هشدار درباره موج جدید فشار روی شبکه
الکترا‌نت¹، اپراتور شبکه انتقال برق استرالیای جنوبی²، اعلام کرده با توجه به اینکه تقاضای برق در این ایالت طی ۱۵ سال آینده رو به افزایش تند می‌رود و احتمالاً تا حدود سال ۲۰۴۰ به دو برابر می‌رسد، شبکه نیازمند یک ارتقای چندمیلیارددلاری است. این شرکت از «دوره‌ای بی‌سابقه» در مسیر گذار استرالیای جنوبی² به انرژی‌های تجدیدپذیر گفته و تأکید کرده برای جلوگیری از اختلال‌های شبکه و هم‌زمان پشتیبانی از رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری زیرساختی بزرگ لازم می‌شود.
به گفته الکترا‌نت¹، این برنامه ارتقا با جهت‌گیری‌های طرح یکپارچه سیستم ۲۰۲۴ (آی‌اس‌پی)³ و گزارش برنامه‌ریزی سالانه انتقال رگولاتور انرژی استرالیا (ای‌ای‌آر)⁴ برای دوره ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۴ (تَپِر) هم‌راستا است؛ اسنادی که روی پروژه‌های کلیدی انتقال و بین‌اتصالی، از جمله پروجکت انرژی‌کانکت⁵، توسعه‌های زون انرژی تجدیدپذیر مید نورث اس‌ای⁶ و چند طرح اتصال دیگر تأکید دارند.
چه چیزهایی باعث جهش تقاضا می‌شود؟
گسترش صنعتی: رشد نیاز برق از سمت عملیات معدنی، تأسیسات دفاعی و دیتاسنترها از عوامل اصلی این افزایش عنوان شده است. برآوردها نشان می‌دهد «پیک تقاضا» می‌تواند نسبت به سطح فعلی تا سال ۲۰۴۰ دو برابر شود و این موضوع فشار قابل‌توجهی به شبکه موجود وارد می‌کند.
ادغام بیشتر تجدیدپذیرها: گفته شده استرالیای جنوبی² در حال حاضر حدود ۷۵٪ برق خود را از انرژی‌های تجدیدپذیر تولید می‌کند و هدف‌گذاری «۱۰۰٪ تجدیدپذیر خالص» تا سال ۲۰۲۷ را دنبال می‌کند؛ موضوعی که به تقویت پایداری شبکه و افزایش ظرفیت‌های قابل‌دیسپاچ نیاز دارد.
برقی‌سازی و منابع توزیع‌شده: رشد پنل‌های خورشیدی پشت‌بامی، باتری‌ها، خودروهای برقی و برقی‌شدن بخش‌هایی از صنعت باعث شده شبکه پویاتر شود و جریان انرژی فقط یک‌طرفه نباشد؛ یعنی برق در بخش‌هایی از شبکه در چند جهت حرکت می‌کند و این موضوع به دید و کنترل دقیق‌تر نیاز دارد.
پروژه‌های کلیدی انتقال برق
الکترا‌نت¹ می‌گوید برای پاسخ به این تغییرات، چند پروژه را در اولویت قرار داده است:
پروجکت انرژی‌کانکت⁵ (PEC): یک اینترکانکتور حدود ۹۰۰ کیلومتری برای اتصال استرالیای جنوبی²، نیو ساوت ولز⁷ و ویکتوریا⁸. بخش ۲۰۶ کیلومتری مربوط به استرالیای جنوبی² طبق گزارش‌ها در سال ۲۰۲۳ توسط الکترا‌نت¹ در زمان‌بندی و بودجه تعیین‌شده تکمیل شده است. از مزیت‌های مطرح‌شده: فراهم شدن امکان آزادسازی حدود ۳.۵ گیگاوات ظرفیت تجدیدپذیر، به‌اشتراک‌گذاری ذخایر، کاهش اتکا به گاز و کم شدن نوسان قیمت‌ها.
در مقابل، بخش مربوط به نیو ساوت ولز⁷ با تأخیر و افزایش هزینه روبه‌رو شده و هزینه کل پروژه تا حدود ۳.۶ میلیارد دلار گزارش شده است؛ عواملی مانند سیلاب‌ها و تورم از دلایل مطرح‌شده هستند. زمان «تکمیل عملیاتی» برای سپتامبر ۲۰۲۶ عنوان شده است.
توسعه زون انرژی تجدیدپذیر مید نورث اس‌ای⁶ (REZ): هدف این توسعه، تقویت اتصال‌ها به تولید خورشیدی باکیفیت و هماهنگی با پروجکت انرژی‌کانکت⁵ است تا مسیر توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر روان‌تر و به‌موقع‌تر پیش برود.
سایر پروژه‌های تَپِر: در گزارش تَپِر روی زیرساخت‌های کاراتر برای گذار انرژی و رشد تقاضا تمرکز شده و از اتصال پروژه‌های ذخیره‌سازی باتری نیز نام برده می‌شود؛ از جمله آگوستا بی‌ای‌اس‌اس⁹ که به پست داونپورت¹⁰ در شبکه الکترا‌نت¹ متصل است.
این مجموعه پروژه‌ها با هدف کاهش محدودیت‌ها، بهتر کردن امکان صادرات برق خورشیدی از استرالیای جنوبی² و بالا بردن تاب‌آوری شبکه در برابر رخدادهای آب‌وهوایی مطرح شده‌اند.
چالش‌های هماهنگی و مدرن‌سازی شبکه
در کنار ساخت‌وسازهای جدید، موضوع «مدرن‌سازی شبکه» هم برجسته شده است؛ یعنی شرکت‌های خدماتی باید برنامه‌ریزی، عملیات و داده‌ها را طوری کنار هم قرار دهند که دید لحظه‌ای از شبکه داشته باشند، مخصوصاً وقتی منابع توزیع‌شده مثل باتری‌های خانگی وارد بازی می‌شوند. همچنین به نقش مشوق‌ها و سازوکارهای حمایتی در گسترش باتری‌ها اشاره شده و گفته می‌شود در استرالیای جنوبی² جذب باتری‌ها در سطح گسترده و در میان گروه‌های درآمدی مختلف دیده می‌شود، هرچند در سطح ملی «شکاف‌ها» همچنان وجود دارد.
از طرف دیگر، تأخیرهایی مثل آنچه در بخش نیو ساوت ولز⁷ در پروجکت انرژی‌کانکت⁵ رخ داده—که به رخدادهای بیرونی مانند سیلاب‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ نسبت داده شده—به‌عنوان نمونه‌ای از ریسک‌های اجرایی و اهمیت برنامه‌ریزی مقاوم‌تر مطرح می‌شود.
پاورقی (نام‌های اصلی انگلیسی):
¹ ElectraNet
² South Australia
³ 2024 Integrated System Plan (ISP)
⁴ Australian Energy Regulator (AER)
⁵ Project EnergyConnect (PEC)
⁶ Mid North SA Renewable Energy Zone (REZ)
⁷ New South Wales (NSW)
⁸ Victoria
⁹ Augusta BESS
¹⁰ Davenport Substation