دو دستگی در جامعه همزمان با بررسی پارلمانی در NSW
یک تحقیق پارلمانی در نیو ساوت ولز¹ قرار است یکی از بحثبرانگیزترین پرسشهای حفاظت از طبیعت در این ایالت را بررسی کند: اینکه دینگوها و «سگهای وحشی» در پارکهای ملی چگونه مدیریت شوند؛ در حالی که همزمان باید از دامها، اکوسیستمها و میراث فرهنگی محافظت شود.
این تحقیق نزدیک به ۴۰۰ نظر و پیشنهاد از دامداران، متولیان سنتی بومی، گروههای حفاظت از طبیعت و دیگر اعضای جامعه دریافت کرده است. قرار است جلسات استماع عمومی در پارلمان ایالتی برگزار شود و انتظار میرود بحثها نه فقط درباره روشهای مدیریت، بلکه درباره واژههایی که برای توصیف این حیوانات به کار میرود هم داغ شود.
یک حیوان، تعریفهای رقیب
در نیو ساوت ولز¹ معمولاً دینگوها در عمل زیر عنوان «سگهای وحشی» مدیریت میشوند؛ طبقهبندیای که به مقامهای مسئول اجازه میدهد در مناطقی که این حیوانات تهدیدی برای کشاورزی، امنیت انسان یا حیاتوحش بومی تشخیص داده میشوند، اقدامات کنترلی انجام دهند.
دولت نیو ساوت ولز¹ دینگو را یک نژاد باستانی از سگهای اهلی توصیف میکند که حدود ۴۰۰۰ سال پیش از طریق آسیا² وارد استرالیا³ شده است. با این حال در مدیریت عملی، دینگوها در کنار دیگر سگهای رها و «وحشی» قرار میگیرند و با همان چارچوبها کنترل میشوند.
همین تفاوتِ نامگذاری و رویکرد، به یکی از محلهای تنش تبدیل شده است. برای برخی کشاورزان، اصطلاح «سگ وحشی» بازتابی از خطر حمله به دام است. اما برای جوامع بومی و کنشگران محیطزیست، واژه «دینگو» اهمیت فرهنگی، نقش اکولوژیک و تاریخ طولانی این حیوان در چشمانداز استرالیا³ را یادآوری میکند.
محافظت از دام در برابر ارزش اکولوژیک
تولیدکنندگان کشاورزی میگویند سگهای وحشی میتوانند به گوسفند و گاو حمله کنند، بیماری را جابهجا کنند و به کسبوکارهای منطقهای آسیب بزنند. در برخی مناطق، برای کاهش این ریسکها از برنامههای کنترلی از جمله طعمهگذاری استفاده میشود.
تارا موریارتی⁴ وزیر کشاورزی گفته است دولت از یک رویکرد هماهنگ و «ریسکمحور» حمایت میکند. هدف این رویکرد، حفاظت از دام، محدود کردن انتقال بیماری و کاهش اثرات بر گونههای بومی در معرض تهدید است؛ در عین حال، به نقش اکولوژیک دینگوها هم اشاره میشود.
یکی از چالشهای اصلی این است که چه زمانی اقدامات کنترلی توجیه دارد و این اقدامات تا چه اندازه باید در داخل یا نزدیک پارکهای ملی اجرا شود. برخی دامداران از این میپرسند که آیا ترتیبات فعلی برای حفاظت از املاک و مزارعی که در همسایگی مناطق حفاظتی هستند کافی است یا نه.
مسئولیتهای فرهنگی و «کانتری»
برای متولیان سنتی بومی، موضوع فراتر از مدیریت زمین است. لیونل کِری⁵ از جامعه یوگمبه مونونجالی⁶ سالها با پارکهای ملی نیو ساوت ولز⁷ در برنامه طعمهگذاری علیه سگهای وحشی در نوار مرزی شمالی همکاری کرده بود. او در نهایت کنار کشید؛ چون درگیر این پرسش بود که چگونه در برنامهای حضور داشته باشد که به کشتن حیوانی منجر میشود که از نظر فرهنگی مهم تلقی میشود.
