افزایش شدید موارد HIV در فیجی؛ زنگ خطر برای استرالیا و نیوزیلند

اعلام وضعیت اضطراری HIV در فیجی

فیجی¹ پس از ثبت بیش از ۲ هزار تشخیص جدید HIV در سال ۲۰۲۵، وضعیت اضطراری ملی اعلام کرد و دولت وعده داده است با یک پاسخ هماهنگ، دسترسی به آزمایش، درمان و خدمات کاهش آسیب را گسترش دهد. این بحران هم به انتقال جنسی و هم به افزایش سریع مصرف مواد تزریقی مرتبط دانسته شده است.

بر اساس ارقام دولتی که در گزارش‌ها به آن‌ها استناد شده، این کشور در سال گذشته ۲٬۰۱۶ مورد جدید HIV ثبت کرده؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۱۹ حدود ۱۶ برابر بیشتر است. مقام‌ها برآورد می‌کنند اکنون حدود یک نفر از هر ۶۰ بزرگسال در فیجی¹ با HIV زندگی می‌کند؛ در حالی که پنج سال پیش این نسبت یک نفر از هر ۱۶۷ نفر اعلام می‌شد.

وزیر بهداشت، دکتر آتونی‌یو لالابالاوو² گفت ابعاد این شیوع به «پاسخ کل دولت» نیاز دارد. طبق برنامه اعلام‌شده، دسترسی به آزمایش رایگان و محرمانه HIV، داروهای پیشگیری، درمان، و نیز تجهیزات تزریق استریل افزایش پیدا می‌کند.

روش «کودا» و نگرانی درباره تزریق‌های ناایمن

یکی از نگرانی‌های اصلی، گسترش شیوه‌های ناایمن تزریق مواد در ارتباط با مصرف کریستال مت‌آمفتامین³ است. در برخی گزارش‌ها آمده روشی که محلی‌ها آن را «کودا» می‌نامند، شامل حل کردن کریستال‌های مت‌آمفتامین در سرنگ است؛ گاهی با آب و گاهی با خون. در یک ارزیابیِ برنامه توسعه سازمان ملل متحد⁴ نقل شده که برخی مصرف‌کنندگان، مت‌آمفتامین را با خون مخلوط می‌کنند چون تصور دارند اثر آن قوی‌تر می‌شود.

روش دیگری که از آن نام برده شده «بلو‌توثینگ» است؛ یعنی تزریق خونِ فرد دیگر با هدف «شریک شدن» یا «شدت دادن» به حس مصرف مواد. از آنجا که HIV از طریق خون آلوده منتقل می‌شود، به اشتراک گذاشتن خون بین افراد خطر انتقال را بسیار بالا می‌برد.

در همان ارزیابیِ مورد استناد آمده که دسترسی محدود به سرنگ و همچنین انگ‌زدن به مصرف مواد، باعث بدتر شدن وضعیت تزریق و آماده‌سازی مواد شده است. همچنین گزارش شده در میان افرادی که در سال ۲۰۲۴ تازه درمان HIV را شروع کرده‌اند، ۴۸ درصد گفته‌اند عامل اصلی خطر برای آن‌ها، تزریق مواد بوده است.

از مسیر قاچاق تا بازار داخلی

طبق گزارش‌ها، فیجی¹ به‌تدریج به یک نقطه ترانزیت برای مواد مخدر تبدیل شده که از آمریکای لاتین⁵ و آسیا⁶ به سمت استرالیا⁷ و نیوزیلند⁸ حرکت می‌کند. مقام‌ها و نهادهای بین‌المللی می‌گویند موادی که ابتدا فقط از منطقه عبور می‌کرد، وارد جوامع محلی هم شده و به رشد بازار مت‌آمفتامین و افزایش تزریق کمک کرده است.

بر اساس داده‌های یون‌اِیدز⁹ که در چند گزارش بازتاب یافته، بیش از ۴۲ درصد از مواردی که مسیر انتقال آن‌ها مشخص بوده، به تزریق مواد مرتبط بوده است. بیش از نیمی از موارد هم با انتقال جنسی ارتباط داشته‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد همه‌گیری فقط به افرادی که مواد تزریق می‌کنند محدود نیست.

افزایش موارد ابتلا همچنین بر خدمات سلامت مادر و کودک فشار وارد کرده است. فیجی¹ گزارش داده در سال ۲۰۲۵، ۵۹ نوزاد با HIV متولد شده‌اند و ۱۸ نفر از آن‌ها پیش از یک‌سالگی جان باخته‌اند.

گسترش اقدامات پیشگیرانه و خدمات کاهش آسیب

پاسخ دولت شامل افزایش دسترسی به آزمایش سریع HIV، داروهای پیشگیری برای افراد در معرض خطر بالاتر، درمان رایگان برای افراد مبتلا و برنامه‌های تعویض سرنگ عنوان شده است. هدف این اقدامات، کاهش انتقال و ترغیب افرادی است که مواد مصرف می‌کنند تا بدون ترس از مجازات یا انگ اجتماعی، برای مراقبت پزشکی مراجعه کنند.

اعلام وضعیت اضطراری پس از آن انجام شد که فیجی¹ پیش‌تر در ژانویه ۲۰۲۵ اعلام «شیوع» HIV کرده بود. نهادهای سلامت بین‌المللی می‌گویند ابتلاهای جدید بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ به‌شدت افزایش یافته و این کشور را در میان سریع‌ترین رشدهای ثبت‌شده در موارد HIV قرار داده است.

کارشناسان سلامت عمومی تأکید می‌کنند درمان می‌تواند HIV را به سطح غیرقابل تشخیص برساند و انتقال جنسی را متوقف کند؛ اما این موضوع وقتی عملی می‌شود که افراد به آزمایش دسترسی داشته باشند و مصرف دارو را ادامه دهند. در گزارش‌ها آمده چالش اصلی این است که به افراد درگیر مصرف مواد، انگ اجتماعی و دسترسی محدود به خدمات سلامت دسترسی پیدا شود و تشخیص، سریع به درمان پایدار وصل شود.

پانویس‌ها:

¹ Fiji

² Dr Atonio Lalabalavu

³ crystal methamphetamine

⁴ United Nations Development Programme

⁵ Latin America

⁶ Asia

⁷ Australia

⁸ New Zealand

⁹ UNAIDS