تأیید استرالیا درباره گمشدن قطعات اف-۳۵ در هنگکنگ
استرالیا اعلام کرد پس از آنکه بخشی از یک محموله قطعات جنگنده اف-۳۵ که از استرالیا خارج شده بود، در مسیر بهطور غیرمنتظره به هنگکنگ¹ هدایت شد و برخی اقلام آن مفقود شد، در کنار ایالات متحده² و شرکت سازنده، یعنی لاکهید مارتین³، در حال همکاری برای روشنشدن جزئیات ماجراست.
ریچارد مارلز⁴، وزیر دفاع استرالیا، روز سهشنبه این رخداد را تأیید کرد و گفت دولت از موضوع مطلع شده و با مقامهای آمریکایی و سازنده هواپیما همکاری میکند تا مشخص شود دقیقاً چه اتفاقی افتاده است. او همچنین گفت بر اساس ارزیابیهای اولیه، قطعات گمشده احتمالاً شامل حساسترین اجزای برنامه اف-۳۵ نبودهاند.
محموله برای تعمیر به آمریکا میرفت
طبق اطلاعات منتشرشده، این محموله اوایل امسال استرالیا را ترک کرده و مقصد آن ایالات متحده² بوده تا برای تعمیر و نگهداری تخصصی ارسال شود. استرالیا در حال حاضر توان تخصصی لازم برای تعمیر برخی بخشها، از جمله تعمیرات مرتبط با canopy اف-۳۵ را در داخل کشور ندارد و به همین دلیل بعضی قطعات برای سرویس به خارج فرستاده میشوند.
همچنین گزارش شده است که ارسال محموله از طریق یک واسطه انجام شده که به نمایندگی از لاکهید مارتین³ کار میکرده است.
تغییر مسیر به هنگکنگ و پرسشهای بیپاسخ
در جریان عبور از اقیانوس آرام، محموله بهطور غیرمنتظره به هنگکنگ¹ تغییر مسیر داده است. پنتاگون⁵ نیز وجود «مشکل در ارسال» را تأیید کرده و گفته موضوع مربوط به «قطعات ازکارافتاده/غیرقابلاستفاده اف-۳۵ لایتنینگ ۲»⁶ بوده و برای بازیابی تجهیزات و بررسی شرایط، با مقامها و شرکای صنعتی همکاری میکند.
هنوز مشخص نیست تغییر مسیر چرا رخ داده، کدام شرکت حملونقل مسئول انتقال بوده، محموله دقیقاً چه مدت در هنگکنگ مانده و در حال حاضر قطعات گمشده در اختیار چه کسی قرار دارد. همچنین ارتش آمریکا به شکل عمومی اعلام نکرده که مقامهای چینی قطعات را به دست آورده یا آنها را بررسی کردهاند.
گزارشها درباره canopy و حساسیتهای امنیتی
در گزارشهای رسانهای از وجود canopy کابین اف-۳۵—که گاهی با عنوان «lantern» نیز شناخته میشود—بهعنوان یکی از اقلام این محموله نام برده شده است. گفته میشود این قطعه در طراحی کمقابلیتمشاهده (low-observable) هواپیما نقش دارد و ممکن است دارای پوشش جاذب رادار باشد.
این موضوع از آن جهت حساسیتزا شده که هنگکنگ¹ منطقه ویژه اداری چین است و اف-۳۵ یکی از پیشرفتهترین هواپیماهای رزمی جهان محسوب میشود. با این حال، صرفِ اشاره به وجود canopy در محموله، بهتنهایی نشان نمیدهد که فناوری طبقهبندیشده اف-۳۵ در اختیار طرفی غیرمجاز قرار گرفته است؛ تا اینجا نیز گزارشهای عمومی شواهدی ارائه نکردهاند که مقامهای چینی یا ارتش آزادیبخش خلق⁷ قطعات مفقودشده را به دست آورده باشند.
بررسیها در واشنگتن و مرور نقش استرالیا
دفتر برنامه مشترک اف-۳۵ در پنتاگون⁵ اعلام کرده اقداماتی برای بازیابی قطعات، مشخصشدن نحوه انحراف محموله و ایجاد سازوکارهای پیشگیرانه انجام میدهد. این اتفاق همچنین باعث طرح پرسشها و برگزاری جلسههای توجیهی در واشنگتن⁸ شده است.
این رخداد بار دیگر ریسکهای امنیتی جابهجایی تجهیزات نظامی در شبکههای لجستیکی تجاری را برجسته کرده است؛ جایی که قطعات اف-۳۵ بین کشورهای بهرهبردار، مراکز تعمیر، پیمانکاران و تأمینکنندگان در رفتوآمد هستند و نقاط متعددی برای خطا در اسناد، مسیر یا زنجیره تحویل وجود دارد. در همین زمینه، به گزارشی از دفتر پاسخگویی دولت آمریکا (GAO)⁹ در سال ۲۰۲۳ اشاره شده که در آن از مفقود شدن بیش از یک میلیون قطعه یدکی اف-۳۵ طی پنج سال صحبت شده است؛ هرچند این عدد به خودی خود نشان نمیدهد همه موارد حساس یا مرتبط با رخنه امنیتی بودهاند.
ریچارد مارلز⁴ گفته مقامهای استرالیایی «هرآنچه در سمت استرالیا رخ داده» را بررسی میکنند، اما در عین حال تأکید کرده این موضوع در نهایت توسط ایالات متحده² و لاکهید مارتین³ مدیریت میشود و استرالیا با تحقیق همکاری خواهد کرد. استرالیا نسخه اف-۳۵A را بهکار میگیرد و بخشی از برنامه بینالمللی تحت رهبری آمریکا است؛ از همین رو، آغاز محموله از خاک استرالیا، این کشور را در روند بررسیها درگیر کرده است.
پاورقی منابع نامها
¹ Hong Kong | ² United States | ³ Lockheed Martin | ⁴ Richard Marles | ⁵ Pentagon | ⁶ F-35 Lightning II | ⁷ People’s Liberation Army | ⁸ Washington | ⁹ US Government Accountability Office (GAO)
Source: abc.net.au, australiandefence.com.au, politico.com, channelnewsasia.com, straitstimes.com, defensemirror.com, militarnyi.com, tbsnews.net, timesnownews.com, airdatanews.com, inshorts.com, ua.news, ground.news, newscord.org, english.mathrubhumi.com