افزایش «افراطگرایی نوجوانان» در استرالیا از نگاه پلیس و پژوهشگران
در مارچ، گزارشی از گاردین استرالیا¹ نشان داد که بیشتر افرادی که با جرم فدرالِ تازهتعریفشده «در اختیار داشتن محتوای افراطیِ خشونتآمیز» روبهرو شدهاند، زیر ۱۸ سال هستند. این هفته Australian Federal Police² درباره افزایش افراطگرایی در میان نوجوانان هشدار داد: از ۳۷ نوجوانی که از سال ۲۰۲۰ در پروندههای ضدتروریسم تحت پیگرد قرار گرفتهاند، ۳۲ نفر در دو سال گذشته متهم شدهاند.
بر اساس بررسیهای انجامشده، رشد این پدیده در دل یک اکوسیستم آنلاین گسترده رخ میدهد؛ شبکههایی که خشونت و نیهیلیسم را «بهخاطر خودِ خشونت» ترویج میکنند و در برخی موارد، عاملان آنلاین قربانیانی را که چندان از خودشان بزرگتر نیستند، به انجام اعمال خشن و تحقیرآمیز وادار میکنند.
پروندهها چه تصویری نشان میدهند؟
در بازبینیِ ۵۵ پرونده تروریسم مرتبط با نوجوانان، پلیس فدرال استرالیا گفته است که الگو یکدست نیست. متهمان اغلب پسرهای جواناند. بسیاری از آنها پیشتر برای یک وضعیت سلامت روانی نوعی حمایت یا مداخله دریافت کردهاند. برخی از خانوادههای باثبات میآیند و برخی نه. نقطه مشترک پررنگ این است که آنها نوجوانانی هستند که زمان زیادی را در اینترنت میگذرانند. کارشناسان میگویند سن افرادی که درگیر این نوع جرمها میشوند رو به کاهش است.
در یک ماه گذشته، دو نوجوان در Darwin³ به اتهام جمعآوری اسنادی که میتواند انجام اعمال تروریستی را تسهیل کند، متهم شدهاند. بنا به گفته پلیس فدرال استرالیا، نوجوان دوم پس از بررسی اولیه اسناد و دستگاههای الکترونیکی در یک خانه در Northern Territory⁴ بازداشت شد؛ پلیس میگوید موادی و گفتوگوهای آنلاین پیدا کرده که شامل «ستایش حملات با تلفات جمعی در مدارس» بوده است. این بازداشتها پنج ماه پس از آن رخ داد که یک نوجوان دیگر در قلمرو شمالی به اتهام انتشار مطالبی با مضمون «طرفدار نازی، ضد مهاجرت، ضد ترنس و ملیگرایی سفیدپوستان» متهم شد.
طبق کیفرخواست، او همچنین ویدیوهایی از حملات تروریستیِ ملیگرایان سفیدپوست را در اختیار داشته؛ از جمله تیراندازی به مسجد در Christchurch⁵ در سال ۲۰۱۹ و تیراندازی در Buffalo⁶ در سال ۲۰۲۲ که گفته میشود تا حدی از آن الهام گرفته بود. همه این پروندهها همچنان در دادگاه در جریان است.
نقش شبکههای اجتماعی، پیامرسانها و «هویتیابی آنلاین»
Debra Smith⁷، استاد Victoria University⁸ و از افراد درگیر در برنامههای پیشگیری از آسیب، میگوید در دهه گذشته سن این گروه به شکل محسوسی پایین آمده است. او میگوید بهجای اینکه موضوع فقط از دریچه «افراطیسازی» دیده شود، باید پذیرفت برخی نوجوانان در فضاهای آنلاین اجتماعی میشوند و در همان فضاها برای خودشان هویت پیدا میکنند؛ فضاهایی که ممکن است هیجانانگیز و «هنجارشکن» به نظر برسند اما در نهایت برای خود نوجوان آسیبزا هستند و حتی میتوانند او را به آسیبزدن به دیگران سوق دهند.
اسمیت میگوید در بعضی پروندهها نوجوانانی دیده شدهاند که هاردهایشان «پر از چیزهایی است که فقط میشود اسمش را صحنههای دلخراش و خونین گذاشت». او این مسیر را با درگیرشدن در زیرفرهنگهای ناسالم دیگر مقایسه میکند؛ مثل باندها یا جرمهایی که در ازای پول انجام میشود. به گفته او، امروز «پیشنهادها و محتوایی برای دیدن و درگیرشدن» جلوی نوجوانها قرار میگیرد که سالها قبل اینقدر در دسترس نبود.
