تمرکز تازه اداره مالیات روی «درآمدهای اعلامنشده»
با نزدیک شدن به پایان سال مالی ۲۰۲۵–۲۶، اداره مالیات استرالیا (ATO)¹ نظارت خود را بر «درآمدهای حذفشده/اعلامنشده» بیشتر کرده و بهطور مشخص سراغ میلیونها نفر از استرالیاییها رفته که در اقتصاد اشتراکی و بازار ارزهای دیجیتال فعالاند.
با اجرای کامل رژیمهای جدید گزارشدهی، به مؤدیان هشدار داده میشود که تواناییهای تطبیقدادن دادهها در ATO¹ از همیشه پیشرفتهتر شده است.
پایان تصور «درآمد جانبی بدون مالیات»
یکی از برداشتهای رایج میان برخی کارکنان در استرالیا این است که درآمدهای کوچک و «هواخواهانه/هوبی» نیازی به اعلام ندارد. اما متخصصان میگویند برای درآمدِ ناشی از فعالیت تجاری، حداقل مبلغی وجود ندارد؛ اگر حتی ۱ دلار از یک کار جانبی بهدست آوردهاید و آن فعالیت «کسبوکار» محسوب شود، باید گزارش شود.
طبق رژیم گزارشدهی اقتصاد اشتراکی (SERR)²، پلتفرمهای دیجیتال موظفاند دادههای کامل تراکنشها را در اختیار ATO¹ بگذارند. این اطلاعات میتواند شامل حوزههای زیر باشد:
• اشتراکسواری و تحویل: اوبر³، دیدی⁴ و دوردش⁵
• اجاره کوتاهمدت: ایربیانبی⁶ و استیز⁷
• پلتفرمهای خدماتی/کاری: ایرتسکر⁸ و هایپیجز⁹
• بازارهای آنلاین: ایبی¹⁰، اتسی¹¹ و آمازون استرالیا¹²
• تولید محتوا: پلتفرمهایی مثل یوتیوب¹³، تیکتاک¹⁴ و اونلیفنز¹⁵
نامه هشدار ATO به کارگران اقتصاد گیگ
گزارش ناین.کام.او¹⁶ میگوید نامهای از ATO¹ که این رسانه آن را دیده، نشان میدهد دامنه پیگیریِ درآمدهای گزارشنشده از کارهای جانبی گستردهتر شده است. طبق این گزارش، این نامه برای یک پتسیتر که در یک پلتفرم آنلاین ثبتنام بوده ارسال شده و به او هشدار داده شده که سوابق ATO¹ نشان میدهد در سال مالی ۲۰۲۶ از اقتصاد اشتراکی درآمد داشته و ممکن است لازم باشد این درآمد را در اظهارنامه مالیاتی خود اعلام کند.
در متن نامه، نمونههایی از درآمدهای اقتصاد اشتراکی ذکر شده؛ از جمله اشتراکسواری، اشتراکگذاری اقامتگاه، کار فریلنسری، اجاره دادن داراییها و تولید محتوای آنلاین. در ادامه تأکید شده که این درآمدها معمولاً مشمول مالیات است و باید در اظهارنامه ثبت شود، حتی اگر:
• پارهوقت، تفننی یا نامنظم باشد
• فرد شماره کسبوکار استرالیا (ABN)¹⁷ نداشته باشد
• از پرداختها مالیاتی کسر نشده باشد
همچنین یادآوری شده که پلتفرمهای اقتصاد اشتراکی اطلاعات درآمد را به ATO¹ میدهند، اما این اطلاعات لزوماً بهصورت خودکار در اظهارنامه «پریفیل» نمیشود؛ بنابراین مؤدی باید هنگام ثبت اظهارنامه، همه درآمدهای اقتصاد اشتراکی را بهصورت دستی وارد کند. در نامه همچنین درباره جریمه یا بهره برای اظهارنامه ناقص هشدار داده شده است.
هزینهها و کسرهای مالیاتی؛ فقط به اندازه استفاده کاری
در این گزارش از کارشناس مالیاتی و نویسنده، ادریان رافتری¹⁸ نقل شده که افراد باید بپذیرند ATO¹ «تا حدی آگاهی» نسبت به جریانهای مختلف درآمدی افراد دارد و نکته کلیدی، افشا و اعلام درست درآمد است. او گفته پلتفرمهایی مثل ایربیانبی⁶، اوبر³ و حتی ایبی¹⁰ برای رعایت مقررات با ATO¹ همکاری میکنند.
همچنین گفته شده اگر کسی مثلاً فقط یک اتاق را برای بخشی از سال اجاره میدهد، نباید هزینههای مربوط به کل خانه را بهعنوان هزینه کاری مطالبه کند و باید هزینهها را بهصورت متناسب اعلام کند.
