فیجی وضعیت اضطراری ملی اچآیوی را اعلام کرد
فیجی¹ پس از افزایش چشمگیر تشخیصهای جدید، وضعیت اضطراری ملی اچآیوی را اعلام کرده است. مقامهای سلامت میگویند اکنون حدود یک نفر از هر ۶۰ بزرگسال در این کشورِ واقع در اقیانوس آرام با اچآیوی زندگی میکند. این تصمیم در حالی گرفته شده که همزمان، موارد انتقال افزایش یافته، پوشش آزمایش و درمان پایین گزارش میشود و اثرات گسترش مصرف مواد مخدر غیرقانونی هم دیده میشود.
دولت اعلام کرده در سال ۲۰۲۵ تعداد ۲٬۰۱۶ تشخیص جدید ثبت شده؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۲۷ درصد بیشتر است و حدود ۱۶ برابر تعداد گزارششده در ۲۰۱۹ محسوب میشود. یوناییدز² این افزایش را یکی از تندترین جهشهای ابتلا در جهان توصیف کرده است.
این کشور که جمعیت آن کمتر از یک میلیون نفر است، پیشتر در ژانویه ۲۰۲۵ «شیوع» اچآیوی را اعلام کرده بود. حالا دولت میگوید سطح نگرانی به حدی رسیده که نشانههای گسترش از یک شیوع محدود به یک وضعیت وسیعتر دیده میشود و به همین دلیل، به یک پاسخ هماهنگ «کل دولت» نیاز است.
نوزادان و زنان باردار هم در آمارها دیده میشوند
بر اساس آمارهای دولتی، در سال ۲۰۲۵ تعداد ۵۹ نوزاد با اچآیوی به دنیا آمدهاند و ۱۸ نفر از آنها پیش از رسیدن به یکسالگی جان باختهاند. همچنین برآورد میشود حدود دو نفر از هر ۱۰۰ زن باردار در فیجی با اچآیوی زندگی میکنند. در برخی گزارشها نیز از نسبت یک نفر از هر ۵۰ زن باردار سخن گفته شده است.
مقامهای سلامت هشدار دادهاند که دسترسی محدود به آزمایش و درمان در شکلگیری بحران نقش داشته است. برآورد یوناییدز نشان میدهد حدود ۹٬۱۰۰ نفر در سال ۲۰۲۵ در فیجی با اچآیوی زندگی میکردهاند، اما فقط ۳۹ درصد از وضعیت خود خبر داشتهاند و حدود ۲۲ درصد درمان ضدرتروویروسی دریافت میکردهاند.
مصرف مواد و انتقال جنسی، موتور اصلی گسترش
در مواردی که روش انتقال مشخص بوده، بیش از نیمی از موارد به انتقال جنسی نسبت داده شده و بیش از ۴۲ درصد به تزریق مواد. مقامها میگویند افزایش مصرف متآمفتامین و تزریقهای ناایمن—از جمله دسترسی محدود به سوزنهای استریل—در رشد این بخش از انتقال نقش داشته است.
گزارشها همچنین به جایگاه فیجی بهعنوان یک گره حملونقل منطقهای و مسیر قاچاق مواد اشاره میکنند؛ عاملی که در کنار بزرگتر شدن بازار داخلی مواد، فشار بیشتری بر نظام سلامت وارد کرده است. در همین حال، انگ اجتماعی، آگاهی محدود درباره سلامت و دسترسی ناکافی به تستها، تلاشها برای شناسایی زودهنگام را دشوارتر کرده است.
برنامه دولت فیجی برای پاسخ به بحران
دولت اعلام کرده دسترسی به آزمایش رایگان، داوطلبانه و محرمانه را گسترش میدهد و از جمله، آزمایش سریع را توسعه خواهد داد. همچنین برنامه دارد دسترسی به درمان و داروهای پیشگیری مانند پروفیلاکسی پیش از مواجهه (PrEP) را بیشتر کند.
خدمات کاهش آسیب—از جمله برنامههای سوزن و سرنگ برای افرادی که مواد تزریق میکنند—هم در حال راهاندازی یا توسعه است. مقامها میگویند محور پاسخ، حفاظت از جان افراد، کاهش انگ و فراهمکردن امکان درمان رایگان برای افراد تشخیصگرفته است.
بر اساس گزارشها، فیجی در این مسیر از حمایت کشورهایی مانند استرالیا³، نیوزیلند⁴ و هند⁵ و همچنین نهادهایی مانند گلوبال فاند⁶ و سازمان ملل متحد⁷ برخوردار است. همچنین یک زیرکمیته کابینه با حضور پنج وزیر تشکیل شده تا هماهنگی میان دستگاهها افزایش یابد و موانع درمان و پیشگیری رفع شود.
این وضعیت برای مسافران چه معنایی دارد؟
اعلام وضعیت اضطراری، یک اقدام بهداشت عمومی برای گسترش آزمایش، درمان و پیشگیری در سراسر فیجی است. گزارشهای فعلی نشان نمیدهد که محدودیتهای سفر اعمال شده یا به گردشگران توصیه شده باشد از سفر خودداری کنند.
به مسافران توصیه میشود اقدامات معمول سلامت را رعایت کنند؛ از جمله رابطه جنسی ایمنتر و در صورت نگرانی از مواجهه احتمالی، مشاوره پزشکی بگیرند. اچآیوی از راه تماسهای روزمره منتقل نمیشود و از طریق استخر، غذا، نیش پشه یا تعاملات عادی با دیگران گسترش پیدا نمیکند.
این اعلام، با هدف بهتر کردن دسترسی به خدمات برای ساکنان فیجی و کند کردن روند انتقال انجام شده است و به معنی ناامن بودن استراحتگاهها، سواحل یا زیرساخت گردشگری برای بازدیدکنندگان معرفی نشده است.
یک چالش رو به گسترش در بهداشت عمومی
این تصمیم، اهمیت تشخیص زودهنگام، دسترسیپذیری درمان و خدمات پیشگیری را در کنترل اچآیوی برجسته کرده است. در حالی که افزایش تستگیری به شناسایی موارد بیشتری کمک کرده، مقامها میگویند مقیاس و سرعت رشد تشخیصها نیازمند اقدام فوری و گستردهتر است.
با ادامه افزایش تشخیصها و اینکه افراد زیادی هنوز از وضعیت خود خبر ندارند، فیجی در حال حرکت از پاسخ به «شیوع» به سمت یک راهبرد «اضطراری ملی» است؛ راهبردی که بر گسترش خدمات و مواجهه با عوامل اجتماعی و پزشکیِ مرتبط با انتقال تمرکز دارد.
پاورقی
¹ Fiji
² UNAIDS
³ Australia
⁴ New Zealand
⁵ India
⁶ Global Fund
⁷ United Nations
Source: nine.com.au, yahoo.com, ground.news, bbc.com, cnn.com, theguardian.com, afp.com, ua.news, abcnews.com, euronews.com, asiapacificreport.nz, dw.com, reuters.com, nytimes.com, telegraph.co.uk, abc.net.au, fijisun.com.fj