پیشنهاد جنجالی وان‌نیشن برای برداشت زودهنگام از پس‌انداز بازنشستگی

طرح وان نِیشن برای افزایش موقت دریافتی کارگران

حزب وان نِیشن¹ پیشنهاد داده است به استرالیایی‌هایی که اجاره‌نشین هستند یا وام مسکن دارند اجازه داده شود بخشی از پرداخت اجباری بازنشستگی (سوپر) خود را تا سقف سه سال به‌جای پس‌انداز بازنشستگی، به دریافتی ماهانه‌شان اضافه کنند.

طبق این طرح، کارفرما همچنان باید کل سهم اجباری ۱۲ درصد را پرداخت کند؛ اما کارگری که داوطلبانه وارد طرح می‌شود می‌تواند ۳ واحد درصد از این سهم را از طریق صندوق سوپر خود به شکل پرداخت نقدی دریافت کند؛ یعنی عملاً یک‌چهارمِ سهم اجباریِ آینده برای مدت محدود به «افزایش حقوق» تبدیل می‌شود.

هدف اعلام‌شده: فشار اجاره، وام و هزینه‌های زندگی

پالین هنسن² رهبر وان نِیشن¹ گفته این پیشنهاد برای این طراحی شده که خانواده‌ها در برابر افزایش اجاره، قسط وام مسکن، هزینه خوراک، قبض‌های انرژی و سایر مخارج زندگی فضای بیشتری برای مدیریت بودجه داشته باشند. این حزب می‌گوید به مانده‌های فعلی سوپر دست زده نمی‌شود و فقط «پرداخت‌های آینده» تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

جزئیات اجرای طرح

طرح داوطلبانه است و حداکثر تا سه سال اجرا می‌شود. در صورت مشارکت، فرد همچنان دست‌کم ۹ درصد از دستمزدش را به سوپر اختصاص می‌دهد و ۳ درصد باقی‌مانده به او پرداخت می‌شود؛ این پرداخت از مسیر صندوق سوپر انجام می‌شود.

مبلغی که به دریافتی فرد منتقل می‌شود با نرخ ترجیحی سوپر یعنی ۱۵ درصد مالیات می‌خورد، نه با نرخ احتمالی بالاترِ مالیات بر درآمدِ فرد.

برآوردهای عددی مطرح‌شده

وان نِیشن¹ برآورد کرده یک کارمند تمام‌وقت با درآمد حدود ۹۰٬۵۰۰ دلار می‌تواند تقریباً ۲٬۳۰۰ دلار در سال پس از مالیات دریافت کند (حدود ۴۴ دلار در هفته). برای یک زوج با درآمد ترکیبی ۱۶۸٬۰۰۰ دلار نیز افزایش دریافتی حدود ۴٬۳۰۰ دلار در سال اعلام شده که تقریباً ۸۲ دلار در هفته می‌شود.

طبق متن پیشنهاد، کسانی که وارد طرح نشوند تغییری در وضعیت فعلی‌شان رخ نمی‌دهد.

انتقادهای دولت و مخالفان

این سیاست با انتقاد فوری از سوی چهره‌هایی در حزب کارگر³ و ائتلاف⁴ روبه‌رو شده است. منتقدان می‌گویند چنین رویکردی می‌تواند پس‌انداز بازنشستگی استرالیایی‌ها را ضعیف کند، چون پولی که امروز از مسیر سوپر خارج یا به حقوق تبدیل می‌شود دیگر سال‌ها در بازار سرمایه‌گذاری نمی‌ماند و از رشد مرکب بهره نمی‌برد.

جیم چالمرز⁵ خزانه‌دار، این طرح را تلاشی برای «پایان دادن به سوپر به شکلی که می‌شناسیم» توصیف کرده است. چهره‌هایی از ائتلاف هم درباره طراحی طرح، از جمله اثر آن بر مانده‌های بازنشستگی و نحوه برخورد با سقف‌های مشارکت‌های ترجیحی، سؤال مطرح کرده‌اند.

