تابستان رکوردشکن اروپا؛ ذوب بیش از ۵ درصد یخچال‌های سوئیس

افت بزرگ یخ در آلپ

یخچال‌های سوئیس¹ در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۵ درصد از حجم یخ خود را از دست دادند؛ رقمی که به‌عنوان دومین کاهش سالانه بزرگ ثبت‌شده معرفی شده است. پژوهشگران می‌گویند یک زمستانِ غیرعادی خشک و کم‌برف و بعد از آن، گرمای مداوم تابستان باعث این ذوب گسترده شده است.

این افت، ادامه روند تندِ عقب‌نشینی یخچال‌ها در سال‌های اخیر است. طبق یافته‌های شبکه پایش یخچال‌های گلاموس (GLAMOS)²، یخچال‌های سوئیس در پنج سال گذشته نزدیک به یک‌پنجم از حجم خود را از دست داده‌اند. همچنین گفته شده نرخ ذوب در دوره ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ بیش از دو برابر هر دوره پنج‌ساله دیگری بوده که قبلاً پایش شده است.

کمبود برف، بعد موج‌های گرما

زمستان ۲۰۲۵–۲۰۲۶ با بارش برف بسیار کم همراه بود؛ به‌خصوص در بخش‌هایی از آلپ³ در جنوب و شرق. سپس از می تا سپتامبر، شرایط گرم و خشک ادامه پیدا کرد و ذوب یخ را سرعت داد؛ حتی در ارتفاعات بالا.

به‌طور متوسط، ضخامت یخچال‌ها در این سال حدود ۲.۵ تا ۴ متر کاهش پیدا کرد. در برخی «زبانۀ یخچال‌ها» (بخش پایینی و باریک‌شونده یخچال)، میزان کاهش به ۱۰ متر هم رسید.

رهاسازی آب در چند ماه

طبق گزارش پایش، بین جولای تا سپتامبر، یخچال‌ها حدود ۲.۲ تریلیون لیتر آب آزاد کردند؛ مقداری که در گزارش، بیش از چهار برابر مصرف سالانۀ آب آشامیدنی خانوارهای سوئیسی توصیف شده است.

یخچال‌ها آب را ذخیره می‌کنند و هنگام ذوب شدن، آن را به‌تدریج آزاد می‌کنند؛ به همین دلیل بخشی از سامانه آبی آلپ³ به شمار می‌آیند. گزارش‌ها و اظهارنظرها همچنین به نقش این ذوب در موضوعاتی مثل دسترسی فصلی به آب در دوره‌های گرما و خشکی، و همچنین وابستگی بخش‌هایی مانند تولید برق‌آبی و آبیاری اشاره کرده‌اند.

اندازه‌گیری‌ها و پایش میدانی

در گزارش‌های مرتبط آمده است تیم‌های پژوهشی، بخشی از یخچال‌ها را با ترکیبی از روش‌های میدانی و داده‌های نوین بررسی می‌کنند؛ از جمله سوراخ‌کاری در یخ برای سنجش ضخامت، مدل‌های مجازی ارتفاعی و داده‌های ماهواره‌ای. در یخچال رون⁴ در جنوب سوئیس، از ذوب کم‌سابقه یاد شده و گفته شده در بعضی نقاط، طی چند ماه تابستان کاهش ضخامت بسیار شدید بوده است.

در کنار این‌ها، به ثبت دماهای بالا و موج‌های گرما در تابستان اشاره شده و گفته شده تابستان از ماه می زودتر از معمول گرم شده و گرما در بعضی بازه‌ها طولانی بوده است. در برخی گزارش‌ها از داده‌های متئوسوئیس⁵ نیز برای توصیف شرایط دمایی استفاده شده است.

پاورقی نام‌ها

¹ Switzerland

² GLAMOS (Swiss Glacier Monitoring Network)

³ Alps

⁴ Rhone Glacier

⁵ MeteoSwiss