مقدمه
صنعت غذاهای بستهبندیشده استرالیا نتوانسته به هدف داوطلبانهی دولت برای پذیرش سیستم ستاره سلامت دست یابد و این مسأله بحثها درباره اجباری کردن این طرح برچسبگذاری را برانگیخته است. با رسیدن مهلت ۱۴ نوامبر ۲۰۲۵، وزیران غذا در ایالتها و قلمروهای استرالیا قرار است تصمیم بگیرند که آیا اجرای آن را از طریق قانونگذاری ملزم کنند یا خیر.
روند کنونی و شکاف
بیش از یک دهه پس از راهاندازی، سیستم ستاره سلامت تنها در ۳۷ درصد از محصولات بستهبندیشده دارای برچسب است که بهطور قابل توجهی پایینتر از هدف ۷۰ درصدی دولت باقی مانده است. این کمبود نشان میدهد که «صنعت چند میلیارد دلاری غذاهای بستهبندیشده حتی نزدیک هم نشده است» تا به اهداف سخاوتمندانه دولتی برسد، طبق نظر کارشناسان موسسه جورج¹.
نحوه کار سیستم
سیستم ستاره سلامت پروفایل تغذیهای محصولات بستهبندیشده را در مقیاس ۰.۵ تا ۵ ستاره ارزیابی میکند. تولیدکنندگان اطلاعات تغذیهای محصول را در وبسایت دولتی وارد میکنند، جایی که الگوریتم بر اساس پروتئین، فیبر، میوهها، سبزیجات، مغزها و حبوبات امتیاز میدهد و برای چربی اشباع، شکر و نمک امتیاز کم میکند. با این حال، بهدلیل پذیرش ناسازگار—تنها یک سوم محصولات این برچسب را دارند—مصرفکنندگان نمیتوانند بهسادگی سلامت مشابهترین محصولات را در قفسههای فروشگاهها مقایسه کنند.
درخواست کارشناسان برای اجباریسازی
پژوهشگران دانشگاه RMIT² و دکتر پنی برتجا³ از دانشکده علوم اشاره میکنند که ضعف اصلی این سیستم عدم توجه به زمینه کلی رژیم غذایی است، چرا که غذاها بهصورت جداگانه مصرف نمیشوند. او ترکیب ستاره سلامت اجباری با سیستم چراغ راهنمای تغذیه را برای شفافتر کردن اطلاعات توصیه میکند.
دکتر آریانا دیک⁴ تأکید میکند که اجرای اجباری برای همه محصولات واجد شرایط ضروری است، زیرا مصرفکنندگان ممکن است محصولات بدون برچسب را معاف یا سالمتر فرض کنند. او همچنین پیشنهاد میکند که آیکونهای تغذیهای مهم برای چربی اشباع، قند و سدیم بهصورت اجباری و یکنواخت نمایش داده شوند و آیکونهای اختیاری مثبت حذف شوند تا شفافیت افزایش یابد.
استادیار لوکاس پارکر⁵ از دانشگاه RMIT خاطرنشان میکند که درج یکنواخت ستارهها در جلوی بستهها به مصرفکنندگان امکان مقایسه سریع در مقابل حجم بالای بازاریابی را میدهد و شرکتهای غذایی را ترغیب میکند تا برای رقابت سالمتر، دستورالعمل محصولات خود را بهبود بخشند.
زمینه سلامت عمومی
استرالیا با چالشهای مرتبط با رژیم غذایی روبهرو است؛ غذاهای فوق فرآوریشده ۴۲ درصد از انرژی روزانه مردم را تأمین میکنند و بیش از ۶۰ درصد فضای قفسههای سوپرمارکت به غذاهای اختیاری اختصاص دارد. پروفسور آنا پیتِرز⁶، مدیرعامل VicHealth، اجرای اجباری را فرصتی برای همراستا کردن دولت، صنعت و جامعه با هدف ایجاد نظام غذایی عادلانهتر و شفافتر میداند.
زمانبندی اجرای اجباری
سازمان استانداردهای غذایی استرالیا و نیوزیلند FSANZ⁷ همچنان در حال آمادهسازی برای احتمال اجرای اجباری است. وزیران غذا انتظار دارند در اوایل ۲۰۲۶ آمار نهایی را دریافت کنند و سپس تصمیم بگیرند که آیا از FSANZ درخواست کنند پیشنهاد رسمی اجباریسازی را در تغییرات آییننامه استانداردهای غذایی ارائه دهد. استادیار الکساندرا جونز⁸ از موسسه جورج از وزیران خواسته است چارچوب زمانی مشخصی برای تصویب قوانین تا اواخر ۲۰۲۶ تعیین کنند تا از تأخیرهای بیشتر جلوگیری شود.
منابع
¹ The George Institute
² RMIT University
³ Dr Penny Brotja
⁴ Dr Arianna Dick
⁵ Associate Professor Lukas Parker
⁶ Professor Anna Peeters
⁷ FSANZ (Food Standards Australia New Zealand)
⁸ Associate Professor Alexandra Jones
Source: 9news.com.au, rmit.edu.au, riskonnect.com, wapha.org.au, health.gov.au, fragomen.com, thestar.com.my, foodstandards.gov.au