افزایش نرخ بهره بانک‌های بزرگ استرالیا در آستانه تصمیم RBA

فشار تازه بر وام‌گیرندگان با افزایش نرخ‌های ثابت

وام‌گیرندگان استرالیایی در آستانه تصمیم بعدی بانک مرکزی استرالیا¹ درباره نرخ بهره، با فشار تازه‌ای روبه‌رو شده‌اند؛ چون برخی از بزرگ‌ترین بانک‌ها نرخ‌های منتخب وام مسکنِ ثابت را افزایش داده‌اند.

بر اساس داده‌های وب‌سایت مقایسه‌گر کن‌استار²، دو بانک اِن‌ای‌بی³ و اِن‌زد⁴ نرخ‌های ثابت را تا ۰٫۲۰ واحد درصد بالا برده‌اند و در نتیجه، پایین‌ترین نرخ ثابتِ اعلامیِ هر دو بانک به ۶٫۴۹ درصد رسیده است.

اِن‌ای‌بی³ نرخ ثابت یک‌ساله را از ۶٫۴۴ درصد به ۶٫۵۹ درصد رساند و نرخ‌های دوره‌های ثابتِ دو، سه، چهار و پنج‌ساله را نیز ۰٫۱۵ واحد درصد افزایش داد. اِن‌زد⁴ هم افزایش‌های گسترده‌ای اعمال کرد که از جمله شامل رشد ۰٫۲۰ واحد درصدی در نرخ ثابت دوساله و رساندن آن به ۶٫۴۹ درصد بود.

این تغییرات بعد از افزایش‌های مشابه در سایر وام‌دهندگان رخ داده است. آی‌اِن‌جی⁵ نرخ‌های ثابت را ۰٫۲۰ واحد درصد بالا برد و مک‌کواری⁶ هم در هفته قبل نرخ‌ها را افزایش داد؛ به‌طوری که پایین‌ترین نرخ ثابتِ اعلامیِ مک‌کواری به ۶٫۳۹ درصد رسید.

انتظار رو به افزایش بانک‌ها از یک افزایش دیگر نرخ

افزایش نرخ‌های ثابت در شرایطی انجام می‌شود که اقتصاددانان و بازارهای مالی با اطمینان بیشتری احتمال می‌دهند بانک مرکزی استرالیا¹ دوباره سیاست پولی را سخت‌گیرانه‌تر کند.

هر چهار بانک بزرگ اکنون انتظار دارند دست‌کم یک افزایش دیگر در نرخ نقدی (Cash Rate) تا پایان سال اتفاق بیفتد، اما درباره زمان آن اختلاف نظر دارند. سی‌بی‌ای⁷، وست‌پک⁸ و اِن‌زد⁴ افزایش ۰٫۲۵ واحد درصدی را برای ماه نوامبر پیش‌بینی می‌کنند. اِن‌ای‌بی³ پیش‌بینی خود را جلو آورده و انتظار دارد افزایش نرخ در نشست سپتامبر رخ دهد.

بانک مرکزی استرالیا¹ در سال ۲۰۲۶ تاکنون سه بار نرخ نقدی را افزایش داده و آن را به ۴٫۳۵ درصد رسانده است. اگر افزایش دیگری به اندازه یک‌چهارم واحد درصد رخ دهد، نرخ به ۴٫۶۰ درصد می‌رسد.

برآوردهای بازار هم تغییر محسوسی داشته است. برخی سنجه‌ها و زمان‌های اندازه‌گیری اخیر، احتمال افزایش نرخ در سپتامبر را حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد نشان می‌دهند.

تورم همچنان محور اصلی نگرانی‌هاست

موج تازه انتظار برای افزایش نرخ‌ها با تداوم تورم و داده‌های اقتصادی قوی‌تر از حد انتظار تقویت شده است. تورم پایه/زیربنایی همچنان بالاتر از سطح مطلوب بانک مرکزی استرالیا¹ باقی مانده و رشد اقتصادی هم مقاوم‌تر از چیزی بوده که پیش‌تر تصور می‌شد.

در همین فضا، بازارها احتمال قابل توجهی را برای رسیدن نرخ نقدی به ۴٫۶۰ درصد—که می‌تواند بالاترین سطح ۱۵ سال اخیر باشد—در نشست سپتامبر در نظر گرفته‌اند.

چالش بانک مرکزی استرالیا¹ این است که تورم را کنترل کند، بدون آن‌که فشار بیش از اندازه‌ای به خانوارها و کسب‌وکارهایی وارد شود که همین حالا هم با هزینه‌های بالای استقراض روبه‌رو هستند.

افزایش نرخ‌های ثابت نشان می‌دهد وام‌دهندگان خود را برای احتمال بالاتر ماندن هزینه‌های تامین مالی و فضای کلی نرخ بهره آماده می‌کنند؛ حتی پیش از آن‌که بانک مرکزی تصمیم بعدی خود را اعلام کند.

وام‌گیرندگان چه چیزهایی را زیر نظر داشته باشند

هیئت سیاست پولی بانک مرکزی استرالیا⁹ قرار است در تاریخ ۲۸ و ۲۹ سپتامبر جلسه داشته باشد و تصمیم نهایی در ساعت ۲:۳۰ بعدازظهر به وقت اِی‌اِس‌تی¹⁰ در روز ۲۹ سپتامبر اعلام می‌شود.

برای وام‌گیرندگانی که به فکر بازپرداخت مجدد (Refinance) یا ثابت‌کردن نرخ وام هستند، انتخاب می‌تواند سخت‌تر شود. قفل‌کردن نرخ ثابت می‌تواند بابت مبلغ اقساط اطمینان بدهد، اما نرخ‌های ثابت فعلی به‌طور محسوسی بالاتر از نرخ‌های دوران اضطراری چند سال قبل هستند؛ دورانی که بسیاری از وام‌گیرندگان نرخ‌های پایین‌تری گرفته بودند. از طرف دیگر، وام‌گیرندگان با نرخ شناور (Variable) اگر بانک مرکزی افزایش دیگری اعمال کند، همچنان در معرض بالا رفتن اقساط قرار دارند.

طبق یک برآورد، اگر افزایش ۰٫۲۵ واحد درصدی به‌طور کامل به وام‌ها منتقل شود، اقساط ماهانه یک وام ۵۰۰ هزار دلاری با دوره ۲۵ ساله حدود ۸۲ دلار در ماه بیشتر می‌شود؛ البته اثر دقیق به مانده وام، مدت باقی‌مانده و سیاست‌های هر وام‌دهنده بستگی دارد.

افزایش‌های اخیر بانک‌ها به معنی قطعی بودن تصمیم بانک مرکزی استرالیا¹ نیست. قیمت‌گذاری نرخ ثابت، بازتابی از انتظارات وام‌دهندگان و هزینه تامین مالی آن‌هاست و فقط به نرخ رسمی نقدی وابسته نیست. تصمیم نهایی به داده‌های جدید تورم، اشتغال و وضعیت کلی اقتصاد و نیز ارزیابی بانک مرکزی از میزان سرد شدن تقاضا بستگی دارد.

پاورقی نام‌ها

¹ Reserve Bank of Australia (RBA)

² Canstar

³ NAB (National Australia Bank)

⁴ ANZ (Australia and New Zealand Banking Group)

⁵ ING

⁶ Macquarie

⁷ CBA (Commonwealth Bank of Australia)

⁸ Westpac

⁹ RBA Monetary Policy Board

¹⁰ AEST (Australian Eastern Standard Time)