این تجربه، تضاد میان برنامههای عملی کنترل آفات و مسئولیتهای بومیان نسبت به کانتری⁸ را نشان میدهد و این پرسش را پیش میکشد که آیا دانش سنتی و اختیار فرهنگی باید نقش پررنگتری در تصمیمهای مربوط به مدیریت دینگوها داشته باشد یا نه.
بحث گستردهتر درباره حفاظت
دینگوها بیش از پیش نه فقط بهعنوان شکارچی بالقوه، بلکه بهعنوان بخشی اثرگذار از اکوسیستمهای استرالیا³ مطرح میشوند. برخی بومشناسان میگویند دینگوها میتوانند بر جمعیت جانوران دیگر اثر بگذارند و روابط اکولوژیک را شکل دهند.
یک گزارش اخیر ایبیسی⁹ درباره جمعیتهای دینگو در ویکتوریا¹⁰ به نگرانیهایی درباره انزوای ژنتیکی و همخونی اشاره کرده و هشدار داده است که بعضی جمعیتها ممکن است در بلندمدت با ریسکهای جدی روبهرو شوند. در همان گزارش آمده که شیوههای مدیریت در بخشهای مختلف استرالیا³ یکسان نیست: جایی دینگوها برای حفاظت از دام کنترل میشوند و جای دیگر به دلیل ارزش اکولوژیک و فرهنگیشان، فقط زمانی مدیریت و محدود میشوند که اثراتشان «غیرقابلقبول» تشخیص داده شود.
این تفاوتها میتواند بر روند تحقیق نیو ساوت ولز¹ اثر بگذارد؛ بهویژه وقتی بحث میشود که آیا سیستم فعلی ایالت واقعاً میان دینگوها و دیگر سگهای آزادگرد تفاوت کافی قائل میشود یا نه.
محورهایی که تحقیق بررسی میکند
انتظار میرود تحقیق چند پرسش کلیدی را بررسی کند:
• اینکه آیا دینگوها و سایر سگهای وحشی باید زیر یک طبقهبندی واحد مدیریت شوند یا نه؛
• تولیدکنندگان دام در نزدیکی پارکهای ملی چگونه محافظت شوند؛
• طعمهگذاری یا دیگر روشهای مرگبار در چه شرایطی مجاز باشد؛
• دانش بومی و تعهدات فرهنگی چگونه در تصمیمگیریها وارد شود؛
• آیا نقش اکولوژیک دینگوها در برنامههای مدیریتی به اندازه کافی دیده میشود یا نه؛
• و اینکه آیا نهادهای دولتی در دو سوی مرز پارکها و زمینهای روستایی هماهنگی مؤثر دارند یا خیر.
در این میان، گروههای مختلف دغدغههای متفاوتی را مطرح میکنند: دامداران به دنبال حفاظت قابل اتکا در برابر حملهها هستند و حفاظتگران و برخی متولیان سنتی میگویند برنامههای گسترده کنترل میتواند به جمعیتهای دینگو آسیب بزند و از اهمیت فرهنگی و اکولوژیک آنها کم کند.
جلسات استماع، فرصتی است تا طرفهای مختلف شواهد و تجربههایشان را مطرح کنند. توصیههای نهایی تحقیق میتواند روی نحوه طبقهبندی و مدیریت دینگوها و سگهای وحشی در پارکهای ملی نیو ساوت ولز¹ در سالهای آینده اثر بگذارد.
پانوشتها
¹ New South Wales
² Asia
³ Australia
⁴ Tara Moriarty
⁵ Lionel Currie
⁶ Yugambeh Mununjali
⁷ NSW National Parks
⁸ Country
⁹ ABC
¹⁰ Victoria
Source: abc.net.au, youtube.com, worldatlas.com, environment.nsw.gov.au, cityhub.com.au, iview.abc.net.au, sydney.edu.au, news.com.au, landshut-lokalpioniere.de, miragenews.com, audacy.com