یا مدیر مطب مطرح کنند.
منابع پشتیبان و گزارشهای مرتبط
گزارشها و منابع دیگر هم به این موضوع پرداختهاند:
• مواضع «آرسیجیپی⁴»: این نهاد اعلام کرده همراه با «استرالیَن دیجیتال هلث ایجنسی⁸» و شرکتهای بیمه درمانی، در حال تدوین راهنماهای مرتبط با هوش مصنوعی است و اولویت را روی ایمنی بیمار گذاشته است.
• گزارشهای صنعت سلامت: «گاردین استرالیا⁹» در گزارشی در آپریل ۲۰۲۶ به ابزارهای مشابه اشاره کرده که در پایلوتها زمان کار اداری را تا ۳۰٪ کم کردهاند و همچنین به ادغام «مدلوما¹» با پروندههای ملی سلامت الکترونیک اشاره شده است.
• پژوهش «یونیورسیتی آو وولونگونگ³»: تیم دکتر «بارنت²» نتایجی را در «آسترالیَن ژورنال آو جنرال پراکتیس¹⁰» در مارچ ۲۰۲۶ منتشر کرده که در آن، دقت «مدلوما¹» در برابر راهنماهای «آرسیجیپی⁴» بررسی شده و در پرسشهای آزمایششده، ۹۵٪ همخوانی گزارش شده است.
زمینه گستردهتر و دغدغههای مطرح
این برنامه در فضایی مطرح میشود که نظام سلامت استرالیا با فشارهایی مثل کمبود پزشک و افزایش هزینه ویزیت روبهروست. در پوشش مرتبط «ایبیسی نیوز¹¹» در آپریل ۲۰۲۶ به این پرداخته که هوش مصنوعی ممکن است بخشی از فرسودگی شغلی پزشکان عمومی را کم کند. در مقابل، «د سیدنی مورنینگ هرالد¹²» نسبت به خطرهای حریم خصوصی هشدار داده و به نمونههای جهانی از جمله رخدادهای نشت داده در «اناچاس بریتانیا¹³» اشاره کرده است.
بازخورد عمومی هم یکدست نیست؛ برخی پزشکان پرکار از کاهش زمان کارهای تکراری استقبال میکنند و برخی بیماران درباره حریم خصوصی دادهها و حتی مصرف انرژی ابزارهای هوش مصنوعی سؤال دارند. «رایت⁷» گفته مهم است استفاده از این ابزارها با تمرکز بر مراقبت از بیمار و با رعایت ایمنی انجام شود.
پاورقی منابع و اسامی انگلیسی
¹ MedLuma
² Dr. Stephen Barnett
³ University of Wollongong
⁴ Royal Australian College of General Practitioners (RACGP)
⁵ 9News
⁶ ChatGPT
⁷ Dr. Michael Wright
⁸ Australian Digital Health Agency
⁹ Guardian Australia
¹⁰ Australian Journal of General Practice
¹¹ ABC News / ABC.net.au
¹² The Sydney Morning Herald (SMH)
¹³ NHS (UK)