کاهش دسترسی نوجوانان به اخبار در پی محدودیت شبکه‌های اجتماعی

پژوهش تازه در استرالیا چه می‌گوید؟

یک پژوهش تازه در استرالیا نشان می‌دهد محدودیت سنی شبکه‌های اجتماعی در این کشور فقط دسترسی نوجوان‌ها به پلتفرم‌هایی مثل تیک‌تاک¹ و اینستاگرام² را کمتر نکرده، بلکه دسترسی آن‌ها به خبر را هم کاهش داده است.

پژوهشگرانی که از ۱,۰۲۷ استرالیاییِ ۱۰ تا ۱۷ ساله نظرسنجی کرده‌اند می‌گویند هرچه این محدودیت بیشتر روی استفاده یک نوجوان از شبکه‌های اجتماعی اثر گذاشته، احتمال این‌که او بگوید «کمتر خبر می‌گیرد»، «کمتر درباره خبر صحبت می‌کند» و «فرصت‌های کمتری برای بیان نظر یا اقدام درباره موضوعات مهم برایش دارد» بیشتر بوده است.

یافته‌های اصلی پژوهش

این مطالعه که در دِ کانورسیشن³ منتشر شده و بخشی از یک پروژه طولی گسترده‌تر درباره تعامل نوجوان‌های استرالیا با خبر از سال ۲۰۱۷ است، دو ماه پس از اجرای محدودیت شبکه‌های اجتماعی در دسامبر ۲۰۲۵ انجام شده است.

نتایج کلیدی شامل این موارد است:

• ۶۱٪ از افراد زیر ۱۶ سال که قبل‌تر از پلتفرم‌های ممنوع‌شده استفاده می‌کردند، گفته‌اند بعد از اجرای محدودیت «تغییر خیلی کم یا هیچ تغییری» در استفاده‌شان رخ نداده است.

• ۲۶٪ گفته‌اند استفاده‌شان از شبکه‌های اجتماعی «تحت تأثیر» قرار گرفته است.

• در میان کسانی که استفاده‌شان به شکل جدی مختل شده، ۵۱٪ گفته‌اند به‌خاطر این محدودیت «کمتر خبر» دریافت می‌کنند.

نوجوان‌هایی که گفته‌اند استفاده‌شان تحت تأثیر قرار گرفته، همچنین گزارش کرده‌اند دسترسی کمتری دارند به:

• خبرها و رویدادهای جهان،

• خبرها و رویدادهای محلی،

• اطلاعات درباره موضوعاتی که برایشان مهم است،

• گفتگوهای مرتبط با خبر،

• فرصت‌هایی برای بیان دیدگاه یا اقدام درباره موضوعات مورد علاقه.

طبق توضیح پژوهشگران، شبکه‌های اجتماعی به یکی از مسیرهای اصلی برخورد نوجوان‌ها با خبر تبدیل شده است.

دلیل اهمیت موضوع در متن مقاله

در متن مقاله آمده است که محدودیت شبکه‌های اجتماعی ممکن است دسترسی به محتوای آسیب‌زا را کمتر کند، اما هم‌زمان می‌تواند نوجوان‌ها را از اطلاعات عمومی و مسائل مرتبط با منافع عمومی دور کند.

همچنین به پژوهش‌های پیشین در استرالیا اشاره شده که میان «درگیر بودن با خبر» و «مشارکت مدنی» ارتباط دیده‌اند؛ به این معنا که وقتی نوجوان‌ها خبر می‌خوانند، تماشا می‌کنند یا درباره‌اش حرف می‌زنند، بیشتر احتمال دارد احساس کنند در جریان هستند و در مسائل اجتماعیِ پیرامون‌شان مشارکت کنند.

نویسندگان می‌گویند رسانه‌های خبری سنتی هم لزوماً این خلأ را پر نکرده‌اند. برخی نوجوان‌های استرالیایی گفته‌اند در رسانه‌های جریان اصلی نمایندگی نمی‌شوند و محتواهای خبری مطابق تجربه‌های روزمره آن‌ها طراحی نشده است.

پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی پژوهشگران

در مقاله چند راهکار برای کمک به دسترسی نوجوان‌ها به اطلاعات مطرح شده است، از جمله:

• تقویت آموزش سواد رسانه‌ای در مدارس،

• تأمین بهتر منابع برای مواد آموزشی درسی و آموزش معلمان،

• افزایش بازنمایی نوجوان‌ها در خبرهای رسانه‌های جریان اصلی،

• حمایت از والدین و خانواده‌ها؛ چون طبق این مطالعه، خانواده‌ها برای نوجوان‌ها «قابل‌اعتمادترین منبع خبر» معرفی شده‌اند.

در متن همچنین به چند نمونه از تلاش‌های سواد خبری در استرالیا اشاره شده است؛ از جمله ای‌بی‌سی بیهایند دِ نیوز⁴ و اسکوئیز کیدز⁵.

منابع و اشاره‌های مرتبط در مقاله

در بخش منابع مرتبط، به جریان‌های پژوهشی و نهادهایی اشاره شده است؛ از جمله گزارش اتوریتیِ کرکیولوم، اسسمنت اند ریپورتینگِ استرالیا (ACARA)⁶ درباره دانش مدنی دانش‌آموزان سال ۶ و سال ۱۰، و همچنین پژوهش‌های پیشین از کوئینزلند یونیورسیتی آو تکنولوژی⁷ و وسترن سیدنی یونیورسیتی⁸.

پاورقی

¹ TikTok

² Instagram

³ The Conversation

⁴ ABC Behind The News

⁵ Squiz Kids

⁶ Australian Curriculum, Assessment and Reporting Authority (ACARA)

⁷ Queensland University of Technology

⁸ Western Sydney University