وابستگی بیشتر پیستهای اسکی استرالیا به «پلن جایگزین»
با بالا آمدن خورشید روی مانت بولر¹ در منطقه هایکانتریِ ویکتوریا²، صدای یکنواخت دستگاههای برفساز در کوه میپیچد و مسیرهای اسکی را با برف مصنوعی میپوشاند؛ تصویری که حالا در بسیاری از اقامتگاهها و پیستهای آلپاین استرالیا³ بیشتر دیده میشود. با غیرقابلپیشبینیتر شدن زمستانها، اپراتورها سرمایهگذاری سنگینی روی فناوری برفسازی انجام دادهاند؛ نوعی «بیمه» برای روزهایی که برف طبیعی دیر میآید یا کمتر از انتظار میبارد و باید همچنان تلهکابینها فعال بمانند و گردشگرها به پیست بیایند.
امسال استرالیا³ یکی از بدترین شروعهای فصل برف را در چند دهه اخیر تجربه کرد. با اینکه تا ۳ جولای برف طبیعی زیادی نباریده بود و این شروعِ کند، در حد یکی از آهستهترین شروعهای زمستان در دهههای اخیر توصیف شد، چند پیست توانستند در آخرهفته افتتاحیهی سنتیِ تعطیلات طولانی جون، با تکیه بر برفسازیِ مصنوعی تلهکابینها را راه بیندازند؛ هرچند در برخی موارد فقط نوارهای باریکی از مسیرهای مخصوص مبتدیها باز بود.
یکی از نمونههای پررنگ این تغییر، مانت بولر¹ است؛ پیستی که طی ۲۵ سال گذشته ۱۷ میلیون دلار روی برفسازی سرمایهگذاری کرده است. این مجموعه حالا بیش از ۳۰۰ دستگاه «تفنگ برف» را در نزدیک به ۸۰ کیلومتر مسیر اسکی اداره میکند؛ تجهیزاتی که معمولاً فقط وقتی میتوانند کار کنند که «دمای حبابتر» به منفی ۲ درجه سانتیگراد یا پایینتر برسد.
مانت بولر¹ همچنین پنج «کارخانه برف» دارد؛ ساختمانهایی شبیه کانتینرهای حملونقل که میتوانند بهصورت ۲۴ساعته و بدون وابستگی به دما، برف تولید کنند. رایلا مورگان⁴، سخنگوی مانت بولر¹، به SBS News⁵ گفت برفسازی بهمرور در سراسر دنیا مهمتر شده، چون نوسان فصل به فصل را هموار میکند. او توضیح داد در این فصل هنوز آن «بارشهای بزرگ برف» زیاد رخ نداده و فقط چند مورد محدود ثبت شده است؛ به همین دلیل برفسازی کمک میکند جاهای خالی جبران شود و پوشش برف در محدوده پیست حفظ شود تا با تقویت پایه برف، بخشهای بیشتری کمکم باز شوند و مهمانها بتوانند اسکی و اسنوبورد را ادامه دهند.
به گفته مورگان، فناوری برفسازی که هم مصرف آب و هم مصرف انرژی بالایی دارد، در چند دهه اخیر نسبت به زمان معرفی اولیهاش پیشرفت زیادی کرده و حالا پیستها میتوانند برف باکیفیتتر را کارآمدتر تولید کنند. او همچنین گفت شرکتهای زیادی در جهان هر سال روی بهبود این فناوری کار میکنند. علاوه بر برفسازی، پیستها از روش «کِشت و ذخیره برف» یا «snow farming» هم استفاده میکنند: ایجاد تودههای ذخیره برف در بخشهای سایهدار و رو به جنوب، و سپس آمادهسازی و پخش آن برای تقویت مسیرها و طولانیتر کردن فصل.