در ادامه، مارک چپمن¹⁹، مدیر ارتباطات مالیاتی در اِیچاندآر بلاک استرالیا²⁰ گفته بیشتر درآمدها از منابعی مثل کارهای جانبی و ارزهای دیجیتال مشمول مالیاتاند، «حتی اگر غیررسمی به نظر برسند». او بهعنوان یک خطای رایج اشاره کرده که بعضیها فکر میکنند درآمدهای «کم» یا نقدی نیازی به اعلام ندارند، در حالی که توان تطبیق دادههای ATO¹—بهویژه در ارتباط با صرافیهای کریپتو و پلتفرمهای دیجیتال—پیچیدهتر شده است.
در عین حال، در گزارش آمده افراد میتوانند هزینههای مستقیم و مرتبط با فعالیت درآمدزا را مطالبه کنند؛ مثل هزینه تجهیزات، نرمافزار، اینترنت یا بخشی از قبض تلفن، در صورتی که واقعاً برای کار جانبی استفاده شده باشد.
کریپتو؛ فقط «فروش و تبدیل به دلار» نیست
طبق توضیح این مطلب، ATO¹ به ارز دیجیتال به چشم یک داراییِ مشمول مالیات بر عایدی سرمایه (CGT)²¹ نگاه میکند؛ یعنی خیلی از تعاملها با کریپتو میتواند رویداد مالیاتی ایجاد کند. در گزارش تأکید شده بسیاری از سرمایهگذاران اشتباه میکنند و فکر میکنند مالیات فقط زمانی مطرح است که کریپتو را دوباره به دلار استرالیا تبدیل کنند، در حالی که موارد زیر هم میتواند مشمول مالیات باشد:
• تعویض کوینها: معامله یک ارز دیجیتال با ارز دیگر (مثلاً بیتکوین²² با اتریوم²³) بهعنوان «واگذاری» دارایی اول در نظر گرفته میشود.
• خرجکردن کریپتو: پرداخت هزینه کالا یا خدمات با دارایی دیجیتال.
• استیکینگ و ایردراپ: پاداشها و درآمدهای دیفای معمولاً در زمان دریافت، درآمد عادی محسوب میشود.
در گزارش ناین.کام.او¹⁶ همچنین آمده حتی تغییر یک ارز دیجیتال به ارز دیگر (مثلاً از لیتیوم²⁴ به بیتکوین²²) میتواند در صورت سود، CGT²¹ ایجاد کند؛ مشابه معامله سهام. همچنین اشاره شده اگر کسی خیلی پرتراکنش معامله کند، ممکن است ATO¹ او را بهعنوان «کسبوکار» در نظر بگیرد و در نتیجه، قواعد مالیات بر درآمد برایش اعمال شود.
برای افرادی که کریپتو را بیش از ۱۲ ماه نگه داشتهاند، ممکن است تخفیف ۵۰٪ CGT²¹ اعمال شود و بخش مشمول مالیاتِ سود کاهش پیدا کند. همچنین به موضوع استفاده از فروشِ موقعیتهای زیانده تا قبل از ۳۰ جون برای جبران سودهای دیگر پرتفوی اشاره شده است.
ثبت و نگهداری مدارک؛ حساسیتهای فصل مالیات ۲۰۲۶
در بخش دیگری از این مطالب گفته شده یکی از پرچمهای قرمز برای ATO¹ در این فصل مالیات، «ارقام رُند» یا برآوردها بهجای رکوردهای واقعی است. به مؤدیان توصیه میشود:
۱) دانلود همه صورتحسابها: تاریخچه تراکنشها را از هر صرافی کریپتویی که استفاده کردهاند خروجی بگیرند.
۲) تطبیق کارمزدهای پلتفرم: برای اعلام درآمد «خالص»، کارمزد پلتفرم و بازپرداختها را از دریافتیهای ناخالص جدا کنند.
۳) بررسی ساختار مالکیت: اگر پرتفوی قابلتوجهی دارند، با حسابدار درباره نحوه نگهداری داراییها بهشکل سازگار با مقررات و از نظر مالیاتی بهینه مشورت کنند.
پانوشت نامها و اصطلاحات
¹ Australian Taxation Office (ATO)
² Sharing Economy Reporting Regime (SERR)
³ Uber
⁴ DiDi
⁵ DoorDash
⁶ Airbnb
⁷ Stayz
⁸ Airtasker
⁹ Hipages
¹⁰ eBay
¹¹ Etsy
¹² Amazon Australia
¹³ YouTube
¹⁴ TikTok
¹⁵ OnlyFans
¹⁶ nine.com.au
¹⁷ Australian business number (ABN)
¹⁸ Adrian Raftery
¹⁹ Mark Chapman
²⁰ H&R Block Australia
²¹ Capital Gains Tax (CGT)
²² Bitcoin
²³ Ethereum
²⁴ Lithium
Source: growthwise.com.au, xperion.com.au, wiselinkaccountants.com.au, money-snap.com, pearler.com, youtube.com, nine.com.au