تبدیل معدن صنعتی به پناهگاه طبیعی
پروژه هورنزبی پارک¹ یک معدن قدیمی در هورنزبی² در ساحل شمالیِ بالاییِ سیدنی³ را به یک فضای تفریحی و بوشلند بزرگ تبدیل کرده است. این معدن عمیق روی یک آتشفشان خاموش ساخته شده و همین ویژگی زمینشناسی، به طراحی پارک جلوهای خاص داده است. این محل سالها برای استخراج مصالح راهسازی استفاده میشد و پس از رها شدن در سال ۲۰۰۳، حالا به ترکیبی از بوشلند، امکانات تفریحی و فضاهای اجتماعی تغییر کاربری داده میشود.
به گزارش گاردین⁴، مرحله اول این پارک در مارچ افتتاح شده و بازدیدکنندگان میتوانند از مسیرهای پیادهروی و چشماندازهای تازه، در کنار نشانههایی از گذشته صنعتیِ سایت، استفاده کنند.
ویژگیهای اصلی طرح بازسازی
پلههای تاریخی که در دهه ۱۹۳۰ ساخته شدهاند، نزدیک به یک کیلومتر امتداد دارند و مانند یک مسیر پیادهروی شاخص، یک سرشان به استخر هورنزبی پول⁵ میرسد و سر دیگرشان به مسیر گریت نورث واک⁶. این مسیر از میان سرخسزارها و درختان اکالیپتوسِ موسوم به «بلو گام» عبور میکند؛ جایی که پرندههایی مثل لوریکیتها، روزلاها و کوکابوراها در اطراف دیده میشوند.
جذابترین بخش، خودِ معدن است. بخشی از تاریخ کارگاهی آن در قالب یک کارخانه قدیمی خردکن سنگ، هنوز بهصورت محصور باقی مانده است. در کنار آن، یک سکوی تماشای فلزیِ قرمز ساخته شده که ۱۴ متر از سطح زیرین جلوتر میرود و طول آن ۴۲ متر است. از روی این سکو میشود به آب فیروزهایِ دریاچهای نگاه کرد که طبقه پایین معدن را پر کرده است.
با این حال، طبق اعلام هورنزبی شایر کانسیل⁷، دهانه معدن و دریاچه فعلاً برای عموم قابل دسترسی نیست و هر بحثی درباره شنا، به بررسی دقیق ایمنی، دسترسی و تامین مالی و همچنین پیگیری از دولتهای ایالتی و فدرال نیاز دارد.
پارک، حملونقل و برنامهریزی شهری
هورنزبی پارک¹ در نهایت حدود ۶۰ هکتار وسعت دارد و از ایستگاه قطار منطقه حدود ۱۰ دقیقه پیاده فاصله دارد؛ ایستگاهی که قرار است در آینده به محدودهای خدمترسانی کند که برای حدود ۶,۰۰۰ خانه جدید برنامهریزی شده است. این پارک روی سرزمین داراگ⁸ و گورینگای⁹ قرار دارد. در روند بازسازی، دیوارههای معدن پایدارسازی و دامنههای آن با پوشش گیاهی بومی دوباره سبز شدهاند.
مسئولان محلی میگویند در کنار افزایش تراکم مسکونی نزدیک ایستگاه قطار، موضوع زیرساختهای شهری مثل مسیرهای پیادهروی، مسیرهای دوچرخهسواری و فضاهای عمومی هم اهمیت دارد. در همین چارچوب، هورنزبی² یکی از هشت محدودهای است که دولت نیو ساوت ولز¹⁰ بهعنوان منطقه توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی (TOD) برای آن تغییر کاربری و برنامهریزی کرده است.
