هشدار کارشناسان درباره پیامدهای کاهش شدید مهاجرت

چرخش بحث مهاجرت در استرالیا؛ از «عدد» تا «طراحی سیاست»

بحث مهاجرت در استرالیا¹ دیگر فقط این نیست که آیا «مهاجرت خالص برون‌مرزی» (NOM)² بیش از حد بالاست یا نه. اختلاف‌ها بیشتر روی این متمرکز شده که این عدد دقیقاً چطور باید محاسبه شود، کدام دسته‌های ویزا باید تغییر کند، و این‌که سیاست مهاجرتی باید بر اساس ظرفیت مسکن، نیازهای اقتصادی یا حال‌وهوای افکار عمومی تنظیم شود.

این کشمکش هم‌زمان با بررسی دولت فدرال برای کاهش NOM² شدت گرفته؛ در حالی که ائتلاف³ و وان نیشن⁴ خواهان کاهش‌های عمیق‌تر هستند. این بحث‌ها بعد از جهش مهاجرتی پس از همه‌گیری شکل گرفته؛ دوره‌ای که NOM² در سال ۲۰۲۳ تقریباً به ۵۵۰ هزار نفر رسید. عدد NOM² بعدتر پایین آمده، اما اثرات رشد سریع جمعیت—به‌ویژه فشار بر مسکن و زیرساخت—همچنان محور اصلی مناقشه سیاسی است.

NOM دقیقاً چه چیزی را می‌سنجد؟

NOM² با تعداد ویزاهای صادرشده یکی نیست. این شاخص «تفاوت» بین کسانی است که وارد استرالیا¹ می‌شوند و کسانی که از آن خارج می‌شوند، با تعریفی که به مدت زمان حضور افراد در کشور مربوط است.

در سال مالی ۲۰۲۴–۲۵، ۵۶۸٬۴۰۰ نفر وارد شدند و ۲۶۲٬۸۰۰ نفر خارج شدند؛ بنابراین NOM² برابر ۳۰۵٬۶۰۰ شد. در مبنای سال تقویمی هم NOM² از ۳۴۰٬۸۰۰ در سال ۲۰۲۴ به ۳۰۱٬۱۰۰ در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.

این تفاوت مهم است چون دولت‌ها ممکن است بدون آن‌که به همان نسبت مهاجرت دائم را کم کنند، NOM² را پایین بیاورند. تغییر در ویزاهای دانشجویی، فارغ‌التحصیلی، بازدیدکننده و «ورکینگ هالیدی» می‌تواند روی این اثر بگذارد که افراد چقدر در استرالیا¹ می‌مانند و آیا در عدد خالص حساب می‌شوند یا نه.

حجم بالای دارندگان ویزای موقت هم تصویر را پیچیده‌تر کرده است. بر اساس داده‌های وزارت امور داخلی⁵ که در این بحث‌ها به آن استناد می‌شود، در ۳۱ جولای ۲۰۲۶ حدود ۲.۹ میلیون دارنده ویزای موقت در استرالیا¹ زندگی می‌کردند.

سه هدف متفاوت، یک عدد مشترک

دولت آنتونی آلبانیزی⁶ روی کاهش NOM² به ۲۲۵ هزار نفر تا سال‌های ۲۰۲۷–۲۸ کار می‌کند. این کاهش نسبت به آخرین رقم سالانه قابل توجه است، اما از هدف‌های پیشنهادی اپوزیسیون و وان نیشن⁴ کمتر تهاجمی است.

ائتلاف³ می‌گوید سطح مهاجرت باید به ساخت مسکن گره بخورد. پیشنهاد آن‌ها این است که سطح مهاجرت با تعداد خانه‌های تکمیل‌شده تنظیم شود و استدلال می‌کنند عدد نهایی می‌تواند به کمتر از ۱۷۰ هزار برسد. همچنین خواستار مقررات سخت‌گیرانه‌تر ویزا، کنترل‌های بیشتر روی پناهندگی و اعتراض‌های ویزایی، و اقدام برای خارج‌کردن افرادِ غیرشهروندِ غیرقانونی هستند.

