معرفی بدترین بسته‌بندی؛ ظرف‌های یک‌بارمصرف نوشیدنی در استرالیا

اعلام نخستین جایزه‌های «آنپکیت» در کانبرا

در اقدامی برای جلب توجه به بحران رو‌به‌رشد آلودگی پلاستیکی در استرالیا¹، نخستین دوره جایزه‌های Unpackit Awards² در Canberra³ در تاریخ ۳ جون ۲۰۲۶ برگزار و برندگان و «بدنام‌ترین» بسته‌بندی‌ها معرفی شدند. این جایزه‌ها با محوریت معرفی هم راهکارهای پایدار و هم نمونه‌های مشکل‌زا در بسته‌بندی، برگزار شد.

«فرنکن‌کن»؛ برنده بدترین بسته‌بندی

رتبه اول بدترین بسته‌بندی استرالیا به «فرنکن‌کن» (franken-can)⁴ رسید؛ ظرفی ترکیبی از پلاستیک و فلز که در بسیاری از کافه‌ها برای نوشیدنی‌های سرد مثل آیس کافی و ماچا استفاده می‌شود. این ظرف‌ها معمولاً از یک لیوان پلاستیکی سفت تشکیل می‌شوند که با یک درِ آلومینیومیِ جوش‌خورده بسته می‌شود و ظاهرش شبیه قوطی نوشیدنی طراحی شده است.

فعالان و کارشناسان محیط‌زیست چند ایراد اصلی را درباره این طراحی مطرح کرده‌اند:

مشکل در بازیافت: به‌دلیل ترکیب چندجنس (پلاستیک و آلومینیوم)، پردازش آن در مسیرهای معمول بازیافت بسیار دشوار توصیف شده است.

عدم پذیرش در طرح‌های بازگشت ظرف: این ظروف معمولاً در طرح‌های ایالتی بازپرداخت/ودیعه ظرف‌ها پذیرفته نمی‌شوند.

تقویت مصرف یک‌بارمصرف: با وجود ظاهر «ترندی»، یک‌بارمصرف هستند و حتی برای مشتریان داخل کافه هم استفاده می‌شوند و جای لیوان‌های شیشه‌ای یا ظروف قابل استفاده مجدد را می‌گیرند.

Cip Hamilton⁵، مدیر کمپین پلاستیک در Australian Marine Conservation Society⁶، این قوطی‌ها را «تلاشی بد برای جذاب کردن مصرف یک‌بارمصرف» توصیف کرده و گفته این ظروف احتمال زیادی دارد که سر از زباله‌های خیابانی دربیاورند. همچنین اشاره شده برخی دولت‌های ایالتی به سمت محدودیت یا ممنوعیت این نوع ظرف‌ها رفته‌اند و در عین حال، موضوع نیاز به قوانین ملی بسته‌بندی هم مطرح شده تا با روندهای جدید پلاستیکی که سریع‌تر از قانون‌گذاری شکل می‌گیرند مقابله شود.

موارد دیگر در فهرست «بدنام‌ها»

در این دوره، چند نمونه دیگر هم به‌عنوان «اشاره بدنام» معرفی شدند:

Mentos⁷ به‌خاطر آبنبات‌های نعنایی که تک‌تک بسته‌بندی شده‌اند.

Coles⁸، Woolworths⁹ و Aldi¹⁰ به‌خاطر فروش آووکادوهایی که در توری پلاستیکی بسته‌بندی شده‌اند؛ در گزارش آمده این نوع توری می‌تواند ریزپلاستیک‌ها را در محیط پخش کند.

Kmart¹¹ و برند Anko¹² به‌خاطر ست دمبل که هر وزنه به‌صورت جداگانه در پلاستیک پیچیده شده بود.

برگزیدگان بسته‌بندی بهتر و چند تقدیر

در بخش بهترین بسته‌بندی، جایزه Australia’s Best Packaging به شرکت تاسمانیایی The Udder Way¹³ رسید؛ به‌خاطر سیستم بشکه‌های قابل شارژ مجدد ۱۸ لیتری شیر که پس از خالی شدن، به تولیدکننده برگردانده می‌شوند، شست‌وشو و دوباره پر می‌شوند و به چرخه مصرف بازمی‌گردند. در گزارش گفته شده این سیستم از سال ۲۰۲۱ به جایگزینی حدود ۴.۵ میلیون بطری پلاستیکی شیر کمک کرده و از تولید بیش از ۲۴۵ هزار کیلوگرم زباله پلاستیکی جلوگیری کرده است.

همچنین از Bearhug¹⁴ برای سیستم روکش پالتِ قابل استفاده مجدد و از Cercle¹⁵ برای لیوان‌های قهوه فولادیِ چندبارمصرف به‌عنوان تقدیر یاد شده است؛ به‌گفته شرکت‌ها، این راهکارها بخشی از مصرف اقلام یک‌بارمصرف را کاهش داده‌اند.

اعلام برندگان و برگزارکنندگان

این جایزه‌ها با همکاری Australian Marine Conservation Society⁶، WWF-Australia¹⁶ و Plastic Free Foundation¹⁷ برگزار شد. اعلام برندگان هم با حضور نمایندگان مستقل پارلمان، Sophie Scamps¹⁸، Kate Chaney¹⁹ و Allegra Spender²⁰ انجام شد.

پانویس نام‌های انگلیسی

¹ Australia

² Unpackit Awards

³ Canberra

⁴ franken-can

⁵ Cip Hamilton

⁶ Australian Marine Conservation Society

⁷ Mentos

⁸ Coles

⁹ Woolworths

¹⁰ Aldi

¹¹ Kmart

¹² Anko

¹³ The Udder Way

¹⁴ Bearhug

¹⁵ Cercle

¹⁶ WWF-Australia

¹⁷ Plastic Free Foundation

¹⁸ Sophie Scamps

¹⁹ Kate Chaney

²⁰ Allegra Spender