مراحل بعدی و امکانات در حال ساخت
این پروژه هنوز کامل نشده است. بخشی بزرگ با نام اُلد منز ولی¹¹ قرار است در آینده میزبان زمینهای ورزشی و یک مسیر دوچرخهسواری «پامپ اَند جامپ» باشد. این بخش فعلاً یک زمین خاکی بزرگ است، اما طبق برنامه، پروژهای به ارزش ۲۴.۳ میلیون دلار در می ۲۰۲۷ افتتاح میشود. همچنین یک مسیر پیادهروی و دوچرخهسواری در اطراف لبه بالایی معدن همراه با سکوهای تماشای منظره، در حال ساخت است.
در گزارش گاردین⁴ از تجربه بازدید، به موضوع دسترسی آسان، مسیرهای مناسب برای خانوادهها و امکان پیکنیک در فضای نزدیک به محل زندگی هم اشاره شده است. برخی بازدیدکنندگان گفتهاند داشتن یک گزینه محلیِ سبز، بدون نیاز به رفتن به ساحل، برایشان کاربردی است. همچنین برای برخی افراد مسن، مسیرهای ساماندهیشده در این پارک نسبت به مسیرهای بوشیِ قدیمیِ اطراف، راحتتر توصیف شده است.
نمونههای مشابه در سیدنی
گزارش، هورنزبی پارک¹ را در ادامه تجربههای سیدنی³ در تبدیل زمینهای صنعتی یا آلوده به فضاهای عمومی قرار میدهد. از جمله به سیدنی پارک¹² در الکساندریا¹³ اشاره شده که طی چند دهه از یک آجرپزی قدیمی و سپس محل دفن زباله، به پارک تبدیل شد و امروز سامانههای جمعآوری و تصفیه آبهای سطحی دارد. نمونههای دیگر هم شامل سیدنی اولمپیک پارک¹⁴ و محدوده بیز پرِسینکت¹⁵ هستند که در آنها زمینهای سابقاً صنعتی به فضای سبز عمومی تغییر یافتهاند.
در ادامه، یک مدرس ارشد طراحی شهری از یو اِن اِس دابلیو¹⁶ توضیح میدهد که با توجه به محدودیتهای جغرافیایی سیدنی³، بازتوسعه زمینهای صنعتیِ قدیمی و افزایش تراکم نزدیک مراکز شهری و زیرساختها مطرح است؛ همزمان با اینکه تامین مسکن و تامین فضای عمومی برای زندگی آپارتمانی هم در دستور کار قرار دارد. همچنین تاکید میشود ایمنسازی و پاکسازی چنین سایتهایی میتواند پیچیده و پرهزینه باشد.
زمینه سیاستی و منابع زمین در نیو ساوت ولز
در کنار این پروژه، گزارش به جریان بزرگتر استفاده از زمینهای دولتی یا کماستفاده در نیو ساوت ولز¹⁰ برای منافع عمومی و مسکن اشاره میکند. در همین فضا، گزارشهای رسمی از «ممیزی زمین» برای شناسایی سایتهای مازاد منتشر شده که هدف آن افزودن بیش از ۶۷۰ خانه به مسیر تامین مسکن است. همچنین در جون ۲۰۲۶، دولت نیو ساوت ولز¹⁰ در حال اجرای سیاست «کمکهای مسکن و بهرهوری» است که میتواند بر مدلهای تامین مالیِ زیرساختهای پیرامون توسعههای جدید اثر بگذارد.
از سوی دیگر، در پارلمان نیو ساوت ولز¹⁷ بررسیهایی درباره لوایح مرتبط با گریتر سیدنی پارکلندز تراست¹⁸ مطرح شده که ممکن است بر شیوه مدیریت و تامین مالی پارکهای شهری بزرگ اثرگذار باشد.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی):
¹ Hornsby Park
² Hornsby
³ Sydney
⁴ The Guardian
⁵ Hornsby pool
⁶ Great North Walk
⁷ Hornsby Shire council
⁸ Dharug
⁹ GuriNgai
¹⁰ New South Wales
¹¹ Old Man’s Valley
¹² Sydney Park
¹³ Alexandria
¹⁴ Sydney Olympic Park
¹⁵ Bays precinct
¹⁶ UNSW
¹⁷ Parliament of New South Wales
¹⁸ Greater Sydney Parklands Trust