دو روایت همزمان از سلامت استرالیا¹
گزارش تازه Australian Institute of Health and Welfare² با عنوان Australia’s Health 2026³ نشان میدهد سیستم سلامت در استرالیا¹ همزمان دو روند را تجربه میکند: از یک طرف مردم عمر طولانیتری دارند و نرخ بقای سرطان بهتر شده، و از طرف دیگر بیماریهای مزمن، اضافهوزن و چاقی، آسیبهای مرتبط با الکل و افزایش پرداخت از جیب، فشار بیشتری به افراد و خدمات درمانی وارد کرده است.
این گزارش همچنین به تفاوتهای دسترسی به خدمات و نابرابریهای سلامت اشاره میکند؛ یعنی محل زندگی و وضعیت اقتصادیـاجتماعی میتواند روی کیفیت مراقبت و پیامدهای سلامت اثر بگذارد.
عمر طولانیتر؛ اما سالهای ناسالم هم بیشتر
طبق دادههای گزارش، امید به زندگی در استرالیا¹ همچنان بالا است. برای کودکانی که در بازه ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ به دنیا آمدهاند، امید به زندگی پسرها حدود ۸۱.۱ سال و برای دخترها حدود ۸۵.۱ سال گزارش شده است.
در عین حال، طولانیتر شدن عمر همیشه به معنی افزایش همانقدرِ «سالهای سالم» نیست. بیماریهای مزمن همچنان بسیار رایجاند: حدود ۶۱٪ از مردم با دستکم یک بیماری مزمن زندگی میکنند و ۳۸٪ با دو بیماری مزمن یا بیشتر.
بهبود وضعیت سرطان؛ بهویژه در بقا
سرطان همچنان یکی از بزرگترین عوامل «بار بیماری» در استرالیا¹ است، اما وضعیت بقا در طول زمان بهتر شده است. نرخ بقای نسبی پنجساله سرطان از ۵۰٪ در سالهای ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۱ به ۷۲٪ در سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ رسیده است.
در گزارش آمده که در برخی گروههای سنی، بهویژه میان افراد در دهه ۳۰ زندگی، تشخیص سرطان در بعضی سنین بالا رفته است. همزمان، نرخ مرگومیر جوانان مبتلا به سرطان در مجموع کاهش داشته؛ موضوعی که با تشخیص زودتر و درمانهای بهتر مرتبط دانسته میشود.
چاقی جلوتر از سیگار؛ مهمترین عامل خطر
یکی از تغییرات مهم در این گزارش، جلو افتادن اضافهوزن و چاقی بهعنوان عامل اصلی خطرِ مؤثر بر بار بیماری است؛ عاملی که از مصرف دخانیات پیشی گرفته است. در سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ حدود ۱۳.۲ میلیون بزرگسال (۶۷٪) و ۱.۴ میلیون کودک و نوجوان (۲۷٪) با اضافهوزن یا چاقی زندگی میکردهاند.
نگرانی ویژه در مورد جوانترها مطرح شده، چون نرخ چاقی در این گروهها در گذر زمان بالا رفته و گفته میشود نسلهای جدید، در سن مشابه، بیشتر از نسلهای قبلی وزن اضافی دارند.
الکل؛ سهم بزرگ در آسیبهای قابل پیشگیری
طبق گزارش، میزان مصرف الکل در استرالیا¹ از متوسط OECD⁴ بالاتر است. مصرف سالانه الکلِ خالص به ازای هر نفر ۹.۸ لیتر اعلام شده، در حالی که متوسط OECD⁴ ۸.۴ لیتر است.
با اینکه «نوشیدن پرخطر» در برخی شاخصها کاهش داشته، الکل همچنان با بیش از ۲۰۰ وضعیت و بیماری مرتبط دانسته میشود؛ از جمله برخی سرطانها، بیماری قلبی، بیماری کبد، آسیبدیدگیها و مشکلات سلامت روان.
هزینههای سلامت بالا میرود؛ پرداخت از جیب هم سنگینتر میشود
استرالیا¹ در سال مالی ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ حدود ۲۷۰.۵ میلیارد دلار برای سلامت هزینه کرده است؛ معادل حدود ۱۰,۰۳۷ دلار به ازای هر نفر.
در کنار آن، هزینههای پرداخت از جیب بیماران بزرگترین سهم «غیردولتی» از هزینههای سلامت معرفی شده و به حدود ۴۴ میلیارد دلار رسیده است؛ یعنی حدود ۱,۶۳۴ دلار به ازای هر نفر. گزارش اشاره میکند با بالا رفتن هزینهها، برخی افراد مراجعه به پزشک عمومی را به تعویق انداختهاند یا از آن صرفنظر کردهاند، چون توان پرداخت نداشتهاند.
همچنین تاکید شده وقتی مراقبت بهموقع انجام نشود، احتمال بدتر شدن وضعیت و نیاز به بستریهای قابل پیشگیری و مدیریت پیچیدهتر بیماریهای مزمن بالا میرود.
نابرابریهای سلامت؛ وابسته به محل زندگی و وضعیت اقتصادی
گزارش نشان میدهد نتایج سلامت در مناطق مختلف یکسان نیست. پس از تعدیل سنی، نرخ مرگومیر در مناطق با پایینترین وضعیت اقتصادیـاجتماعی حدود ۱.۵ برابر مناطق با بالاترین وضعیت گزارش شده است. همچنین افرادی که در مناطق بسیار دورافتاده زندگی میکنند، نرخ مرگومیرشان حدود ۱.۶ برابر ساکنان شهرهای بزرگ اعلام شده است.
در این بخش، بر نقش عواملی مثل دسترسی به خدمات، درآمد، موقعیت جغرافیایی و محرومیت در تجربه بیماری، دریافت درمان و میزان بقا اشاره شده است.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی):
¹ Australia
² Australian Institute of Health and Welfare
³ Australia’s Health 2026
⁴ OECD