تحول تازه در شبکه برق استرالیا؛ ساخت نخستین باتری CO2 فشرده در ویکتوریا

برنامه SEC برای نخستین باتری تجاری CO2 در استرالیا

کمیسیون برق ایالتی ویکتوریا یا SEC¹ می‌گوید برای ساخت نخستین «باتری تجاری CO2 فشرده» در استرالیا پیش می‌رود؛ پروژه‌ای که قرار است در لاتروب ولی² و نزدیک مورول³، در مجاورت محل نیروگاه از رده خارج‌شده هیزلوود⁴ اجرا شود. این سیستم «حلقه‌بسته» با ظرفیت ۲۰ مگاوات، داخل یک «پِرِسینکت» انرژی ۱۴۳ هکتاری در هیزلوود نورث⁵ ساخته می‌شود و به‌عنوان پروژه شاخص برای جایگزینی زیرساخت‌های دوران زغال‌سنگ با دارایی‌های انرژی پاک معرفی شده است.

به گفته دولت ویکتوریا⁶، این طرح با همکاری شرکت فناوری پاک ایتالیایی Energy Dome⁷ اجرا می‌شود و از دی‌اکسید کربن (CO2) به‌عنوان محیط ذخیره‌سازی استفاده می‌کند. هدف این باتری آن است که برق اضافه تولیدشده از منابع تجدیدپذیر در طول روز را ذخیره کند و شب‌ها دوباره به شبکه برگرداند؛ موضوعی که از نگاه اعلام‌کنندگان پروژه می‌تواند به کاهش قیمت برق و پشتیبانی از پایداری شبکه کمک کند.

باتری CO2 چگونه کار می‌کند؟

SEC¹ و Energy Dome⁷ این فناوری را «ذخیره‌سازی حلقه‌بسته» توصیف می‌کنند: در زمان شارژ، CO2 فشرده و به حالت مایع تبدیل می‌شود و وقتی برق لازم باشد، دوباره منبسط می‌شود و از طریق توربین، برق تولید می‌کند و به شبکه می‌فرستد.

در مقایسه با باتری‌های لیتیوم‌یونی، این سیستم برای ذخیره‌سازی طولانی‌مدت طراحی شده و گفته می‌شود می‌تواند حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت برق «قابل‌ارسال» به‌صورت پیوسته فراهم کند. همچنین مقام‌های دولت ویکتوریا⁶ گفته‌اند این فناوری می‌تواند تقریباً سه برابر یک باتری لیتیوم‌یونی بزرگ‌مقیاسِ هم‌اندازه، برق ذخیره کند و برای هموارسازی تولید روزانه خورشیدی و تأمین انرژی در اوج مصرف عصرگاهی مناسب است.

چرا لاتروب ولی مهم است؟

لاتروب ولی² سال‌ها با تولید برق از زغال‌سنگ شناخته می‌شد، اما دولت ویکتوریا⁶ می‌گوید این پروژه بخشی از برنامه گذار منطقه است. «پِرِسینکت» SEC Energy Works⁸ نزدیک مورول³ قرار است میزبان چندین فناوری انرژی تجدیدپذیر و ذخیره‌سازی باشد و باتری CO2 نخستین پروژه آن معرفی شده است.

طبق گزارش‌ها، این پروژه می‌تواند تا ۶۶ فرصت شغلی ایجاد کند و با حفظ بخشی از مهارت‌های مهندسی در منطقه، مسیر فعالیت صنعتی را به سمت زیرساخت‌های انرژی پاک سوق دهد.

یک نمونه برای ذخیره‌سازی طولانی‌مدت

پوشش‌های صنعتی، این طرح را هم «نخستین تأسیسات ذخیره‌سازی انرژی طولانی‌مدت» در ویکتوریا و هم «اولین استقرار تجاری» ذخیره‌سازی حلقه‌بسته CO2 فشرده در استرالیا توصیف کرده‌اند. با افزایش سهم خورشید و باد، ذخیره‌سازی طولانی‌مدت به‌عنوان یکی از نیازهای مهم شبکه‌های با سهم بالای تجدیدپذیر مطرح شده است.

در صورت اجرای موفق، این پروژه می‌تواند برای مناطق دیگر هم به‌عنوان گزینه‌ای در کنار باتری‌ها، «پامپد هیدرو» و نیروگاه‌های گاز پیک‌ساز مطرح شود. همچنین در توضیحات منتشرشده آمده است که CO2 در این سامانه «غیرقابل‌اشتعال» و «غیرسمی» توصیف شده و انتظار می‌رود در طول عمر ۳۰ساله، تنها یک‌بار نیاز به شارژ مجدد داشته باشد.

گام بعدی چیست؟

طرح هنوز در مراحل ابتدایی است. برنامه‌ریزی و طراحی شروع شده و رایزنی با ذی‌نفعان و مشورت‌های اجتماعی/محلی در جریان است. دولت ویکتوریا⁶ هنوز زمان‌بندی کامل ساخت را اعلام نکرده، اما این ابتکار به‌عنوان نخستینِ چند توسعه برنامه‌ریزی‌شده برای سایت هیزلوود نورث⁵ معرفی می‌شود.

پاورقی نام‌ها

¹ State Electricity Commission (SEC)

² Latrobe Valley

³ Morwell

⁴ Hazelwood power station

⁵ Hazelwood North

⁶ Victoria / Victorian government

⁷ Energy Dome

⁸ SEC Energy Works