تابستان اضطراری اروپا، هشدار نزدیک برای استرالیاست
تابستان بسیار داغ اروپا نباید فقط یک نمایش دورِ اقلیمی دیده شود. این وضعیت، پیشنمایشی از «اضطرارهای ترکیبی» است که ممکن است استرالیا¹ با نزدیکشدن نیمکره جنوبی به فصل آتشسوزی خودش تجربه کند.
در سراسر اروپا²، گرمای طولانی و خشکسالی³ پوشش گیاهی را کاملاً خشک و آماده شعلهورشدن کرد و به آتشسوزیهای جنگلی شدید دامن زد. بریتانیا⁴ داغترین تابستانِ ثبتشده خود را تجربه کرد و ایتالیا⁵ گرمترین تابستانش در ۷۵ سال اخیر را ثبت کرد. همزمان، آتشنشانان استرالیا¹ با بالا رفتن دما در جنوب کشور در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند و هشدار میدهند که ریسک آتشسوزی امسال میتواند از فصلهای اخیر بیشتر باشد.
این توالی مهم است: گرمای شدید با پایینآمدن دما تمام نمیشود. جنگلها را خشک میکند، سامانههای آب را تحت فشار میگذارد، به محصولات کشاورزی آسیب میزند، زیرساختها را فرسوده میکند و شرایطی میسازد که در آن یک جرقه کوچک میتواند به فاجعه تبدیل شود.
ابعاد اضطرار فراتر از خودِ آتش است
آتشسوزی جنگلی، واضحترین پیامد یک تابستان داغ و خشک است، اما تنها بخشی از مسئله است. در اروپا²، موجهای گرما بر سلامت عمومی، سامانههای انرژی، شبکههای حملونقل و تولید غذا فشار وارد کردهاند.
ایتالیا⁵ در هر ۲۷ شهر اصلی خود هشدار قرمز گرما صادر کرد و مقامها به مردم توصیه کردند در گرمترین ساعات روز در خانه بمانند. نهادهای سلامت فرانسه⁶ بیش از ۷٬۳۰۰ مرگِ مازاد مرتبط با گرمای مداوم را بین می و جولای ثبت کردند. اتریش⁷ نیز نزدیک وین⁸ دمای ۴۰٫۸ درجه سانتیگراد را گزارش کرد.
گرما، روی سامانههایی هم اثر میگذارد که مردم برای فرار از خطر یا بازگشت به زندگی عادی به آنها تکیه میکنند. خشکسالی و پایینآمدن سطح رودخانهها میتواند جابهجایی بار را مختل کند. از طرف دیگر، گرمای زیاد تقاضای برق برای خنکسازی را بالا میبرد. همزمان، زیرساخت تولید و انتقال برق در گرمای شدید میتواند کماعتمادتر شود. نتیجه، یک چرخه بازخوردی است: هوا تقاضا برای انرژی را دقیقاً در زمانی بالا میبرد که زیرساخت زیر بیشترین فشار قرار دارد.
پارلمان اروپا⁹ اکنون آماده میشود بررسی کند از موجهای گرما، آتشسوزیها و خشکسالیهای تابستان چه درسهایی میتوان گرفت و اتحادیه اروپا¹⁰ چگونه میتواند پیشگیری، آمادگی و پاسخ اضطراری را بهتر کند.
در استرالیا¹ هم بحث مشابهی لازم است؛ اما پیش از بحران، نه در میانه آن.
الگوی آشنا برای استرالیا
تجربه «بلک سامر» ۲۰۱۹–۲۰ در استرالیا¹ نشان داد وقتی گرما، خشکسالی، باد و بار سوختی با هم ترکیب شوند، چه ابعادی از خسارت ممکن است رخ دهد. آن فاجعه منطقهای هماندازه ترکیه¹¹ را سوزاند و طبق گزارشها به ۳۳ مرگ انجامید.
نشانههای هشدار فعلی بهویژه جدی است چون مقامهای استرالیایی¹ با احتمال شرایط داغتر و خشکترِ مرتبط با «ال نینو»¹² روبهرو هستند. مسئولان آتشنشانی گفتهاند شرایط غیرمعمولی که در اروپا² دیده شد باید بهعنوان هشدار جدی گرفته شود، نه یک استثنای دور از ذهن.
موضوع این نیست که استرالیا¹ دقیقاً تابستان اروپا² را تکرار میکند. اقلیم، پوشش گیاهی، جغرافیا و سامانههای اضطراری در مناطق مختلف فرق دارند. مسئله این است که ریسکهای زیرین در حال آشنا شدناند: موجهای گرمای طولانیتر، زمینهای خشکتر، زیرساختهای تحت استرس و فاصله کمتر بین یک اضطرار تا اضطرار بعدی.
