ازسرگیری احتمالی جریان آب به تالابهای خشکشدهٔ گویدیر
در اقدامی مهم برای یکی از حساسترین مناطق زیستمحیطی نیو ساوت ولز¹، جریان آب به تالابهای خشکشدهٔ درهٔ گویدیر² ممکن است طی چند هفته آینده دوباره برقرار شود؛ آن هم پس از عبور یک بستهٔ کلیدی اصلاحات از مجلس عالی این ایالت. وزیر آب نیو ساوت ولز¹، رز جکسون³، توقف ناگهانی «آبرسانی محیطزیستی» را «ویرانگر» توصیف کرد و گفت در تالابهای پاییندستِ گویدیر² که در سطح بینالمللی شناخته میشوند، مرگ لاکپشتها، ماهیها، قورباغهها، پرندگان و حتی دامها گزارش شده است.
این بحران زمانی شروع شد که واتر NSW⁴ در مارچ ۲۰۲۶ ناگهان جریانهای محیطزیستی از سد کپتون⁵ را متوقف کرد و دلیل آن را نگرانی از احتمال آبگرفتگی زمینهای خصوصی اعلام کرد. در پی این تصمیم، آبراههٔ گینگهام⁶ و تالابهای اطراف بهسرعت خشک شدند و یک عملیات فوری نجات شکل گرفت؛ در تصاویری که منتشر شد، دانشمندان در حال بیرون آوردن لاکپشتهای پهنپوسته⁷ از گل ترکخورده دیده میشدند. دامداران محلی هم از تلفات مشابه گفتند و گزارش دادند پرندگان، قورباغهها و گوسفندها در زمینهایشان از بین رفتهاند.
گشایش قانونی برای اقدام سریعتر
رز جکسون³ عصر پنجشنبه در پارلمان گفت اصلاحاتی را به قانون ادارهٔ واتر NSW⁴ ارائه کرده که این نهاد را در جریان فعالیتهای معمول—از جمله رهاسازی آبهای محیطزیستی، عملیاتی و مصرفی—در برابر دعاوی حقوقیِ مسئولیت مدنی محافظت میکند. این تغییرات با حمایت گرینز⁸ و شماری از نمایندگان مستقل (کراسبنچ) در مجلس عالی تصویب شد و بخشی از لایحهای گستردهتر است که «حق عبور و دسترسی آبی» (easement)های خریداریشده توسط دولت را به واتر NSW⁴ منتقل میکند.
جکسون³ گفت: «اثرِ قطع این جریانها بر محیطزیست و مالکان زمین از همین حالا مشهود و ویرانگر است.» او افزود لاکپشتها، ماهیها، قورباغهها، پرندگان و دامها در پاییندست سد کپتون⁵ یا در حال فرارند یا جان میدهند.
اگر این لایحه هفتهٔ آینده در مجلس قانونگذاری (Legislative Assembly) تصویب شود، ارسال آب میتواند سریعاً از سر گرفته شود. کیت فهرمن⁹، سخنگوی آبِ گرینز⁸، بر فوریت موضوع تأکید کرد و گفت ممکن است تا یک ماه طول بکشد تا جریان آب به شدیداً آسیبدیدهترین بخشها برسد. او با اشاره به سفر آپریل خود به منطقه گفت آنجا «فاجعهٔ زیستمحیطی» را از نزدیک دیده است. همچنین گفته شد واکنش عمومی به تصاویر نجات لاکپشتها نقش مهمی در افزایش فشار برای تغییر تصمیم دولت داشته است.
ائتلاف (Coalition) با این اصلاحات مخالفت کرد و سوزان کارتر¹⁰، عضو لیبرال در مجلس قانونگذاری (MLC)، گفت این لایحه «تعادل» لازم را ندارد و نگرانیهایی را میان ذینفعان ایجاد کرده است.
زمینهٔ گستردهتر: نشانههای خشکسالی و تأخیرهای تکراری
زمانبندی این اتفاق در حالی حساس است که نیو ساوت ولز¹ وارد چرخهای با روند خشکتر پیشبینیشده میشود. دادههای ادارهٔ هواشناسی¹¹ نشان میدهد آپریل ۲۰۲۶ دومین آپریلِ خشکِ ثبتشده در این ایالت بوده و میزان بارش آن فقط ۱۳٪ میانگین دورهٔ ۱۹۶۱ تا ۱۹۹۰ بوده است. در حوضهٔ مورای–دارلینگ¹² هم خشکترین آپریل از سال ۱۹۹۷ ثبت شده است. جکسون³ هشدار داد تداوم این اختلال میتواند «اثرهای عمده و شدید» بر پوشش گیاهی تالابها و حیاتوحش بگذارد.
از سوی دیگر، افشاگریهای اخیر از تأخیرهای مکرر در آبرسانی محیطزیستی توسط وزارت تغییرات اقلیمی، انرژی، محیطزیست و آبِ نیو ساوت ولز¹³ پرده برداشت. طبق اسناد، برخی جریانها بهخاطر هماهنگی با برداشت محصولات غلات زمستانی به تعویق افتادهاند؛ با وجود اینکه آسیبهای اکولوژیک آن هم پذیرفته شده بود. بیل جانسون¹⁴، مشاور آب و مقام ارشد پیشین، خواستار یک تحقیق مستقل شد و پرسید آیا احتمال نقض «قانون مدیریت آبِ نیو ساوت ولز» و قوانین فدرال وجود دارد یا نه.
وزارت تغییرات اقلیمی، انرژی، محیطزیست و آب¹³ اعلام کرد این تنظیمات با مشورت جوامع انجام میشود و گاهی مدیریت زمین—از جمله کشاورزی—در اولویت قرار میگیرد. رز جکسون³ گفت نسبت به بررسی این تأخیرها رویکردی باز دارد، اما تمرکز فوریاش بر بازگرداندن جریان آب است.
اهمیت اکولوژیک تالابهای گویدیر
تالابهای پاییندست گویدیر² که بخشی از مجموعهٔ تالابهای گویدیرِ ثبتشده در کنوانسیون رامسر¹⁵ هستند، زیستگاه گونههای مختلفاند؛ از جمله لاکپشت پهنپوسته⁷ که در وضعیت آسیبپذیر قرار دارد. توقف جریان آب، شکنندگی موجود را تشدید کرده و بنا بر هشدار دانشمندان، میتواند اثرات زنجیرهای بر ماهیها، پرندگان آبزی و پوشش گیاهی دشتهای سیلابی داشته باشد.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی):
¹ New South Wales (NSW)
² Gwydir Valley / Lower Gwydir wetlands
³ Rose Jackson
⁴ WaterNSW
⁵ Copeton Dam
⁶ Gingham watercourse
⁷ broad-shelled turtle
⁸ The Greens
⁹ Cate Faehrmann
¹⁰ Susan Carter
¹¹ Bureau of Meteorology
¹² Murray-Darling Basin
¹³ NSW Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water (DCCEEW)
¹⁴ Bill Johnson
¹⁵ Ramsar