دو گونه جدید حشره چوبی در فار نورث کوئینزلند¹ شناسایی شد
پژوهشگران استرالیایی دو گونه تازه از حشرههای چوبیِ بزرگ را در کوئینزلند² شناسایی کردهاند و میگویند تنوع یکی از گروههای آشنا از حشرات، کمتر از واقعیت برآورد شده بود.
این دو گونه با نامهای علمی Anchiale robusta³ و Anchiale mabiensis⁴ در جریان بازنگری گروه حشرههای چوبیِ Anchiale⁵ در استرالیا معرفی شدند. در همین پژوهش، یک گونه دیگر هم که پیشتر بهاشتباه ردهبندی شده بود دوباره بهعنوان گونه مستقل به رسمیت شناخته شد؛ به این ترتیب، اکنون دانشمندان بهجای دو گونه، پنج گونه متفاوت را در این گروه میشناسند.
گونهای که سالها جلوی چشم بود
Anchiale robusta³ حشره چوبیِ بزرگی است که در جنگلهای بارانیِ ساحلی زندگی میکند؛ محدودهای که از اطراف تالی⁶ تا شمال کوکتاون⁷ امتداد دارد. طول بدن مادهها حدود ۱۲ تا ۱۶ سانتیمتر گزارش شده و نرها کوچکترند و معمولاً حدود ۹ تا ۱۰ سانتیمتر طول دارند.
این گونه برای سالها نزد علاقهمندان و پژوهشگران شناخته شده بود، اما با گونه دیگری اشتباه گرفته میشد. بررسی دقیقتر نمونههای موزهای، نمونههای جمعآوریشده از طبیعت و شواهد ژنتیکی نشان داد این حشره بهاندازه کافی ویژگیهای متمایز دارد تا نام علمی مستقل دریافت کند.
این حشره بهخاطر بالهای نقشدارش هم جلب توجه میکند. وقتی تهدید شود، مادهها میتوانند بالهای عقبیِ تیرهتر را بهعنوان بخشی از واکنش دفاعی به نمایش بگذارند.
متخصص جنگل بارانی با تخمهای متفاوت
گونه دوم، Anchiale mabiensis⁴، تا اینجا فقط در جنگل بارانیِ در معرض خطرِ شدیدِ مابی⁸ در آترتون تیبللندز⁹ ثبت شده است. مادههای این گونه حدود ۱۱ تا ۱۲ سانتیمتر رشد میکنند.
ویژگی غیرمعمول این گونه بیشتر در تخمها دیده میشود تا در بدن. تخمها یک «درپوش» مشخص دارند که با ساختارهای حلقهمانند علامتگذاری شده است؛ شکلی که پیشتر در حشرههای چوبی یا نزدیکترین خویشاوندانشان گزارش نشده بود.
این ثبت از آن جهت مهم تلقی میشود که جنگل مابی زیستگاهی بسیار محدود است. گونهای که فقط در چنین جنگلی یافت شود، میتواند در برابر از دست رفتن زیستگاه، تغییرات محیطی و فشارهای دیگرِ مؤثر بر اکوسیستم تخصصی آن آسیبپذیر باشد.
حل یک معمای قدیمی با دیانای و نمونههای موزهای
برای روشن شدن هویت این حشرات، پژوهشگران ویژگیهای ظاهری را با شواهد ژنتیکی مقایسه کردند. بخشی از کار شامل بررسی نمونههای نگهداریشده و تحلیل دیانای میتوکندریایی از دهها نمونه از گروه Anchiale⁵ بود.
این بررسی ردهبندیِ قدیمی این گروه را تغییر داد. چیزی که سالها بهعنوان دو گونه در نظر گرفته میشد، مجموعهای از پنج گونه از آب درآمد؛ از جمله دو گونه تازه و یک گونه که هویت مستقل آن بیش از یک قرن نادیده گرفته شده بود.
یافتهها نشان میدهد حتی درباره حشرات استرالیا—در چشماندازهایی که نسلها مطالعه شدهاند—هنوز اطلاعات زیادی باقی مانده است. حشرههای بزرگ و چشمگیر ممکن است ظاهراً خوب ثبت شده باشند، اما تفاوتهای ظریف در کالبدشناسی، ژنتیک، رفتار و زیستگاه میتواند گونههایی را نشان دهد که پیشتر شناخته نشده بودند.
این پژوهش در مجله Austral Entomology¹⁰ با عنوان «A Revision of Australian Anchiale Stål, 1875 (Phasmida: Phasmatidae), with the Description of Two New Species» منتشر شده است.
اهمیت شناسایی دقیق گونهها
این یافتهها فقط به نامگذاری دو حشره محدود نمیشود. شناسایی دقیق گونهها برای برنامهریزی حفاظتی مهم است، بهویژه وقتی یک گونه به زیستگاهی کوچک یا در معرض تهدید محدود باشد.
درباره Anchiale mabiensis⁴، وابستگی احتمالی آن به جنگل در معرض خطرِ مابی باعث شده انجام پایشهای بیشتر مطرح شود تا روشن شود این گونه دقیقاً در چه بخشهایی حضور دارد، به چه گیاهانی وابسته است و وضعیت جمعیت آن در برابر تغییرات زیستگاه چگونه است.
این کشف همچنین نقش ترکیب ردهبندی سنتی با تحلیل ژنتیکی را نشان میدهد. مجموعههای موزهای، مشاهدههای میدانی و آزمایش دیانای هرکدام بخشی از شواهد را فراهم کردند و کنار هم تنوعی را آشکار کردند که پیشتر زیر سایه «اشتباه در تشخیص» پنهان مانده بود.
پاورقی منابع نامها
¹ Far North Queensland
² Queensland
³ Anchiale robusta
⁴ Anchiale mabiensis
⁵ Anchiale
⁶ Tully
⁷ Cooktown
⁸ Mabi rainforest / Mabi Forest
⁹ Atherton Tablelands
¹⁰ Austral Entomology
Source: abc.net.au, theguardian.com, phys.org, 163.com, marinespecies.org, homeaffairs.gov.au, data.brisbane.qld.gov.au, sydney.edu.au, molluscabase.org, inkl.com, infohub.kz