آمادگی باید قبل از قرمز شدن پیشبینیها شروع شود
اولین اولویت، تقویت سامانههای هشدار زودهنگام است. هشدارهای گرما و آتش باید روشن، محلی و قابل اقدام باشند. مردم باید بدانند نه فقط خطر نزدیک است، بلکه دقیقاً چه کاری انجام دهند، چه زمانی محل را ترک کنند و از کجا کمک بگیرند.
برنامهریزی اضطراری باید کسانی را هم در نظر بگیرد که بیشتر در معرض گرما هستند: سالمندان، افراد دارای بیماریهای مزمن، کارگران فضای باز، کودکان خردسال و کسانی که در خانههای با عایقکاری ضعیف زندگی میکنند. مراکز خنکسازی، اطلاعرسانی سلامت عمومی و سرکشیهای حمایتی باید «زیرساخت ضروری» دیده شوند، نه خدمات اختیاری.
دوم، دولتها باید پیش از وقوع بحران روی تابآوری سرمایهگذاری کنند: مقاومسازی شبکههای برق، حفاظت از ارتباطات، نگهداری مسیرهای تخلیه، و اطمینان از اینکه بیمارستانها و مراکز مراقبت سالمندی در گرمای طولانی و دود میتوانند به کار ادامه دهند.
سوم، استرالیا¹ باید برای رویدادهای همزمان برنامه داشته باشد: آتش بزرگ میتواند همزمان با موج گرما، قطع برق، آلودگی دود، اختلال حملونقل یا از کار افتادن ارتباطات رخ دهد. سازمانهای امدادی نمیتوانند هر خطر را جداگانه ببینند وقتی جامعه همزمان چند خطر را تجربه میکند.
کسبوکارها هم به برنامه تابآوری اقلیمی نیاز دارند
تجربه اروپا² برای کسبوکارهای استرالیا¹ هم هشدار مستقیم دارد. حتی وقتی ساختمانها آسیب ندیدهاند، هوای حدی میتواند عملیات را مختل کند.
گرما میتواند توان نیروی کار را پایین بیاورد، رفتار مصرفکننده را تغییر دهد، حملونقل را مختل کند، هزینههای سرمایش و یخچال را افزایش دهد و زنجیرههای تأمین را بیثبات کند. برای نمونه، پایینبودن سطح آب رودخانههای اروپا² بر حملونقل بار اثر گذاشته و گرما بر سامانههای انرژی و کسبوکارها فشار آورده است.
به همین دلیل، شرکتهای استرالیایی¹ باید پیش از اضطرار بعدی، آسیبپذیرترین تأمینکنندگان، مسیرها، تأسیسات و نیروهای انسانی خود را شناسایی کنند. برنامههای تداوم کسبوکار باید شامل گزینههای حملونقل جایگزین، برق پشتیبان، سیاستهای گرمایی برای کارکنان و روشهای کار در زمان اختلال ارتباطات باشد.
این موضوع برای کسبوکارهای کوچک مهمتر است؛ چون معمولاً ذخایر مالی کمتر و توان جابهجایی محدودتری دارند. سیاست عمومی میتواند با تأمین مالی قابلدسترس در بحران، اصلاح بیمه و حمایت فنی در سازگاری کمک کند.
هزینه تعویق رو به افزایش است
پیامدهای اقتصادی گرما از خسارت مستقیم بلایا فراتر رفته است. رئیس اقلیم سازمان ملل¹³ هشدار داده که تابستان شدید اروپا² به فشارهای تورمی اضافه میکند و میتواند به استرس گستردهتر انرژی کمک کند.
برای استرالیا¹، تأخیر هزینهزا خواهد بود. بازسازی پس از آتشسوزیها، سیلها و خرابیهای مرتبط با گرما گرانتر از کاهش آسیبپذیری از قبل است. هر فاجعه میتواند نابرابری را هم عمیقتر کند: خانوارهای ثروتمندتر راحتتر میتوانند سرمایش نصب کنند، موقتاً جابهجا شوند یا وقفهها را تحمل کنند، در حالی که جوامع کمدرآمد بیشتر در معرض میمانند.
این یعنی سازگاری اقلیمی، هم موضوع ایمنی است و هم موضوع عدالت.
اضطرار تابستانی اروپا² میتواند استرالیا¹ را به سمت آمادگی دائمی، به جای واکنش فصلی، سوق دهد: آتشنشانی باید قبل از شروع فصل منابع داشته باشد؛ نظام سلامت باید قبل از اوج دما برنامه گرما داشته باشد؛ کسبوکارها باید قبل از بستهشدن جادهها و جهش تقاضای برق، راهبرد تداوم داشته باشند؛ و جامعه باید قبل از پر شدن آسمان از دود، هشدارهای قابل اتکا دریافت کند.
پانویس نامها (اصل انگلیسی):
¹ Australia
² Europe
³ drought
⁴ Britain
⁵ Italy
⁶ France
⁷ Austria
⁸ Vienna
⁹ European Parliament
¹⁰ European Union
¹¹ Turkey
¹² El Niño
¹³ UN climate chief