در گزارش‌ها همچنین به موضع‌گیری‌های دیگری اشاره شده است: جین هیوم⁶ معاون رهبر لیبرال‌ها این طرح را «صرفاً یک تیتر» خوانده و دیوید لیتل‌پراد⁷ از حزب ملی‌ها درباره پیامدهای احتمالی آن بر تورم و نرخ بهره هشدار داده است. همچنین انجمن صندوق‌های سوپر استرالیا (ASFA)⁸ به نقل از مدیرعاملش مری دِلاهانتی⁹ این سیاست را از نظر اقتصادی «فاجعه‌بار» توصیف کرده است.

قواعد فعلی دسترسی زودهنگام به سوپر

در حال حاضر هم استرالیایی‌ها می‌توانند در شرایط محدود قبل از بازنشستگی به سوپر دسترسی داشته باشند؛ از جمله در موارد «سختی مالی شدید»، بیماری لاعلاج، ناتوانی و برخی «دلایل دلسوزانه».

موارد دلسوزانه می‌تواند هزینه‌هایی مثل درمان پزشکی، تغییرات لازم در خانه یا خودرو برای معلولیت، مراقبت تسکینی، هزینه‌های مراسم خاکسپاری و همچنین جلوگیری از فروش اجباری یا مصادره خانه را پوشش دهد.

وان نِیشن¹ می‌گوید روند فعلی برای کسانی که تحت فشار مالی هستند بیش از حد سخت‌گیرانه یا پیچیده است و پیشنهادش یک مسیر گسترده‌ترِ اختیاری بر اساس هزینه‌های مسکن ایجاد می‌کند، نه صرفاً بر پایه تعریف‌های محدود از «وضعیت اضطراری».

مبادله میان کمک کوتاه‌مدت و پس‌انداز بلندمدت

محور بحث، مبادله میان «سبک شدن فشار مالی فوری» و «امنیت بازنشستگی در آینده» است. فردی که ۳ درصد از واریزی‌ها را برای سه سال به حقوق تبدیل کند، در دوره فشار هزینه‌های مسکن درآمد بیشتری می‌گیرد؛ اما آن پول در این مدت در سوپر سرمایه‌گذاری نمی‌شود و می‌تواند بر مانده نهایی بازنشستگی اثر بگذارد.

اثر نهایی به عواملی مانند سن، درآمد، بازده سرمایه‌گذاری و مدت باقی‌مانده تا بازنشستگی بستگی دارد. در گزارش‌ها اشاره شده کارگران جوان‌تر می‌توانند هزینه فرصت بیشتری داشته باشند، چون پولی که زودتر از چرخه سرمایه‌گذاری خارج می‌شود زمان طولانی‌تری برای رشد مرکب را از دست می‌دهد.

این طرح هنوز قانون نشده است

این اعلامیه به بحث سیاسی گسترده‌تری درباره میزان اختیار افراد روی سوپر در دوره‌های فشار مالی دامن زده است؛ موافقان آن را انتخاب شخصی و راهی برای کمک فوری می‌دانند و مخالفان درباره کاهش درآمدهای دوران بازنشستگی هشدار می‌دهند.

در حال حاضر، این موضوع یک «پیشنهاد» است و نه یک حقِ موجود؛ اجرای آن نیاز به قانون‌گذاری دارد و باید درباره معیارهای واجد شرایط بودن، سازوکار اداری، مالیات، حفاظت‌های مصرف‌کننده و اثر بر مانده‌های بازنشستگی اعضا تصمیم‌گیری شود.

پاورقی نام‌ها

¹ One Nation
² Pauline Hanson
³ Labor
⁴ Coalition
⁵ Jim Chalmers
⁶ Jane Hume
⁷ David Littleproud
⁸ Association of Superannuation Funds of Australia (ASFA)
⁹ Mary Delahunty