چرا شروع این فصل اینقدر کند بود؟
برفسازی کمک کرده پیستها با شرایط ضعیف طبیعی کنار بیایند، اما هوا را تغییر نمیدهد. بعد از یک بارش قابلتوجه در اوایل جولای، ایستگاه اندازهگیری اسپنسرز کریک⁶ که بهعنوان یکی از قابلاعتمادترین نقاط برای سنجش عمق برف طبیعی در نیو ساوت ولز⁷ شناخته میشود، در ۲۱ جولای عمق ۶۸ سانتیمتر را ثبت کرد؛ در حالی که در یک سال خوب، این عدد معمولاً از یک متر هم عبور میکند.
کارشناسان میگویند ترکیبی از ال نینو⁸، مد جنوبی حلقوی⁹ و تغییرات بلندمدت اقلیم، در کند بودن شروع فصل برف امسال نقش داشته است. دکتر اندرو واتکینز¹⁰، دانشمند اقلیم و عضو ائتلاف علمیِ Protect Our Winters¹¹، گفت تشدید ال نینو باعث شده سامانههای پرفشار پایدارتر و بیشتری در جنوبشرقی استرالیا³ شکل بگیرد؛ وضعیتی که به آسمان صافتر و در نتیجه برف کمتر منجر میشود.
همین الگوی هواشناسی، وارونگی دما هم ایجاد کرده است؛ یعنی شرایطی که میتواند در قلهها گرمتر از دامنههای پایینتر باشد. این وضعیت احتمالاً به ثبت دماهای رکوردیِ جولای در پیستهای آلپاین ویکتوریا² کمک کرده؛ جایی که مانت هاتهام¹² به ۱۲ درجه و فالز کریک¹³ به ۱۱.۵ درجه رسیدند و رکوردهای قبلیِ جولای را که بهترتیب ۸.۷ و ۹.۸ درجه بود، با اختلاف چند درجه شکستند.
اندرو واتکینز¹⁰ که خودش هم اسکیباز است، گفت ثبت دماهای رکوردشکن در اقلیم در حال گرم شدن، بیشتر از قبل دیده میشود. او توضیح داد گرمای بیشتر یعنی جبهههای سردی که قبلاً میتوانستند برف بیاورند، حالا بیشتر به باران تبدیل میشوند و کیفیت و یکپارچگیِ لایه برف را پایین میآورند. با این حال، سامانههای پرفشار میتوانند شبهای سرد و خشک بسازند؛ شرایطی که برای دستگاههای برفساز ایدهآل است و در بسیاری از مناطق «نجاتبخش» بوده است.
گزارشی در سال ۲۰۲۴ از سوی Australian Mountain Research Facility¹⁴ و Australian National University¹⁵ نشان داد پوشش برف بین سالهای ۱۹۵۴ تا ۲۰۲۱ حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و طول فصل اسکی در بیشتر پیستها بین ۱۷ تا ۲۸ درصد کوتاهتر شده است. با این حال، واتکینز گفت در «اوج زمستان» هنوز امکان اتکا به برفسازی وجود دارد، هرچند فصلها کوتاهتر میشوند.
درباره ادامه همین فصل هم جاناتان هاو¹⁶، هواشناس ارشد Bureau of Meteorology¹⁷، گفت گاهی فقط یک سامانه بزرگ هواشناسی کافی است تا شرایط بهسرعت تغییر کند. او اشاره کرد که استرالیا³ وارد بخش پایانی زمستان میشود و همچنان امکان عبور سامانهها و تغییر شرایط وجود دارد.
پاورقی منابع نامها
¹ Mount Buller
² Victoria
³ Australia
⁴ Rhylla Morgan
⁵ SBS News
⁶ Spencers Creek
⁷ New South Wales (NSW)
⁸ El Niño
⁹ Southern Annular Mode
¹⁰ Dr Andrew Watkins
¹¹ Protect Our Winters
¹² Mount Hotham
¹³ Falls Creek
¹⁴ Australian Mountain Research Facility
¹⁵ Australian National University (ANU)
¹⁶ Jonathan How
¹⁷ Bureau of Meteorology
