جهش قیمت بنزین همزمان با تشدید درگیری در خاورمیانه؛ هر لیتر در استرالیا ۲/۱۱ دلار

جهش قیمت سوخت در استرالیا با بالا رفتن قیمت جهانی نفت

رانندگان استرالیایی با افزایش تازه قیمت‌ها در پمپ‌بنزین‌ها روبه‌رو شده‌اند؛ همزمان با تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه، قیمت جهانی نفت دوباره بالا رفته و نفت برنت از مرز ۱۰۰ دلار آمریکا برای هر بشکه عبور کرده است.

میانگین ملی قیمت بنزین یونلد معمولی در استرالیا به حدود ۲٫۱۱ دلار در هر لیتر رسیده؛ رقمی که نسبت به حدود ۱٫۵۵ دلار در جولای افزایش قابل توجهی نشان می‌دهد. قیمت دیزل هم تندتر بالا رفته و گزارش‌ها از رشد نزدیک به ۵۰ درصد از ابتدای جون حکایت دارد.

چرا قیمت‌ها بالا رفته است؟

گزارش‌ها می‌گویند نگرانی اصلی بازار، احتمال اختلال در عرضه جهانی نفت و حمل‌ونقل انرژی است؛ به‌ویژه در اطراف تنگه هرمز¹ که یکی از مسیرهای کلیدی کشتیرانی برای صادرات انرژی به‌شمار می‌رود. با شدت گرفتن حمله‌ها به کشتی‌رانی و زیرساخت‌های انرژی، قیمت نفت برنت² بالا رفته و طی حدود دو هفته رشد چشمگیری داشته است.

در همین حال، نرخ دلار استرالیا³ که حوالی ۷۲ سنت آمریکا گزارش شده، کمک زیادی به کاهش فشار هزینه واردات نکرده است. از آنجا که استرالیا بخش زیادی از سوخت پالایش‌شده را وارد می‌کند، قیمت داخلی سوخت تحت تاثیر بازارهای جهانی نفت خام و بنزین پالایش‌شده، هزینه حمل‌ونقل دریایی و نرخ ارز قرار می‌گیرد. بر اساس گزارش‌ها، هزینه واردات بنزین طی دو هفته حدود ۱۹ سنت در هر لیتر بالا رفته، اما هنوز همه این افزایش به جایگاه‌ها منتقل نشده است؛ به همین دلیل ممکن است اثر کامل رشد اخیر قیمت جهانی، با تاخیر در روزها و هفته‌های آینده دیده شود.

احتمال بالا رفتن دوباره قیمت‌ها

ان‌آر‌ام‌ای⁴ هشدار داده نوسان قیمت در جایگاه‌ها تا زمانی که بی‌ثباتی در خاورمیانه ادامه دارد، می‌تواند ادامه‌دار باشد. در بسیاری از مناطق استرالیا، قیمت بنزین از مرز ۲ دلار در هر لیتر عبور کرده است.

گزارش گاردین⁵ می‌گوید در شهرهای بزرگ ساحل شرقی، بنزین یونلد می‌تواند طی یکی دو هفته آینده از حدود ۲٫۱۰ دلار به حدود ۲٫۳۰ دلار در هر لیتر برسد. دیزل هم که در بعضی نقاط همین حالا بالای ۲٫۵۰ دلار است، ممکن است ۱۰ تا ۳۰ سنت دیگر افزایش پیدا کند. این برآوردها به عواملی مثل ماندن قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار، طول و شدت درگیری، شرایط کشتیرانی و تغییرات دلار استرالیا وابسته است.

نگرانی‌های تورم و نرخ بهره

بالا رفتن قیمت بنزین و دیزل می‌تواند به فشارهای تورمی در اقتصاد اضافه کند. هزینه سوخت مستقیماً روی بودجه خانوار اثر می‌گذارد و از طرف دیگر، هزینه حمل‌ونقل غذا، کالاهای تولیدی و محصولات دیگر را بالا می‌برد. کسب‌وکارها هم در صورت افزایش هزینه‌های حمل و عملیات، ممکن است بخشی از این هزینه‌ها را در قیمت کالا و خدمات منعکس کنند.

جهش دوباره نفت، بحث‌ها درباره نرخ بهره را هم پررنگ کرده است. تحلیلگران هشدار داده‌اند اگر تورم ناشی از سوخت ادامه پیدا کند، ممکن است کار بانک مرکزی استرالیا⁶ برای کاهش نرخ‌ها سخت‌تر شود و حتی فشار برای افزایش احتمالی در آینده مطرح شود. کمیسیون رقابت و مصرف‌کنندگان استرالیا⁷ نیز اعلام کرده بازار سوخت را رصد می‌کند و در گزارش‌های هفتگی، تغییرات قیمت بنزین و دیزل را دنبال می‌کند.

مداخله دولت و وضعیت فعلی

دولت فدرال پیش‌تر برای کاهش فشار هزینه سوخت، به‌طور موقت مالیات سوخت را پایین آورد. در آپریل این مالیات نصف شد و حدود ۲۶ سنت از هر لیتر بنزین و دیزل کم کرد. بعد از آن، تخفیف کوچک‌تری با حدود ۱۶ سنت در هر لیتر تا ۲ آگوست ادامه داشت. با پایان این اقدام، رانندگان دوباره بیشتر در معرض نوسان‌های قیمت جهانی قرار گرفته‌اند.

رانندگان چه کارهایی می‌توانند انجام دهند؟

ان‌آر‌ام‌ای⁴ توصیه کرده رانندگان قبل از سوخت‌گیری، قیمت‌ها را مقایسه کنند و از اطلاعات لحظه‌ای قیمت سوخت استفاده کنند؛ چون اختلاف قیمت بین محله‌ها و جایگاه‌ها، به‌خصوص در دوره‌های نوسان سریع بازار، می‌تواند قابل توجه باشد.

کارهای پیشنهادی شامل این موارد است:

۱) قبل از حرکت، چند جایگاه نزدیک را با هم مقایسه کنید.

۲) تخفیف‌های وفاداری یا پیشنهادهای سوخت سوپرمارکتی را بررسی کنید.

۳) سفرهای غیرضروری را تا حد ممکن کمتر کنید.

۴) در یک تا دو هفته آینده، تغییرات قیمت محلی را زیر نظر بگیرید تا افزایش هزینه‌های عمده‌فروشی به پمپ‌ها منتقل شود.

پاورقی

¹ Strait of Hormuz

² Brent crude

³ Australian dollar

⁴ NRMA

⁵ The Guardian

⁶ Reserve Bank of Australia (RBA)

⁷ Australian Competition and Consumer Commission (ACCC)