استفاده از اپلیکیشن‌های موقعیت‌یاب برای مراقبت از والدین سالمند

ردیابی موقعیت والدین سالمند؛ آرامش خیال یا نگرانی‌های حریم خصوصی

تا همین چند سال پیش بیشتر والدین با اپ‌های ردیابی موقعیت حواس‌شان به بچه‌ها بود؛ اما حالا در استرالیا¹، بسیاری از فرزندان بزرگسال برای «آرامش خیال» سراغ ردیابی والدین سالمندشان رفته‌اند. در عین حال، کارشناسان می‌گویند این کار می‌تواند به قیمت از دست رفتن حریم خصوصی و داده‌های شخصی تمام شود.

داستان جین ترنر² یکی از نمونه‌های این تغییر است. دختر ۲۵ ساله او از زمانی که ترنرِ ۶۴ ساله سال گذشته با آلزایمر با شروع در سن پایین³ تشخیص داده شد، موقعیت او را زیر نظر دارد. این بیماری روی جهت‌یابی و تشخیص مسیر اثر گذاشته و باعث شده او حتی در جاهای آشنا هم «گیج و گم» شود.

ترنر به ناین.کام.او⁴ گفته یک شب پس از یک رویداد شبکه‌سازی، با تاکسی تا نزدیکی خانه برگشت و حدود ۱۰۰ قدم مانده به درِ آپارتمان پیاده شد؛ اما کاملاً سردرگم شد و حدود ۱۰ دقیقه در جهت مخالف راه رفت و دیگر نتوانست خانه را پیدا کند. بعد از آن اتفاق، همسر و دخترش از اپ Find My اپل⁵ برای ردیابی او استفاده می‌کنند. ترنر می‌گوید با این کار احساس امنیت بیشتری دارد، اما دوست ندارد موقعیتش با افراد دیگری به اشتراک گذاشته شود: «نمی‌خواهید برای همه دنیا باز باشد.»

در نمونه‌ای دیگر، سارا⁶ که ساکن سیدنی⁷ است، برای ارتباط نزدیک‌تر با مادرش که در یک منطقه روستاییِ بریتانیا⁸ زندگی می‌کند از ردیابی موقعیت استفاده می‌کند. به گفته او، این کار کمک می‌کند وقتی اختلاف ساعت اجازه تماس یا پیام‌دادن سریع را نمی‌دهد، بدون «چک‌کردن کلامی» هم از حال هم باخبر شوند و همین موضوع برای هر دو طرف آرامش ایجاد کرده است. سارا می‌گوید این روش حتی باعث شده ارتباط‌شان بیشتر شود.

طبق یک نظرسنجی اختصاصیِ ناین.کام.او، بیش از ۶۰ درصد خوانندگان گفته‌اند اگر رضایت داده شده باشد، استفاده از سرویس‌های موقعیت‌یابی برای ردیابی دوستان و خانواده قابل قبول است. بسیاری هم گفته‌اند وقتی پای سالمندان و نگرانی‌های سلامت در میان است، ردیابی می‌تواند برای ایمنی آن‌ها مفید باشد.

مارک آندریه‌ویچ⁹، استاد دانشکده رسانه، فیلم و روزنامه‌نگاریِ دانشگاه موناش¹⁰، می‌گوید می‌شود فهمید چرا ردیابی موقعیت می‌تواند هم برای کسی که ردیابی می‌شود و هم برای کسی که ردیابی می‌کند، آرامش ایجاد کند. با این حال تأکید می‌کند این ابزار نباید جایگزین روش‌های کامل‌تر مراقبت برای مشکلاتی مثل زوال عقل یا آلزایمر شود. او می‌گوید این موضوع می‌تواند نگرانی‌های مربوط به رضایت و حریم خصوصی را هم بالا ببرد؛ به‌خصوص وقتی والد سالمند دچار اختلال شناختی است و ممکن است نتواند «رضایت آگاهانه» بدهد. از طرف دیگر، زیر نظر بودن دائمی ممکن است حس استقلال فردی و حریم خصوصی را کاهش دهد.

رابرت اسپارو¹¹، استاد فلسفه در دانشگاه موناش، نگاه انتقادی‌تری دارد و می‌گوید ردیابی می‌تواند گاهی بیشتر از آن‌که اضطراب را کم کند، آن را افزایش دهد: «چرا لازم است همیشه بدانید یک نفر کجاست؟» او می‌گوید افراد بهتر است به هم اعتماد کنند و اگر به کمک نیاز داشتند، خودشان ارتباط می‌گیرند. او و آندریه‌ویچ هر دو می‌گویند یکی از بزرگ‌ترین ریسک‌های ردیابی موقعیت، موضوع حریم خصوصی است.

در گزارش آمده ردیابی موقعیت می‌تواند توسط برخی افراد به‌عنوان ابزار دست‌کاری، تهدید، تعقیب، اجبار و کنترل اجباری و همچنین در چارچوب خشونت خانگی و خانوادگی به کار گرفته شود. علاوه بر این، پلتفرم‌های ثالث هم ممکن است به داده‌های موقعیت دسترسی داشته باشند و از آن‌ها استفاده کنند؛ داده‌هایی که می‌تواند برای اشتراک‌گذاری یا تبلیغات هدفمند به کار برود. اسپارو می‌گوید: «شما هیچ‌وقت تنها کسی نیستید که ردیابی می‌کند.»

با وجود این نگرانی‌ها، افراد زیادی می‌گویند ردیابی موقعیت حس امنیت بیشتری به آن‌ها می‌دهد. آنوپام شارما¹²، دامپزشک ساکن ملبورن¹³، می‌گوید او و دوستانش ردیابی موقعیت را جایگزین پیام «رسیدم خونه، امنم» کرده‌اند. آن‌ها هنگام استفاده از سرویس‌های سفر اشتراکی، رفتن به قرار ملاقات یا مهمانی، موقعیت‌شان را با هم به اشتراک می‌گذارند. شارما می‌گوید همیشه موقعیتش را با سه تا چهار دوست به اشتراک می‌گذارد و این کار به آن‌ها حس امنیت می‌دهد؛ به‌خصوص برای زنانی که سفر می‌کنند یا تنها زندگی می‌کنند.

گزارش همچنین اشاره می‌کند برخی والدین همچنان حتی بعد از ۱۸ سالگیِ فرزند، از فناوری برای اطلاع از موقعیت فرزندشان استفاده می‌کنند. در بخش دیگری از گزارش به یک نظرسنجی از C.S. Mott Children’s Hospital¹⁴ در ایالات متحده¹⁵ اشاره شده که می‌گوید بیش از نیمی از والدین در آمریکا با ابزارهای دیجیتال، فرزندان بزرگسال‌شان را ردیابی می‌کنند؛ اغلب برای آرامش خیال یا در موارد اضطراری.

در پایان گزارش، یادآوری شده که در صورت نیاز، حمایت از طریق National Sexual Assault, Domestic and Family Violence Counselling Service¹⁶ با شماره 1800RESPECT¹⁷ در دسترس است.

پاورقی‌ها (نام انگلیسی):
¹ Australia
² Jane Turner
³ young-onset Alzheimer’s disease
⁴ nine.com.au
⁵ Apple Find My
⁶ Sarah
⁷ Sydney
⁸ UK
⁹ Mark Andrejevic
¹⁰ Monash University
¹¹ Robert Sparrow
¹² Anupam Sharma
¹³ Melbourne
¹⁴ C.S. Mott Children’s Hospital
¹⁵ US
¹⁶ National Sexual Assault, Domestic and Family Violence Counselling Service
¹⁷ 1800RESPECT