این گزارش به مجموعه بررسیهای گاردین درباره رشد اتهامهای مرتبط با نگهداری محتوای افراطی خشونتآمیز و همچنین افزایش گرفتارشدن نوجوانان در شبکههای آنلاین اخاذیِ سادیستی و کانالهای موسوم به gore اشاره میکند؛ فضایی شکلنداده و سیال که در آن نوجوانها ممکن است بهسادگی با محتوای بسیار خشن روبهرو شوند.
نمونههای مطرحشده در گزارش
در یکی از نمونهها، یک نوجوان در New South Wales⁹ که به چند اتهام از جمله در اختیار داشتن محتوای افراطی خشونتآمیز اعتراف کرده بود، توضیح داد نخستین بار در ۱۴ سالگی در TikTok¹⁰ با این محتوا برخورد کرده و بعد برای گرفتن تأیید، با افراد دیگر در فضای آنلاین وارد گفتوگو شده است. در پرونده او آمده که از ChatGPT¹¹ برای تحقیق درباره بمبگذار ماراتن بوستون، Dzhokhar Tsarnaev¹²، و همچنین درباره تدابیر امنیتیِ Sydney Opera House¹³ استفاده کرده است. برای او حکم سه سال «Community Corrections Order» صادر شد.
افراد دیگری هم به پلیس گفتهاند چگونه وارد کانالهای «gore» در Telegram¹⁴ شدهاند؛ جایی که محتوای هرچه افراطیتر، از جمله تصاویر آزار حیوانات، دستبهدست میشود.
واکنش نهادها: نوجوانها قربانیاند یا عامل؟
Levi West¹⁵، پژوهشگرِ وابسته به Australian National University¹⁶، میگوید با توجه به سن پایین بسیاری از افراد درگیر، ممکن است آنها به همان اندازه که «عامل» هستند، «قربانی» هم محسوب شوند؛ و همین موضوع کارِ پاسخ نهادها را دشوار میکند. او میگوید والدین، مدرسهها و دیگر افراد اثرگذار باید به عوامل زیرسطحیِ افزایش پروندهها فکر کنند و موضوع را فقط به «الگوریتمها» تقلیل ندهند. از نگاه او، میراثِ دوران Covid-19¹⁷ و قرنطینهها، و همچنین حضور دائمی صفحهنمایشها و فناوریهای دیجیتال در زندگی نوجوانان، بخشی از زمینه ماجراست. وست میگوید: «قرار نیست با دستگیری از این مشکل بیرون بیاییم.»
با حضور افرادی حتی در سن ۱۳ سالگی در دادگاه، این پرسش هم مطرح میشود که آیا رویکرد و منابع فعلی برای مواجهه با این چالش کافی و درست است یا نه.
پیچیدگیهای اجتماعی و آموزشی در برخی پروندهها
در ادامه، گزارش به یافتههای دیگر گاردین اشاره میکند که بر اساس آنها، بسیاری از افرادی که در استرالیا—از جمله در South Australia¹⁸—به خاطر نگهداری محتوای افراطی خشونتآمیز پایشان به دادگاه باز شده، با مجموعهای از دشواریهای سلامت و اجتماعی روبهرو بودهاند؛ از جمله تشخیص اوتیسم و چالشهای یادگیری. این موضوع پرسشهایی را درباره این مطرح کرده که آیا برخی نوجوانان اساساً میفهمند جرمی رخ داده است یا نه.
اسمیت میگوید در تجربه او نوجوانانی بودهاند که از خانوادههای پرمسئله میآیند و در کنار آنها نوجوانانی هم دیده میشوند که بهظاهر همه فرصتها را داشتهاند. او نقش والدین، مدارس، باشگاههای ورزشی و هر نهاد مراقبتی دیگر را مهم میداند تا نشانههای ورود به رفتارهای آسیبزا زودتر دیده شود—خیلی قبل از اینکه خطر خشونت جدی شود—و مسیرهای کمکِ غیرتنبیهی در دسترس قرار بگیرد. به گفته او، نگاه «رشد و سن» مهم است؛ چون اینها نوجوانانیاند که با «مغزِ نوجوان» تصمیم میگیرند. اسمیت هشدار میدهد اگر از سنین ۱۲ تا ۱۵ سالگی به همه برچسبِ جرمهای تروریستی زده شود، خطر این وجود دارد که همان برچسب، به هویتِ آیندهشان تبدیل شود.
پاورقی (نامهای اصلی انگلیسی):
¹ The Guardian Australia
² Australian Federal Police (AFP)
³ Darwin
⁴ Northern Territory
⁵ Christchurch
⁶ Buffalo
⁷ Debra Smith
⁸ Victoria University
⁹ New South Wales
¹⁰ TikTok
¹¹ ChatGPT
¹² Dzhokhar Tsarnaev
¹³ Sydney Opera House
¹⁴ Telegram
¹⁵ Levi West
¹⁶ Australian National University (ANU)
¹⁷ Covid-19
¹⁸ South Australia
