تهدید «پالیفِگَس شاتهول بورر»¹ در سایه تمرکز بر آنفلوانزای پرندگان
کارشناسان امنیت زیستی هشدار میدهند که پاسخ استرالیا به آفت مخرب «پالیفِگَس شاتهول بورر»¹ باید همچنان در اولویت بماند؛ حتی در حالی که تمرکز ملی روی آنفلوانزای پرندگانِ H5 رو به افزایش است.
این سوسک بسیار ریز—با اندازه حدود ۱ تا ۲ میلیمتر—در دسامبر گذشته برای نخستینبار در یک باغ آووکادو در منطقه کارابودا² در پِرث³ شناسایی شد. از آن زمان، نگرانیها درباره احتمال خروج آن از محدوده قرنطینه در وسترن استرالیا⁴ و آسیبزدن به درختها، باغداری و پوشش گیاهی بومی در سراسر کشور بیشتر شده است.
سوسکی کوچک با اثر بزرگ
شاتهول بوررها با حفر کردن درون تنه و شاخهها وارد بافت درخت میشوند و همزمان قارچی را منتقل میکنند که سیستم آوندی درخت را مختل میکند. درختهای آووکادو بهدلیل چوب نرمتر، حساستر هستند؛ با این حال، میزبانهای دیگر میتوانند شامل گونههای زینتی، کشاورزی و بومی باشند.
این آفت در کشورهای دیگر خسارتهای جدی کشاورزی و محیطزیستی ایجاد کرده است. متخصصان میگویند نواحی شرقی استرالیا که گرمتر و مرطوبتر هستند، اگر آفت از کنترلهای فعلی بیرون برود، میتوانند برای گسترش آن شرایط مناسبی داشته باشند.
دکتر چیائو-هونگ شو⁵ که این تهدید را پایش میکند، این سوسک را نگرانی مهمی برای کشاورزان توصیف کرده و گفته است شناسایی زودهنگام برای جلوگیری از گسترش گسترده ضروری است. به گفته او اگر آفت در سطح ملی مستقر شود، اثراتش از یک باغ مشخص فراتر میرود و میتواند جنگلهای شهری، باغها، محصولات تجاری و اکوسیستمهای بومی را تحت تأثیر قرار دهد.
نگرانی از منحرف شدن توجه با بحران آنفلوانزای پرندگان
در حالیکه استرالیا با وضعیت اضطراری رو به گسترش آنفلوانزای پرندگان H5 روبهرو است، آفت شاتهول بورر کمتر در مرکز توجه عمومی بوده است. مقامها از ثبت صدها رویداد مرتبط با آنفلوانزای پرندگان خبر دادهاند و گفتهاند شناساییها در پرندگان وحشی گسترش یافته و اخیراً در برخی پستانداران هم دیده شده است.
متخصصان امنیت زیستی نگراناند همزمانی این دو تهدید، به کارکنان دولتی، برنامههای پایش و توجه عمومی فشار وارد کند.
کارول بوث⁶ از اینویسیو اسپیشیز کانسیل⁷ گفته است اگر تمرکز روی این سوسک کم شود، ممکن است فرصت پیدا کند دامنه گسترش خود را زیاد کند و در نقاط دیگر استرالیا آسیب بزند. نگرانی اصلی این نیست که منابع همین حالا قطع شده باشند، بلکه این است که سیستمهای امنیت زیستی مجبورند همزمان دو تهدید جدی را مدیریت کنند: آنفلوانزای پرندگان به اقدام فوری برای حفاظت از حیاتوحش و طیور نیاز دارد و شاتهول بورر به پایش مداوم، اجرای قرنطینه و گزارشدهی عمومی.
دولت وسترن استرالیا: برنامه تغییر نکرده است
دولت وسترن استرالیا⁴ اعلام کرده استراتژی مدیریت شاتهول بورر با وجود واکنش به آنفلوانزای پرندگان تغییر نکرده است. این اقدامات شامل کنترلهای قرنطینه، پایش، مقرراتگذاری، آموزش و افزایش ظرفیت عملیاتی است.
نهادهای محلی همچنان مدیریت پسماندهای سبز و چوبِ مشکوک به آلودگی را ادامه میدهند. سیتی آو سوان⁸ اعلام کرده مراکز بازیافت بولزبروک⁹ و مالاگا¹⁰ از مراکز مورد تأیید برای پسماند مربوط به شاتهول بورر هستند؛ از جمله پسماند سبز و مبلمان چوبی. همچنین از ساکنان خواسته شده هنگام انتقال این مواد، محموله را کاملاً پوشیده و درزگیری کنند.
کینگز پارک¹¹ هم بعد از حذف درختهای آلوده در مونت الیزا اسکارپمنت¹² کارهای احیا را پیش میبرد. قرار است حدود ۶۰ هزار درخت و بوته که از بذرهای جمعآوریشده از همان دامنه پرورش یافتهاند، تا سال ۲۰۲۶ بهصورت مرحلهای کاشته شوند.
گزارش زودهنگام همچنان کلیدی است
کنترل این آفت بهشدت به پیدا کردن آلودگیهای جدید وابسته است؛ پیش از آنکه سوسک از طریق هیزم، مالچ، پسماند سبز، ماشینآلات یا جابهجایی مواد گیاهی منتقل شود.
به همین دلیل از مردم، تولیدکنندگان و مدیران زمین خواسته شده نسبت به نشانههایی مثل سوراخهای ریز ورود، لکهگذاری/ترشح رنگی، خشکیدگی شاخهها، فرَس (مواد شبیه خاکاره) و افت سلامت عمومی درخت هوشیار باشند. موارد مشکوک باید از طریق کانالهای رسمی امنیت زیستی در وسترن استرالیا گزارش شود و از دستکاری یا جابهجایی مواد آلوده یا مشکوک خودداری شود.
پاورقی (نامهای انگلیسی):
¹ Polyphagous shot-hole borer
² Carabooda
³ Perth
⁴ Western Australia / Western Australian Government
⁵ Dr Qiao-Hong Xu
⁶ Carol Booth
⁷ Invasive Species Council
⁸ City of Swan
⁹ Bullsbrook
¹⁰ Malaga
¹¹ Kings Park
¹² Mount Eliza Escarpment
