استفاده از پهپاد شبیه شاهین برای نجات مزارع توت‌فرنگی در کوئینزلند

پرواز «روبِرد» برای دور کردن پرندگان از مزارع توت‌فرنگی

اوایل جون ۲۰۲۶، توت‌فرنگی‌کاران منطقه مورتون بِی¹ در کوئینزلند² به راهکارهای هواییِ پیشرفته روی آورده‌اند تا از محصولاتشان در برابر پرندگان مزاحم محافظت کنند. در قالب یک آزمایش که در بِلمیر³ در جریان است، پهپادی موسوم به «روبِرد» به‌عنوان یک «شاهین رباتیک» به پرواز درمی‌آید تا از یکی از مهم‌ترین قطب‌های تولید توت‌فرنگی استرالیا⁴ در برابر خسارت‌های سنگین جلوگیری کند.

راهکار «RoBird» چیست؟

محور اصلی این طرح، پهپاد روبِرد (RoBird)⁵ است؛ پهپادی ویژه که توسط شرکت کانادایی اِیریِم اَنالیتیکس (AERIUM Analytics)⁶ توسعه داده شده است. برخلاف پهپادهای رایج کشاورزی که بیشتر برای نقشه‌برداری یا سم‌پاشی استفاده می‌شوند، روبِرد برای شبیه‌سازی ظاهر و الگوی پرواز یک پرنده شکارچی طراحی شده است.

بازدارندگی طبیعی: این پهپاد روی ردیف‌های توت‌فرنگی سر می‌خورد، دور می‌زند و شیرجه می‌رود تا «واکنش ترس» غریزی را در پرندگان مزاحم فعال کند.

پرندگان هدف: کشاورزان می‌گویند هدف اصلی، کنترل گله‌های لوریکیت‌های رنگین‌کمانی⁷ و دیگر پرندگانی مانند کورِلاها⁸ و کاکاتوها⁹ است؛ پرندگانی که می‌توانند ظرف چند روز، هزاران دلار به میوه آسیب بزنند.

رویکرد بلندمدت: در این طرح تلاش می‌شود اثر بازدارندگی پایدار ایجاد شود؛ به این معنا که پرندگان احساس کنند شکارچی واقعاً در منطقه فعال است، نه اینکه فقط با روش‌های کوتاه‌مدتِ ترساندن (مثل صدا) روبه‌رو هستند.

جزئیات آزمایش در مزرعه و نحوه کار پهپاد

طبق گزارش ای‌بی‌سی نیوز (ABC News)¹⁰، یک پهپاد بال‌زن که شکل و الگوی پرواز شاهین بحری¹¹ را تقلید می‌کند، در جنوب‌شرق کوئینزلند در حال آزمایش است. این پرنده رباتیک از نظر اندازه، سایه (سیلوئت) و الگوی پرواز شبیه سریع‌ترین پرنده جهان توصیف شده است.

این پهپاد با پرتاب از روی دست در هوا رها می‌شود، کمتر از یک کیلوگرم وزن دارد و با باتری قابل شارژ در بازه‌های حدود ۱۵ دقیقه‌ای پرواز می‌کند. بدنه آن از فیبر کربن ساخته شده و بال‌های پُلی‌فوم انعطاف‌پذیر دارد.

خلبان پهپاد، هَری لاگَستِس¹² گفته است هدف این کار، محافظت از محصولات غذایی بدون آسیب زدن به حیات‌وحش بومی است و تمرکز روی پرندگانی است که کشاورزان می‌دانند به محصول آسیب می‌زنند.

مکان اجرای طرح و هزینه خسارت‌ها

آزمایش سه‌ساله در مزرعه تی‌اِس‌اِل فَمیلی فارمْز (TSL Family Farms)¹³ که حدود یک ساعت رانندگی در شمال‌غرب بریزبن¹⁴ قرار دارد، اجرا می‌شود. یکی از مالکان، لورا وِلز¹⁵ گفته است پس از تغییر روش کشت از زمین به تولید روی میز (tabletop) برای کاهش فشار کاری، بیماری‌های خاکزاد، علف‌های هرز و نیاز به مواد شیمیایی، با یک پیامد تازه روبه‌رو شدند: افزایش ارتفاع بوته‌ها، مزرعه را به «بوفه توت‌فرنگی» برای لوریکیت‌ها تبدیل کرد.

