مبارزه استرالیا³ با تقلب غذایی: از عسل تقلبی تا میگوهای برچسبنادرست
همزمان با آماده شدن شهروندان استرالیا³ برای جشنهای پایان سال و سفرههای دریایی، نگرانی درباره تقلب غذایی بیش از پیش برجسته شده است. بررسیهای اخیر نشان میدهد برچسبهای معتبری مانند «میگوی ۱۰۰٪ استرالیایی» یا «عسل خالص» همیشه صادق نیستند. با پیچیدهتر شدن زنجیرههای جهانی تأمین غذا، خطر تقلب، مخدوشسازی و برچسبگذاری اشتباه افزایش یافته است و دانشمندان، ناظران و مدافعان حقوق مصرفکننده در استرالیا³ برای مقابله وارد عمل شدهاند.
مشکل پنهان تقلب غذایی
تقلب غذایی به معنای نمایندگی نادرست عمدی محصولات غذایی برای کسب سود اقتصادی است. این تقلب میتواند شامل جایگزینی مواد ارزانتر، برچسبگذاری نادرست مبدا محصولات یا افزودن مواد غیرخوراکی باشد. این مشکل در استرالیا³ تازه نیست، اما پیچیدگی و گستردگی آن رو به افزایش است.
طبق گزارش ۲۰۲۱ سفارششده توسط AgriFutures Australia⁵، هزینه جهانی تقلب غذایی سالانه حدود ۵۰ میلیارد دلار است و استرالیا³ سالانه بین ۲ تا ۳ میلیارد دلار زیان میبیند. معمولاً کالاهای با ارزش بالا مانند عسل، محصولات دریایی، ترافل و ادویهای مانند اورگانو هدف اصلی تقلب قرار میگیرند.
عسل: هدف شیرین برای تقلب
عسل یکی از متداولترین غذاهای تقلبشده در جهان است. در سال ۲۰۱۸، مطالعه دانشگاه مککواری¹ نشان داد یک پنجم نمونههای عسل استرالیایی³ با شربتهای ارزانتر یا مواد غیرعسلی مخلوط شدهاند. در سطح جهانی، عسل پس از شیر و روغن زیتون در جایگاه سوم فهرست مواد غذایی تقلبشده قرار میگیرد.
تحقیقات بینالمللی اخیر، از جمله مطالعات منتشرشده توسط FoodAuthenticity.global⁶، از تکنیکهای پیشرفتهای مانند طیفسنجی نزدیکمادونقرمز (NIR) و مدلهای SIMCA برای شناسایی تقلب در عسل استفاده کردهاند. این روشها در عملیات پلیسی در کشورهایی مانند برزیل برای خنثیسازی شبکههای گسترده تقلب عسل به کار رفتهاند.
در بریتانیا⁸، Bee Conservation⁷ هشدار داده است که تقلب در عسل صرفاً مسئله اقتصادی نیست و ممکن است سلامت مصرفکنندگان را هم به خطر بیندازد، زیرا محصولات تقلبی ممکن است حاوی مواد مضر باشند یا خواص تغذیهای مورد انتظار را نداشته باشند.
برچسبگذاری نادرست محصولات دریایی
محصولات دریایی نیز هدف اصلی تقلب غذایی هستند. مطالعهای از بنیاد میندرﺭو⁹ در ۲۰۲۳ نشان داد تقریباً ۱۲٪ از محصولات دریایی در استرالیا³ برچسبگذاری اشتباه دارند. این شامل میگو و خرچنگهایی است که به اشتباه بهعنوان «۱۰۰٪ استرالیایی» تبلیغ میشوند اما در واقع وارداتی هستند.
در سال ۲۰۲۳، کمیسیون رقابت و مصرفکنندگان استرالیا¹⁰ فروشگاه کاسکو¹¹ را به دلیل برچسبگذاری خرچنگ کانادایی بهعنوان استرالیایی ۳۳,۰۰۰ دلار جریمه کرد و چالشهای نظارتی برای اطمینان از برچسبگذاری دقیق را نشان داد.
علم اثبات اصالت غذا
برای مقابله با تقلب غذایی، تیم کوچکی از دانشمندان در سازمان علوم و فناوری هستهای استرالیا² در سیدنی⁴ روشهای نوینی برای تأیید اصالت غذا ابداع کردهاند. آنها با استفاده از دستگاههای دستی پرتوهای XRF، ترکیب عنصری محصولات دریایی و دیگر مواد غذایی را تحلیل میکنند. هر منطقه چاپ دیجیتال محیطی ویژه خود را در غذا بهجا میگذارد که میتوان آن را با بانک اطلاعاتی نمونههای اصیل مطابقت داد.
دکتر دباشیش مازومدر¹³، رهبر تحقیقات اصالت غذا در سازمان علوم و فناوری هستهای استرالیا²، میگوید: «برای ساخت کتابخانه دادههای چاپ دیجیتال محیطی به نمونههای اصیل نیاز داریم. با پشتیبانی لازم، این فناوری میتواند در اختیار صنایع و نهادهای دولتی قرار گیرد تا اصالت مبدا غذا را بررسی کنند.» این تیم پیشتر از این فناوری برای افشای محصولات تقلبی آلو ککادو¹٤ استفاده کرده و حالا در حال گسترش دامنه تحقیق روی برنج، انبه و زردچوبه است.
نقش مدافعان مصرفکننده
گروه مصرفکنندگان Choice¹٥ نیز نقش مهمی در افشای تقلب غذایی ایفا کرده است. در سال ۲۰۱۶، این گروه نمونههای اورگانو را بررسی کرد و دریافت ۷ مورد از ۱۲ نمونه حاوی موادی غیر از اورگانو، مانند برگ زیتون، بودهاند.
مایکل اسمیت¹٦، پژوهشگر دانشگاه دیکن¹٦ و نویسنده گزارش AgriFutures Australia⁵، تاکید میکند که در حالی که صنعت به دلیل ریسکهای اعتباری با سرعت کمی به این موضوع پرداخته، اکنون شتابِ بیشتری برای ایجاد شفافیت و قابلیت ردیابی در زنجیره تأمین به وجود آمده است.
مسیر پیشرو
کارشناسان معتقدند مبارزه با تقلب غذایی نیازمند سرمایهگذاری در فناوری، تقویت مقررات و شفافیت بیشتر در سراسر زنجیره تأمین است. توسعه ابزارهایی مانند دستگاه XRF سازمان علوم و فناوری هستهای استرالیا² و گسترش بانک اطلاعاتی چاپ دیجیتال غذاها امید به آیندهای ایجاد میکند که مصرفکنندگان بتوانند با اطمینان از اصالت آنچه در بشقابشان است برخوردار شوند.
منابع انگلیسی:¹ Macquarie University
² Australian Nuclear Science and Technology Organisation (ANSTO)
³ Australia
⁴ Sydney
⁵ AgriFutures Australia
⁶ FoodAuthenticity.global
⁷ Bee Conservation
⁸ UK
⁹ Minderoo Foundation
¹⁰ Australian Competition and Consumer Commission (ACCC)
¹¹ Costco
¹³ Dr. Debashish Mazumder
¹٤ Kakadu plum
¹٥ Choice
¹٦ Deakin University Source: abc.net.au, foodauthenticity.global, beeconservation.org.uk
