افزایش سریع سرطان رحم، در حالیکه خیلیها آن را نمیشناسند
کارشناسان سلامت میگویند از جون ۲۰۲۶ روند ابتلا به سرطان رحم در استرالیا¹ و دیگر کشورهای پردرآمد رو به افزایش است؛ تا جایی که این بیماری حالا بهعنوان شایعترین سرطانهای زنانۀ دستگاه تناسلی در استرالیا¹، آمریکای شمالی² و اروپا³ شناخته میشود و نزدیک به ۵۰ درصد موارد سرطانهای زنانۀ دستگاه تناسلی را در این مناطق تشکیل میدهد.
داستان یک تشخیصِ دیرهنگام
گزارش ABC News¹ روایت سیمون کررار⁴ را مطرح میکند؛ زنی ۵۶ ساله که ظرف ۹ هفته از شکایت از درد شکم به مرگ در خواب رسید. خانوادهاش میگویند در ماههای منتهی به فوت، علائم او چند بار نادیده گرفته شد و تشخیصهای اشتباه دریافت کرد. در روزهای پایانی، شکمش بهطور محسوس ورم کرده بود، انرژی نداشت و بهسختی غذا میخورد.
در نهایت، کالبدشکافی نشان داد او به لیومیوسارکوم رحم (نوعی نادر و تهاجمی از سرطان رحم) مبتلا بوده که به کبدش گسترش پیدا کرده بود.
آمارها و تغییرات مهم در الگوهای ابتلا
طبق گزارش ABC News¹، سرطان رحم در استرالیا¹ در ۲۵ سال گذشته دو برابر شده و از آن بهعنوان سریعترین سرطان رو به رشد در میان زنان در این کشور یاد میشود. در عین حال، این بیماری «پروفایل عمومی» پررنگی ندارد و گفته میشود حدود ۹ نفر از هر ۱۰ زن حتی از وجود آن خبر ندارند.
با اینکه سرطانهای پستان و روده همچنان شایعترین سرطانها میان زنان استرالیا هستند، سرطان رحم به جمع پنج سرطانِ پرتکرارِ تشخیصدادهشده در زنان اضافه شده است. همچنین ماه جون بهعنوان ماه آگاهیبخشی سرطان رحم مطرح میشود؛ زمانی برای برجستهکردن این تغییر روندها.
این بیماری بهطور سنتی بیشتر با زنان پس از یائسگی و بالای ۵۰ سال شناخته میشد، اما دادهها به افزایش تشخیص در سنین پایینتر هم اشاره دارند. در گزارش ABC News¹ گفته میشود نرخها سریعتر از همه در گروه سنی ۲۵ تا ۴۴ سال بالا میرود. در عین حال، دادههای پژوهشی نشان میدهد حدود ۸۲.۴ درصد از موارد سرطان آندومتر (شایعترین نوع سرطان رحم) در مراحل ۱ یا ۲ شناسایی میشوند، اما تعداد کلی موارد همچنان رو به افزایش است.
علائم هشداردهنده و زیرگروههای بیماری
گزارشها تأکید میکنند شایعترین علامت سرطان رحم خونریزی غیرطبیعی واژینال است. علائم دیگر میتواند شامل کاهش وزن بدون دلیل، درد شکم و تغییرات در اجابت مزاج باشد.
در استرالیا¹ حدود ۳۴۰۰ زن در سال با این بیماری تشخیص میگیرند. گفته میشود تا ۹۵ درصد موارد از نوع سرطان آندومتر است (در پوشش داخلی رحم)، اما برخی موارد نادر از دیوارۀ عضلانی رحم شروع میشوند.
عوامل خطر: چاقی، دیابت و موضوع تشخیص دیرهنگام
متخصصان افزایش موارد را به چند عامل همزمان نسبت میدهند. به گفته آنتونی ریچاردز⁵، انکولوژیست زنان در بیمارستان Joan Kirner Women’s and Children’s Hospital⁶ در ملبورن⁷، دو محرک اصلی افزایش نرخ ابتلا در استرالیا¹ چاقی و دیابت نوع ۲ هستند. او توضیح میدهد چاقی باعث افزایش تولید «استروژنِ بدون مهار» میشود که میتواند به شکلگیری سرطان آندومتر کمک کند؛ و بالا بودن انسولین و مقاومت به انسولین در دیابت نوع ۲ هم در روند شکلگیری این سرطان نقش دارد.
در برخی موارد نیز علائم زنانۀ مرتبط با سرطان ممکن است با مشکلات دیگر اشتباه گرفته شود؛ از جمله بیماریهای کلیوی یا مسائل عمومی سلامت باروری، که میتواند تشخیص و درمان را عقب بیندازد.
پیشگیریپذیری و روند مرگومیر
بر اساس ارقام Australia New Zealand Gynaecological Oncology Group⁸ (گروه انکولوژی زنان استرالیا و نیوزیلند)، تا ۶۰ درصد موارد سرطان رحم در استرالیا¹ «بهطور بالقوه» با افزایش آگاهی عمومی، توجه سریعتر به علائم و مدیریت بهتر عوامل خطر اصلی مانند چاقی و دیابت قابل پیشگیری معرفی شدهاند. همین گروه همچنین از روند افزایش مرگومیر سرطان رحم در سالهای اخیر گزارش داده است.
