هشدار درباره موج تبلیغ «مکملهای بارداری» در شبکههای اجتماعی
کارشناسان سلامت درباره روند روبهرشد تبلیغ مولتیویتامینهای پریناتال و انواع «مکملهای اضافهی بارداری» توسط اینفلوئنسرها و برندهای مکمل هشدار میدهند و میگویند بسیاری از والدینِ در انتظار، واقعاً به بخش زیادی از این محصولات نیاز ندارند¹. در گزارش ABC¹ آمده است بعضی از افراد باردار «برای احتیاط» چند محصول را همزمان مصرف میکنند، اما پزشکان و متخصصان میگویند این رویکرد میتواند هزینه و پیچیدگی را بالا ببرد و در برخی موارد خطرات بالقوهی سلامت ایجاد کند¹.
راهنماییهای رسمی استرالیا چه میگوید؟
پیام اصلی راهنماهای مراقبت بارداری سادهتر از چیزی است که در تبلیغات دیده میشود: برای بیشتر افراد، رژیم غذایی سالم بههمراه تعداد کمی مکملِ توصیهشده کافی است¹. در استرالیا، راهنماییهای فعلی مصرف روزانه اسیدفولیک را در محدوده ۴۰۰ تا ۶۰۰ میکروگرم توصیه میکند و تأکید دارد بهتر است از چهار هفته قبل از بارداری شروع شود تا به کاهش خطر نقصهای لوله عصبی مثل اسپاینا بیفیدا کمک کند¹. همچنین مصرف روزانه ید به مقدار ۱۵۰ میکروگرم توصیه شده و به افرادی که مشکل تیروئید دارند گفته میشود قبل از مصرف با پزشک یا درمانگر خود مشورت کنند¹.
در پیشنویسهای جدیدترِ راهنماها، درباره آهن هم توصیههایی مطرح شده است؛ به این معنا که آهن برای برخی افراد باردار میتواند لازم باشد، اما مقدار مصرف باید با نظر حرفهای تنظیم شود و اگر عوارضی مثل یبوست یا تهوع ایجاد شد، دوز میتواند تغییر کند¹.
کدام مکملها بیشتر تبلیغ میشوند، اما روتین نیستند؟
به گفته متخصصانِ نقلشده در گزارش، بسیاری از محصولاتی که این روزها در فضای آنلاین بهعنوان «ضروریِ بارداری» بازاریابی میشوند—از جمله اُمگا-۳، کراتین و کلاژن—بهطور روتین برای بارداری توصیه نمیشوند¹. آنها میگویند مولتیویتامینهای پریناتال گاهی طوری معرفی میشوند که انگار همه باید مصرف کنند، در حالی که ممکن است برخی افراد بهتر باشد تنها همان مکملهای مشخص را جداگانه و فقط در صورت نیاز استفاده کنند، نه اینکه چند محصول را روی هم «استک» کنند¹.
نگرانی از «دوزِ بالا» و تداخل مصرف چند محصول
یکی از نگرانیهای اصلی، مصرف ناخواستهی دوزِ بالاست. وقتی فرد همزمان چند مکمل مصرف میکند، ممکن است بدون اینکه متوجه شود میزان دریافت بعضی ریزمغذیها بیش از حد بالا برود؛ مخصوصاً زمانی که مولتیویتامین با مکملهای جداگانهی فولات، آهن یا ید ترکیب میشود¹. در گزارش اشاره شده مصرف بیش از حد برخی ویتامینها میتواند آسیبزا باشد؛ از جمله دریافت زیاد ویتامین B6 که در دوزهای بالا امکان آسیب عصبیِ غیرقابل بازگشت دارد¹. همچنین گفته شده مصرف دوزهای بالای ویتامینهای A، C و E در دوران بارداری عموماً توصیه نمیشود¹.
مرز بین توصیه علمی و تبلیغ در شبکههای اجتماعی
گزارش همچنین توضیح میدهد که شبکههای اجتماعی میتوانند مرز بین توصیههای مبتنی بر شواهد و بازاریابی را کمرنگ کنند¹. متخصصان از افراد باردار و کسانی که قصد بارداری دارند میخواهند هنگام دیدن محتوا درباره مکملها چند سوال ساده بپرسند: چه کسی هزینه این محتوا را داده؟ چه شواهدی ارائه شده؟ و آیا ادعاها با راهنماهای معتبر بارداری همخوانی دارد یا نه¹.
تمرکز بر غذا و گفتوگو با پزشک
بهجای رفتن سراغ پودرها یا کپسولهای «همهچیزدریک»، توصیه اصلی این است که فرد فعال بماند، غذای متنوع و سالم بخورد و درباره اینکه آیا واقعاً به مکملی نیاز دارد یا نه، با پزشک یا درمانگر صحبت کند¹. برای کسانی که کمبود تشخیصدادهشده دارند یا شرایط پزشکی پیچیدهتری دارند، ممکن است مکمل اضافی مطرح باشد، اما موضوع باید فردبهفرد بررسی شود و از موجهای آنلاین نیاید¹.
پانوشت منابع نامها (اصل انگلیسی):
¹ ABC