وان نیشن⁴ خواستار کاهش NOM² به ۱۳۰ هزار نفر شده است. با توجه به رقم سال مالی اخیر، رسیدن به این سطح یعنی کاهش بیش از ۱۷۵ هزار نفر در سال.

این پیشنهادها نشان می‌دهد اختلاف اصلی فقط «چقدر کم شود» نیست. حزب کارگر⁷ مسئله را «کاهش مدیریت‌شده» می‌بیند. ائتلاف³ مهاجرت را مستقیماً به عرضه مسکن وصل می‌کند. وان نیشن⁴ کاهش تندتر را با ادبیات «کنترل مرزها» و رشد جمعیت مطرح می‌کند.

مسکن در مرکز بحث

قوی‌ترین دلیل سیاسی برای کاهش مهاجرت، این ادعاست که رشد جمعیت از عرضه مسکن جلو زده است. ائتلاف³ می‌گوید مهاجرت باید متناسب با خانه‌های ساخته‌شده سقف‌گذاری شود و وان نیشن⁴ هم مهاجرت را به توان خرید مسکن و نگرانی‌های گسترده‌تر درباره زیرساخت و جرم‌وجنایت وصل می‌کند.

پیتر مالیناسکاس⁸، نخست‌وزیر استرالیای جنوبی⁹، خواهان احتیاط شده و می‌گوید استرالیا¹ بیشتر با بحران مسکن روبه‌روست تا بحران مهاجرت. با این حال، او از برنامه مهاجرتی «هدفمندتر» حمایت کرده؛ به‌خصوص مدلی که کارگران موردنیاز برای ساخت‌وساز و تحویل پروژه‌های مسکن را وارد کند.

این تمایز از این جهت مهم است که کاهش مهاجرت ممکن است تقاضا برای اقامت را کم کند، اما هم‌زمان می‌تواند عرضه نیروی کار موردنیاز برای ساخت خانه، ارائه خدمات و پشتیبانی از رشد جمعیت را هم کاهش دهد. بنابراین مسئله فقط «چند نفر می‌آیند» نیست؛ این است که «چه کسانی می‌آیند، کجا کار می‌کنند، و آیا زیرساخت هم‌پای آن جلو می‌رود یا نه».

خطر یکی‌کردن همه مهاجران

بحث فعلی گروه‌های بسیار متفاوتی را کنار هم می‌گذارد: مهاجران دائم، دانشجویان بین‌المللی، فارغ‌التحصیلان موقت، بک‌پکرها، کارگران ماهر، متقاضیان ویزای خانوادگی و بازدیدکنندگانِ اقامت‌بلند.

نمایندگان صنعت گردشگری هشدار داده‌اند تلاش برای پایین آوردن NOM² ممکن است ناخواسته به گردشگری و بازار کار مناطق آسیب بزند. گفته می‌شود تغییرات پیشنهادی شامل کاهش مدت اعتبار ویزای بازدیدکننده و حذف دسترسی به ویزای دوم و سوم «ورکینگ هالیدی» است. شورای صنعت گردشگری کوئینزلند¹⁰ می‌گوید چنین اقدام‌هایی می‌تواند روی اپراتورهای گردشگری و نیروی کار فصلی اثر بگذارد، مگر این‌که اثر اقتصادی آن به‌درستی مدل‌سازی شود.

این موضوع یک ضعف مهم را هم نشان می‌دهد: یک عدد تیترِ کلی می‌تواند اثرهای اقتصادی کاملاً متفاوت را پنهان کند. کارگر موقت در ساخت‌وساز، دانشجوی بین‌المللی که به ویزای فارغ‌التحصیلی می‌رود، و بازدیدکننده‌ای که اقامتش را طولانی می‌کند همگی ممکن است روی NOM² اثر بگذارند، اما فشار یکسانی روی مسکن، خدمات عمومی یا بازار کار ایجاد نمی‌کنند.