ژنتیک در کنار وزن: همهچیز به چاقی خلاصه نمیشود
تریسی اومارا⁹، رئیس آزمایشگاه استعداد ژنتیکی سرطان در QIMR Berghofer¹⁰ میگوید اگرچه چاقی عامل خطر شناختهشدهای است، اما «همۀ داستان» نیست: همه افراد مبتلا اضافهوزن ندارند و همه افراد دارای چاقی هم لزوماً سرطان آندومتر نمیگیرند.
تیم او در تلاش است مشخص کند چه پروفایل ژنتیکیای باعث میشود برخی افراد بیش از دیگران در معرض سرطان رحم قرار بگیرند. در یک مطالعه منتشرشده در ۲۰۲۳، این تیم گزارش کرد زنانی که در طول زندگی سطح بالاتری از تستوسترون دارند ممکن است بیشتر در معرض خطر سرطان آندومتر باشند. در پژوهش تازهتری که اوایل امسال منتشر شد، گفته شد زنانی که این پروفایل ژنتیکی را دارند اما BMI «سالم» دارند، دو برابر بیشتر از جمعیت عمومی در معرض ابتلا هستند؛ و اگر همین پروفایل ژنتیکی با چاقی همراه شود، احتمال ابتلا پنج برابر گزارش شده است.
درمانها و مسیرهای پژوهشی جدید
با وجود افزایش آمار، در هفته اول جون ۲۰۲۶ گزارشهایی از پیشرفت درمانی هم منتشر شده است. در نشست ASCO 2026¹¹ (انجمن آمریکایی انکولوژی بالینی)، پژوهشگران اعلام کردند ترکیب شیمیدرمانی و ایمونوتراپی بهعنوان یک استاندارد جدید درمان برای سرطان آندومتر پیشرفته یا عودکرده مطرح شده و نرخ بقای چهارساله پایداری نشان داده است.
همچنین در همین ماه، از یک پلتفرم جهانی «living lab» برای تبادل پژوهش رونمایی شد که با استفاده از فناوریِ مجهز به هوش مصنوعی و دادههای بدون هویتِ بیماران، امکان همکاری همزمان پژوهشگران را فراهم میکند تا سریعتر به بینشهایی درباره سرطانهای رحم و تخمدان برسند.
آگاهی و تشخیص زودتر: چه چیزهایی مطرح میشود؟
نهادهایی مانند Cancer Council Australia¹² بر اهمیت آگاهی و شناسایی زودهنگام برای بهبود نتایج تأکید میکنند. توصیههای مطرحشده شامل این موارد است: توجه به خونریزی یا ترشح غیرعادی (بهویژه پس از یائسگی)، صحبت درباره سابقۀ خانوادگی و مدیریت وزن با پزشک عمومی، و استفاده از برنامههای عمومی غربالگری مرتبط؛ در حالیکه برای سرطان رحم، آزمون غربالگری سراسریِ روتین بهطور مشخص وجود ندارد.
کمبود بودجه، تابو و سکوت درباره علائم
کلر اسکات¹³، رئیس ANZGOG⁸ و انکولوژیست، میگوید بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۰ استرالیا¹ حدود ۱۸ میلیون دلار برای پژوهش سرطان رحم هزینه کرده، در حالیکه هزینه پژوهش سرطان پستان در همین بازه بیش از ۴۰۰ میلیون دلار بوده است. او این اختلاف را بخشی از کمبود منابع برای سرطانهای زنانۀ دستگاه تناسلی میداند.
او همچنین به موضوع شرم و معذببودن از صحبت درباره بیماریهای «زیر کمر» اشاره میکند و میگوید علامت شاخص بسیاری از سرطانهای رحم یعنی خونریزی غیرطبیعی واژینال، برای بعضی زنان موضوعی است که صحبت دربارهاش با اطرافیان یا حتی پزشک آسان نیست. خانواده سیمون کررار⁴ هم میگویند با روایت داستان او میخواهند آگاهی را بالا ببرند و زنان را تشویق کنند اگر علامتی غیرعادی دیدند، برای پیگیری و جدی گرفتهشدن علائم، بیشتر اصرار کنند.
پاورقی منابع نامها و مکانها
¹ Australia / ABC News / Cancer Council Australia: Australia, ABC News, Cancer Council Australia
² North America: North America
³ Europe: Europe
⁴ Simone Crerar: Simone Crerar
⁵ Anthony Richards: Anthony Richards
⁶ Joan Kirner Women’s and Children’s Hospital: Joan Kirner Women's and Children's Hospital
⁷ Melbourne: Melbourne
⁸ Australia New Zealand Gynaecological Oncology Group (ANZGOG): Australia New Zealand Gynaecological Oncology Group (ANZGOG)
⁹ Tracy O’Mara: Tracy O'Mara
¹⁰ QIMR Berghofer: QIMR Berghofer
¹¹ ASCO (American Society of Clinical Oncology): ASCO (American Society of Clinical Oncology)
¹² Cancer Council Australia: Cancer Council Australia
¹³ Clare Scott: Clare Scott
Source: abc.net.au, menomartha.com, cancer.org.au, sgo.org, youtube.com, frontiersin.org, abs-cbn.com, medicalxpress.com