هشدار برای مکملهای سرماخوردگی و آنفلوآنزا حاوی آندروگرافیس
نهادهای سلامت استرالیا از تولیدکنندگان خواستهاند برخی مکملهای سرماخوردگی و آنفلوآنزا که حاوی آندروگرافیس پانیکولاتا¹ هستند را بهصورت داوطلبانه از بازار جمع کنند؛ اقدامی که پس از ارتباط دادن این گیاه با واکنشهای آلرژیک شدید، از جمله آنافیلاکسی، مطرح شده است.
اداره کالاهای درمانی² (TGA³) آندروگرافیس را که با نام «گرین چیرتا»⁴ هم شناخته میشود، از فهرست مواد مجاز برای استفاده در «داروهای فهرستشده» (listed) با ریسک پایین حذف کرده است. این تغییر از ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ اجرا شده و به این معنی است که مکملهای کمریسکِ جدیدِ حاوی این گیاه دیگر نمیتوانند در ثبت استرالیایی کالاهای درمانی⁵ (ARTG⁶) وارد شوند.
محصولات موجود در بازار فعلاً بهطور خودکار ممنوع یا فراخوان (ریکال) نشدهاند. با این حال، انتظار میرود TGA به حامیان/اسپانسرهای محصولات توصیه کند که بهصورت داوطلبانه ثبت محصولات را لغو کنند، تولید را متوقف کنند یا فراخوان در سطح مصرفکننده انجام دهند. TGA اعلام کرده اگر شرکتها در زمان مناسب اقدام نکنند، از اواسط اکتبر احتمال فراخوان یا لغو اجباری را بررسی میکند.
گزارشهای واکنشهای آلرژیک شدید
این تصمیم در ادامه نگرانیهای ایمنی درباره آندروگرافیس گرفته شده؛ گیاهی که بهطور سنتی در طب هندی و چینی استفاده میشود و معمولاً در مکملهایی با ادعای «تقویت ایمنی» یا «کاهش علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا» عرضه میشود.
به گزارش ایبیسی نیوز⁷، TGA مجموعاً ۱٬۴۶۸ گزارش عارضه ناخواسته مرتبط با ۹۰ داروی حاوی آندروگرافیس دریافت کرده که شامل موارد آنافیلاکسی و همچنین یک مورد مرگ گزارششده در جون ۲۰۲۴ است.
در یک مرور ایمنی که رسانه تخصصی نوترااینگریدینتس⁸ به آن اشاره کرده، تا تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ تعداد ۲۸۷ گزارش آنافیلاکسی مرتبط با داروهای حاوی آندروگرافیس ثبت شده است. اختلاف اعداد به تفاوت در دستهبندی گزارشها و بازههای زمانی مربوط است، اما در هر دو منبع، محور اصلی نگرانی «شدت واکنشهای آلرژیک» عنوان شده است.
TGA میگوید واکنشها میتوانند غیرقابل پیشبینی باشند؛ ممکن است در همان بار اول مصرف رخ دهند یا حتی بعد از مصرفهای قبلی بدون مشکل. در گزارشها آمده بسیاری از افراد درگیر، سابقه آلرژی یا آسم نداشتهاند و علائم معمولاً ظرف ۳۰ دقیقه پس از مصرف ظاهر شده است.
برچسب هشدار کافی تشخیص داده نشد
این نهاد پیشتر برای محصولات حاوی آندروگرافیس برچسب هشدار الزامی کرده بود، اما در نهایت جمعبندی TGA این بوده که خطر واکنشهای آلرژیک شدید، در چارچوب نظارتی «داروهای فهرستشده» بهطور کافی قابل مدیریت نیست.
حذف این ماده از فهرست مواد مجاز، جلوی استفاده از آن را در محصولات «فهرستشده» جدید میگیرد؛ اما محصولاتی که هماکنون در بازار هستند فعلاً میتوانند عرضه شوند. TGA گفته است ممکن است برخی یا همه محصولات موجود در ادامه، در صورت جمعآوری داوطلبانه از سوی حامیان یا اقدام اجباری رگولاتور، از دسترس خارج شوند.
طبق اعلامها، حدود ۸۰ محصول حاوی آندروگرافیس در استرالیا برای فروش فهرست شدهاند و بخشی از آنها در داروخانهها، سوپرمارکتها و فروشگاههای محصولات سلامت عرضه میشود.
شروع بازبینی محصولات توسط شرکتها
شرکت بایوسیوتیکالز⁹ که مکملهای آرمافورس¹⁰ و کلینیکال ایمیونفورس¹¹ را با آندروگرافیس عرضه میکند، اعلام کرده توزیع موجودی برای عرضه را متوقف کرده و در حال مذاکره با TGA است.
رگولاتور از سایر تامینکنندگان و خردهفروشان خواسته برای توقف تولید محصولات مشمول و در صورت لزوم جمعآوری از قفسهها با هم همکاری کنند. تمرکز فعلی بر اقدام داوطلبانه است و نه اجرای فوری یک فراخوان سراسری.
توصیههای مطرحشده برای مصرفکنندگان
به مصرفکنندگانی که از مکملهای سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا «حمایت از ایمنی» استفاده میکنند توصیه شده برچسب محصول را بررسی کنند و به دنبال نام Andrographis paniculata¹ یا andrographis¹² باشند و درباره ادامه مصرف محصولات حاوی این ماده تجدیدنظر کنند.
در صورت بروز علائم واکنش آلرژیک شدید مانند دشواری در تنفس، تورم صورت یا گلو، سرگیجه یا غش، باید فوراً کمک پزشکی اورژانسی دریافت شود.
TGA همچنین روشن کرده که آندروگرافیس ممکن است همچنان در «داروهای ثبتشده» (registered) وجود داشته باشد؛ داروهایی که در یک مسیر ارزیابی متفاوت، از نظر ایمنی، کیفیت و اثربخشی بررسی میشوند.
پاورقی اسامی و معادل انگلیسی
¹ Andrographis paniculata
² Therapeutic Goods Administration
³ TGA
⁴ green chiretta
⁵ Australian Register of Therapeutic Goods
⁶ ARTG
⁷ ABC News
⁸ NutraIngredients
⁹ BioCeuticals
¹⁰ ArmaForce
¹¹ Clinical ImmuneForce
¹² andrographis
Source: abc.net.au, tga.gov.au, canberratimes.com.au, nutraingredients.com, ua.news, pharmacyspace.com.au, 54hrm.com, miragenews.com