سیاست، زمان‌بندی را جلو می‌برد

گفته می‌شود سیاست مهاجرتی دولت با تأخیر روبه‌رو شده، چون وزیران درباره این‌که کاهش‌ها چقدر و با چه سرعتی انجام شود اختلاف نظر دارند. سخنرانی برنامه‌ریزی‌شده وزیر امور داخلی تونی برک¹¹ لغو شد و انتظار می‌رود حزب کارگر⁷ به‌جای اعلام پر سر و صدا، سراغ یک اعلام کم‌حاشیه‌تر برود و هم‌زمان برای جلب حمایت در سنا¹² تلاش کند.

آنتونی آلبانیزی⁶، نخست‌وزیر، و آنگوس تیلور¹³، رهبر اپوزیسیون، گفت‌وگوهایی داشته‌اند؛ اما خواسته‌های ائتلاف³ نشان می‌دهد رسیدن به توافق آسان نیست. اپوزیسیون سطح NOM² را به‌طور معنی‌دار پایین‌تر از ۲۲۵ هزار می‌خواهد؛ همراه با اقدام‌هایی درباره درخواست‌های پناهندگی، اعتراض‌های ویزایی، دیپورت‌ها، ویزای فارغ‌التحصیلی و «بیانیه ارزش‌های استرالیا»¹⁴.

حزب کارگر⁷ هم‌زمان با فشارهای وان نیشن⁴ و گرینز¹⁵ روبه‌روست؛ گروه‌هایی که مواضع‌شان درباره کاهش مهاجرت بسیار متفاوت است. همین اختلاف‌ها مسیر توافق گسترده دوحزبی را سخت‌تر کرده، هرچند تقریباً همه بازیگران اصلی می‌پذیرند که سطح فعلی NOM² از نظر سیاسی قابل دفاع ساده‌ای نیست.

بحثی درباره اعتماد عمومی

بررسی تحلیلی اس‌بی‌اس⁶⁶ نشان می‌دهد مخالفت با مهاجرت لزوماً در مناطقی که بیشترین جمعیت مهاجر را دارند قوی‌تر نیست. در برخی موارد، مقاومت در جاهایی بیشتر دیده می‌شود که مهاجران کمتری در آن حضور دارند؛ نشانه‌ای از این‌که «برداشت از فشار»، به‌ویژه درباره مسکن و خدمات، می‌تواند به اندازه تجربه مستقیم اثرگذار باشد.

به همین دلیل، اعتماد عمومی به یک مسئله مرکزی در سیاست‌گذاری تبدیل شده است. دولت‌ها باید نه‌فقط هدف عددی، بلکه مسیر رسیدن به آن و هزینه-فایده‌هایش را توضیح دهند.

در این چارچوب، طرحی که از جریان‌های مختلف مهاجرتی تفکیک کند، مدل‌سازی منتشر کند و سیاست جمعیت را به مسکن، زیرساخت، برنامه‌ریزی نیروی کار و توسعه مناطق وصل کند، بخش مهمی از بحث را شکل می‌دهد. در عین حال باید خروج‌ها را هم در نظر بگیرد، چون NOM² یک معیارِ خالص است، نه صرفاً شمارشِ ورودها.

پانوشت نام‌ها و اصطلاحات

¹ Australia

² Net Overseas Migration (NOM)

³ Coalition

⁴ One Nation

⁵ Department of Home Affairs

⁶ Anthony Albanese

⁷ Labor

⁸ Peter Malinauskas

⁹ South Australia

¹⁰ Queensland Tourism Industry Council

¹¹ Tony Burke

¹² Senate

¹³ Angus Taylor

¹⁴ Australian Values Statement

¹⁵ Greens

⁶⁶ SBS