افت مالکیت خانه در میان جوانها به پایینترین سطح ۸۰ سال اخیر
بازار مسکن در استرالیا¹ بیش از پیش به یک خطکشی نسلی تبدیل شده است؛ جایی که مسیر خرید خانه برای جوانها بهطور محسوسی سختتر از نسل والدین و پدربزرگومادربزرگها شده است.
تحلیل تازه آنگلیکر استرالیا² نشان میدهد کمتر از ۴۰٪ از افراد ۲۵ تا ۳۴ سال در استرالیا مالک خانه هستند؛ عددی که از دهه ۱۹۴۰ دیده نشده بود. بالا رفتن هزینههای مسکن، رشد ضعیفتر درآمدها و ناامنی شغلی باعث شده ساختن ثروت از مسیر مالکیت ملک برای بسیاری از جوانها دشوارتر شود.
چرا خرید خانه برای جوانها سختتر شده است؟
در گزارش Falling Behind³ از آنگلیکر، بر این نکته تأکید شده که مسئله فقط افزایش قیمت ملک نیست؛ بلکه مسکن نسبت به دستمزدها گرانتر شده و در نتیجه پسانداز برای پیشپرداخت، همزمان با پرداخت اجاره و هزینههای روزمره و همچنین هزینههای بالاتر وام، فشار بیشتری ایجاد میکند.
کاهش نرخ خانهدار شدن از دهه ۱۹۷۰ در چند گروه سنی دیده میشود، اما اثر آن برای جوانها شدیدتر بوده است؛ بهویژه برای کسانی که از خانوادههای کمدرآمد میآیند و فاصله ورودشان به بازار مسکن دورتر به نظر میرسد.
شکاف نسلی؛ از فرصتهای گذشته تا بنبستهای امروز
این شکاف مسکن، تصویر بزرگتری از تغییرات اقتصادی را نشان میدهد. نسلهای مسنتر معمولاً در دورهای وارد بازار مسکن شدند که خانه نسبت به دستمزد ارزانتر بود، اشتغال ثبات بیشتری داشت و با یک درآمد هم میشد از پس اقساط وام مسکن برآمد.
در مقابل، جوانها با قیمتهای بالا روبهرو هستند، در حالی که همان فرصت برای ایجاد دارایی و رشد سرمایه از مسیر ملک را به آن شکل ندارند. در گزارش آنگلیکر گفته شده جوانها ممکن است نخستین نسلِ استرالیا در دوران معاصر باشند که از نسل قبل خود عقبتر میمانند؛ با درآمد کمتر در همان سن، بدهی بیشتر و دشواری فزاینده برای دسترسی به مسکن پایدار.
«بانک مامان و بابا» پررنگتر میشود
کمک خانواده یکی از عوامل تعیینکننده در امکان خرید خانه شده است. طبق Finder⁴ در گزارش وام مسکن ۲۰۲۶، حدود ۶۷٪ از خانهدارهای نسل Gen Z⁵ نوعی کمک خانوادگی گرفتهاند، در حالی که این عدد برای مالکان نسل Baby Boomer⁶ حدود ۱۱٪ گزارش شده است.
این کمک میتواند شکلهای مختلفی داشته باشد؛ از هدیه مالی یا قرض گرفته تا ضمانت یا کمک برای تأمین پیشپرداخت. این روند در عمل باعث میشود دسترسی به مالکیت، فقط به درآمد و توان وامگیری وابسته نباشد و «ثروت خانوادگی» نقش پررنگتری پیدا کند.
اجارهنشینی هم گزینه ارزان و مطمئن نیست
برای بسیاری از جوانها، ماندن در بازار اجاره، جایگزین راحت یا امنی برای خرید خانه نیست. یافتههای آنگلیکر به فشار اجاره و افزایش هزینهها اشاره دارد و میگوید دسترسی به اجارههای واقعاً مقرونبهصرفه محدود است.
در یک بررسی از آگهیهای اجاره گزارش شده که از میان ۴۸٬۷۷۶ آگهی بررسیشده، هیچ موردی برای فردی که Youth Allowance⁷ دریافت میکند، مقرونبهصرفه نبوده است. این وضعیت باعث میشود بسیاری از جوانها بین دو انتخاب سخت گیر کنند: گرفتن وامی که شاید از توانشان خارج باشد یا ماندن در اجارهای که هم گران است و هم امنیت بلندمدت آن قطعی نیست.
بالا بودن اجاره میتواند پسانداز را کم کند، تشکیل خانواده را به تأخیر بیندازد و امکان سرمایهگذاری روی آموزش، بازنشستگی یا داراییهای دیگر را محدودتر کند.
تنظیمات مالیاتی زیر ذرهبین
آنگلیکر بخشی از شکاف نسلی را به سیاستهای مالیاتی نسبت داده که در سالهای گذشته معمولاً به نفع سرمایهگذاران و مالکان فعلی بوده است. معافیتها و مشوقهای سرمایهگذاری میتوانند تقاضا را بالا ببرند و در طرف مقابل، مالکان فعلی از رشد قیمت خانه سود بگیرند؛ اما خریدارانِ باراول باید با سرمایهگذاران و خانوارهای جاافتادهتری رقابت کنند که قدرت وامگیری بیشتری دارند.
در همین چارچوب، گفته میشود سیاستگذار باید هم به افزایش عرضه مسکن بپردازد و هم مزیتهای ساختاری مالکان فعلی را در نظر بگیرد؛ چون اقدامهایی که صرفاً قدرت خرید را با افزایش وام بالا میبرند، ممکن است در بازاری که از قبل هم گران است اثر محدود داشته باشد.
کاهش اعتماد جوانها به «قولِ خانهدار شدن»
بحران مسکن در حال تغییر نگاه جوانها به آینده است. انتظار سنتیِ «تحصیل، کار و پسانداز» بهعنوان مسیر خرید خانه، برای خیلیها کمتر قابل باور شده است.
در یک نظرسنجی گزارش شده ۴۲٪ از افراد زیر ۳۵ سال گفتهاند بزرگترین ترس مسکنیشان در دهه آینده این است که هرگز نتوانند خانه بخرند؛ در حالی که این عدد برای افراد بالای ۵۵ سال حدود ۷٪ اعلام شده است. این اختلاف نشان میدهد تجربه و برداشت از مسکن بین نسلها متفاوت شده؛ برای بخشی از افراد مسنتر، ملک یک فرصت سرمایهگذاری است و برای بسیاری از جوانها، یک نوع امنیت که دسترسی به آن دورتر به نظر میرسد.
چه موضوعهایی برای تغییر مطرح میشود؟
در بحثهای سیاستی، گزینههایی که مطرح میشوند شامل افزایش عرضه مسکن واقعاً مقرونبهصرفه، بهتر کردن امنیت و قیمت اجاره، بازبینی تنظیمات مالیاتی به نفع مالکان و سرمایهگذاران، تقویت حمایتهای درآمدی برای جوانها، رسیدگی به ناامنی شغلی و مسیرهایی برای خانهدار شدن بدون اتکا به ثروت والدین است.
پانویس نامها
¹ Australia
² Anglicare Australia
³ Falling Behind
⁴ Finder
⁵ Gen Z
⁶ Baby Boomer
⁷ Youth Allowance
Source: mpamag.com, abc.net.au, nine.com.au, sbs.com.au, finder.com.au, startsat60.com, lincolnwealth.com.au, businessthink.unsw.edu.au, vespernews.com, dss.gov.au, hojunara.com, auyx.au, epochtimes.com