هشدار تند متخصص دمانس درباره نوشابههای شیرین روزمره
یک متخصص برجسته دمانس در استرالیا میگوید نوشابههای شیرین میتوانند برای سلامت مغز بهشدت آسیبزا باشند و آنها را «گلولهای برای مغز» توصیف کرده است. این هشدار در گفتوگوی او با برنامه سانرایز¹ و در گزارشی از سِوِننیوز² مطرح شد.
این صحبتها همزمان با انتشار راهنمای تازه و مبتنی بر شواهد از سوی سازمان جهانی بهداشت³ مطرح شده؛ راهنمایی که برآورد میکند حدود ۴۵ درصد موارد دمانس با عوامل خطرِ قابل تغییر مرتبط است و میتواند در بسیاری از افراد قابل پیشگیری باشد.
دکتر هلنا پوپوویچ⁴، متخصص مغز و دمانس، گفته است نوشابههای شیرین مقدار بسیار زیادی قند را در مدت کوتاهی وارد بدن میکنند. به گفته او، این موضوع میتواند ارتباط میان سلولهای مغزی را مختل کند و روی «بیان ژن» در مغز اثر منفی بگذارد.
او تأکید کرده مراقبت از سلامت مغز فقط به خوردن و نوشیدن محدود نیست و عواملی مثل استرس و ارتباطات اجتماعی هم نقش مهمی دارند. پوپوویچ گفته «روابط سمی» میتواند التهاب را بالا ببرد و تولید کورتیزول را افزایش دهد؛ هورمونی که به گفته او به مغز آسیب میزند.
او همچنین درباره انزوای اجتماعی هشدار داده و گفته تنهایی میتواند به اندازه کشیدن ۱۵ نخ سیگار در روز آسیبزا باشد. در کنار این موارد، او از الکل هم نام برده و گفته حتی ۴ نوشیدنی در هفته میتواند روند «کوچک شدن» مغز را شروع کند. او شیرینکنندههای مصنوعی و حتی دود ناشی از آتشِ هیزمیِ روباز را هم از عوامل روزمرهای دانسته که میتوانند خطر دمانس را افزایش دهند.
این متخصص توصیه کرده مصرف فستفود، غذاهای فوقفرآوریشده و غذاهای بستهبندیشده کمتر شود و گفته مجموعهای از مواد شیمیایی، رنگها و طعمدهندههای مصنوعی، امولسیفایرها، روغنهای صنعتی و قندهای افزوده میتوانند برای مغز «سمی» باشند.
او در بخش دیگری از صحبتهایش به فعال نگهداشتن ذهن در طول زندگی اشاره کرده و گفته پرهیز از یکنواختی به اندازه دوری از عادتهای ناسالم اهمیت دارد. او پیشنهاد کرده افراد، بهویژه در سنین بالاتر، با کارهایی مثل یادگیری، یا داوطلب شدن در فعالیتهای اجتماعی، ذهن خود را درگیر نگه دارند.
پوپوویچ در عین اشاره به مواردی که باید کمتر مصرف یا کمتر در معرض آنها قرار گرفت، گفته تمرکز اصلی بهتر است روی تغذیه مغز با غذاهای کامل و طبیعی باشد. او از گزینههایی مثل انواع توتها، سبزیهای برگدار، مغزهای خام، روغن زیتون و ماهیهای چرب بهعنوان انتخابهای مناسب نام برده و مثالی مثل «ساردین روی بستر اسفناج با کمی روغن زیتون» را مطرح کرده است.
او همچنین تمرینهای قدرتی را هم پیشنهاد کرده و گفته این نوع ورزش به تقویت ارتباط بین عضلات و مغز کمک میکند.
پاورقی
¹ Sunrise
² 7NEWS
³ World Health Organisation (WHO)
⁴ Dr Helena Popovic