به گفته او، در بدترین سال، مزرعه طی «فقط چند هفته» در ابتدای فصل، حدود ۲۰۰ هزار دلار خسارت دیده است. او توضیح داده لوریکیت‌ها فقط چند دانه نمی‌خورند، بلکه بعضی ردیف‌ها را کاملاً از بین می‌برند و گاهی «حتی یک توت هم» در آن ردیف باقی نمی‌ماند.

او همچنین گفته در دوره‌هایی که باران منابع طبیعی شهد را کاهش می‌دهد، ورود پرندگان بیشتر می‌شود. در این شرایط، ابزارهایی مثل ترساننده‌های پرنده، توپ‌های گازی و حتی رفت‌وآمد خودرو داخل مزرعه هم اثر محدودی داشته‌اند.

همکاران، تامین مالی و سابقه استفاده

این طرح با تامین مالی هورت اینوِیشن (Hort Innovation)¹⁶ و در قالب پروژه فرانتیرز (Frontiers)¹⁷ اجرا می‌شود و همکاری نزدیک با اِیریِم اَنالیتیکس⁶ دارد. همچنین در گزارش‌های غیرمرتبطِ تکمیلی درباره همین مسیر کلیِ استفاده از فناوری در کشاورزی، به مشارکت‌های دیگری از جمله سیتی آو مورتون بِی (City of Moreton Bay)¹⁸ و حضور نمایندگان بِریز استرالیا (Berries Australia)¹⁹ در نمایش‌های میدانی اشاره شده است.

مدیر ارشد رشد شرکت، جیل ویکارس²⁰ گفته نسخه‌های بال‌زن و بال‌ثابت روبِرد پیش‌تر در خارج از کشور برای دور کردن پرندگان در فرودگاه‌ها و سایت‌های معدنی به کار رفته‌اند. به گفته او، آزمایش‌های باغبانی این فناوری از سال قبل در ویکتوریا²¹ و استرالیای جنوبی²² هم انجام شده و روی میوه‌های هسته‌دار، سیب و بادام تمرکز داشته است. در یک آزمایش بادام، شرکت اعلام کرده میزان خسارت میوه در مقایسه با سایتِ بدون تیمار، ۸۹ درصد کمتر شده است.

ابعاد خسارت پرندگان در استرالیا

طبق ارزیابی دپارتمان کشاورزی، شیلات و جنگلداری استرالیا (Department of Agriculture, Fisheries and Forestry)²³، خسارت پرندگان به محصولات باغبانی در استرالیا سالانه بیش از ۳۰۰ میلیون دلار برآورد می‌شود. گزارش‌ها می‌گویند این آسیب از سالی به سال دیگر و از مزرعه‌ای به مزرعه دیگر متفاوت است و بیش از ۶۰ گونه پرنده می‌توانند تهدید ایجاد کنند؛ از جمله لوریکیت‌ها، کاکاتوها، اردک‌ها، کورلاها و مینای هندیِ وحشی²⁴.

پانویس (نام‌های اصلی انگلیسی)

¹ Moreton Bay
² Queensland
³ Bellmere
⁴ Australia
⁵ RoBird
⁶ AERIUM Analytics
⁷ rainbow lorikeets
⁸ corellas
⁹ cockatoos
¹⁰ ABC News
¹¹ peregrine falcon
¹² Harry Lagastes
¹³ TSL Family Farms
¹⁴ Brisbane
¹⁵ Laura Wells
¹⁶ Hort Innovation
¹⁷ Frontiers
¹⁸ City of Moreton Bay
¹⁹ Berries Australia
²⁰ Jill Viccars
²¹ Victoria
²² South Australia
²³ Department of Agriculture, Fisheries and Forestry
²⁴ feral Indian mynas