هشدار درباره اثر موج زیرساخت هوش مصنوعی بر نرخ بهره
بانک مرکزی استرالیا¹ هشدار داده است که رشد سریع زیرساختهای هوش مصنوعی در استرالیا در حال اضافه کردن تقاضا به اقتصاد است و میتواند پایین آمدن سریع نرخ بهره را سختتر کند.
سارا هانتر²، معاون رئیس بانک مرکزی استرالیا، در یک کنفرانس بانکی در سیدنی³ گفت سرمایهگذاری روی دیتاسنترهای استرالیا طی سه سال، ۱۰ برابر شده است. او گفت رقابت جهانی برای ساخت زیرساختهای هوش مصنوعی، همزمان در حال استفاده از منابع سرمایهگذاری است و در عین حال، پساندازهای جهانی تحت فشار قرار گرفتهاند. به گفته او، اگر شرکتها برای دسترسی به یک «مخزن محدود سرمایه» با هم رقابت کنند، هزینه وامگیری میتواند بالا برود و «نرخ بهره خنثی»—سطحی از نرخ بهره که با تعادل بین عرضه و تقاضا سازگار است—ممکن است بالاتر برود.
ساخت ظرفیت، جلوتر از رسیدن سود بهرهوری
اثر فوری موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، افزایش تقاضا است. دیتاسنترها به ساختوساز، تجهیزات و زیرساختهای پشتیبان نیاز دارند و همزمان تقاضا برای انرژی را هم بالا میبرند. وقتی ظرفیت اقتصاد برای تأمین نیروی کار، مصالح و برق محدود باشد، این فعالیت اضافه میتواند فشار تورمی ایجاد کند.
در مقابل، منافع بهرهوری هوش مصنوعی ممکن است دیرتر ظاهر شود. بانک مرکزی استرالیا در اظهاراتی که همزمان با این سخنرانی گزارش شد، گفته هنوز شواهدی از اثر قابل توجه هوش مصنوعی بر بهرهوری کلی مشاهده نمیکند و ممکن است سالها طول بکشد تا دستاوردهای معنادار شکل بگیرد. با این حال، در همین دوره، سرمایهگذاری از چیزی که بانک قبلاً انتظار داشت قویتر شده است.
چشماندازی نامطمئن برای نرخها
این هشدار به معنی پیشبینی قطعی نیست که سرمایهگذاری در هوش مصنوعی بهتنهایی حرکت بعدی نرخ نقدی را تعیین میکند. بانک مرکزی استرالیا به فشارهای ظرفیت در اقتصاد و عوامل دیگرِ اثرگذار بر تورم هم اشاره کرده و مقامهای این بانک تأکید کردهاند اندازه و مدتزمان چرخه سرمایهگذاری هوش مصنوعی هنوز نامطمئن است.
با این حال، این رونق میتواند مسیر پیش رو را پیچیدهتر کند. اگر تقاضا برای سرمایه در سطح جهان بالا بماند، نرخهای بهره ممکن است حتی در حالتی که هوش مصنوعی در نهایت بهرهوری را افزایش میدهد، در سطح بالا باقی بمانند. در چشمانداز نوامبر بانک مرکزی استرالیا هم به سرمایهگذاری قویتر از انتظار در دیتاسنترها بهعنوان عاملی اشاره شده که برآورد کوتاهمدت این بانک از سرمایهگذاری کسبوکارها را بالا برده؛ در عین حال، درباره پروژههای آینده و توان شبکه برق هم عدم قطعیت مطرح شده است.
برای خانوارهایی که وام مسکن دارند، پیام این است که امید به کاهش سریع نرخها ممکن است فقط به تورم فعلی مربوط نباشد. توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی میتواند منبعی برای تقاضای پایدار باشد و اثر آن بر هزینههای وامگیری به این بستگی دارد که زیرساختهای جدید با چه سرعتی به افزایش بهرهوریِ ماندگار تبدیل شوند.
پانویس نامها
¹ Reserve Bank of Australia (RBA)
² Sarah Hunter
³ Sydney
Source: 7news.com.au, rba.gov.au, smh.com.au, abc.net.au