نگرانیها درباره سابقه حقوق بشری عربستان و صادرات F-35 استرالیا
ایالات متحده³ با هدف تعمیق همکاری امنیتی با عربستان سعودی¹، تصویب کرد که جت جنگنده اف۳۵² را به همراه تقریباً ۳۰۰ دستگاه تانکهای ام۱ ابرامز۴ به این کشور صادر کند. این اقدام بخشی از «توافق دفاعی راهبردی» جدید میان دو کشور است.
در صورت نهایی شدن قرارداد، عربستان سعودی¹ نخستین کشور خاورمیانه خواهد بود که پس از اسرائیل⁵ از اف۳۵ استفاده میکند. با این حال، مدلهای صادرشده به عربستان از برخی ویژگیهای پیشرفتهای که اسرائیل⁵ در اختیار دارد، مانند اختلالسازی راداری و یکپارچهسازی پیشرفته تسلیحات، محروم خواهند بود و زمان تحویل آنها چندین سال طول میکشد.
شرکتهای استرالیا⁶ بخشی از زنجیره تأمین جهانی اف۳۵ هستند و قطعاتی را برای تولید و نگهداری این جتها فراهم میکنند. این ارتباط باعث شده در استرالیا⁶ درخواستهایی برای بازنگری در قوانین صادرات تسلیحاتی مطرح شود، بهویژه با توجه به سابقه حقوق بشری مناقشهبرانگیز و نقش عربستان سعودی¹ در جنگ یمن⁹ که مورد انتقاد گسترده بینالمللی است.
با وجود این نگرانیها، دولت استرالیا⁶ اعلام کرده مدیریت زنجیره تأمین قطعات اف۳۵ بهطور مرکزی توسط لاکهِد مارتین⁷ و ایالات متحده³ انجام میشود و سهم استرالیا صرفاً ارائه قطعات غیرکشنده است. منتقدان اما تأکید دارند که این کشور ممکن است مسئولیتهای قانونی و اخلاقی هم داشته باشد و خواستار شفافیت بیشتر و محدودیتهای سختتر بر صادرات سلاح شدهاند.
در مجموع، تصویب فروش اف۳۵ به عربستان نشاندهنده تغییر راهبردی عمدهای است که پیامدهای مستقیم برای استرالیا⁶ دارد و احتمالاً سیاستهای صادرات تسلیحاتی این کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.
منابع انگلیسی:
¹ Saudi Arabia
² F-35 fighter jets
³ the U.S.
⁴ M1 Abrams tanks
⁵ Israel
⁶ Australia
⁷ Lockheed Martin
⁸ UN Arms Trade Treaty
⁹ Yemen conflict
Source: abc.net.au, theaviationist.com, twz.com, al-monitor.com