کمتر شدن خرید «خوراکیهای تفریحی»
با ادامه فشار هزینههای مواد غذایی، استرالیاییها¹ دارند ترکیب خریدهای سوپرمارکتیشان را تغییر میدهند. واضحترین تغییر، عقبنشینی از اقلام غیرضروری مثل چیپس، شکلات و انواع شیرینی و آبنبات است. دادههای تازه مصرفکنندگان نشان میدهد ۴۰ درصد از استرالیاییها¹ خرید خوراکیهای «تفریحی» را کمتر کردهاند؛ نشانهای از اینکه بسیاری، اولویت را به کالاهای ضروری میدهند.
این تغییر بیشتر از آنکه ناشی از دغدغه سلامتی باشد، رنگ و بوی مالی دارد. حذف تنقلات و محصولات غیرضروری، یکی از سادهترین راهها برای پایین آوردن رقم نهایی صندوق است؛ بدون اینکه مواد اصلی وعدههای غذایی تغییر کند.
خرید حسابشدهتر در سوپرمارکت
هزینه یک خرید معمول مواد غذایی بالا رفته است. متوسط هزینه هفتگی برای یک خانواده چهار نفره اکنون ۲۴۵ دلار گزارش شده؛ در حالیکه سال گذشته ۲۴۰ دلار و پنج سال قبل ۱۸۷ دلار بوده است.
در یک تحلیل جداگانه، میانگین قبض خرید مواد غذایی از ۲۱۳.۸۹ دلار در سال ۲۰۲۵ به ۲۳۲.۰۲ دلار در سال ۲۰۲۶ رسیده؛ افزایشی ۸.۵ درصدی. برای خیلی از خانوادهها، همین افزایش باعث میشود خریدهایی که قبلاً عادی بود، حالا «اختیاری» به نظر برسد.
به همین دلیل، خریداران در مرحله پرداخت، محتاطتر شدهاند. حدود ۸۱ درصد از استرالیاییها¹ در یک نظرسنجی گفتهاند طی ۱۲ ماه گذشته عادتهای خریدشان را تغییر دادهاند. راهکارهای رایج شامل مقایسه قیمت واحد (مثلاً قیمت به ازای هر ۱۰۰ گرم)، گشتن دنبال کالاهای تخفیفخورده و رفتن به سمت محصولات برند فروشگاهی است.
تخفیفها، جایگزینها و خرید عمده
بسیاری از مردم وعدههای غذایی را بر اساس تخفیفها برنامهریزی میکنند و اقلام ماندگار را وقتی ارزانتر میشود، ذخیره میکنند. قهوه، غلات صبحانه، شوینده لباس و خوراکیهای مناسب لانچباکس از جمله چیزهایی هستند که در زمان تخفیف بیشتر خریداری میشوند.
گروهی دیگر، کالاهای خریدنی را عوض کردهاند: مرغ ممکن است جای گوشت گاو را بگیرد، غذای یخزده به جای گزینه تازه انتخاب شود، و گوشت با مواد کمهزینهتر مثل عدس جایگزین شود.
خرید عمده هم میتواند هزینه را پایین بیاورد؛ البته وقتی فضای کافی برای نگهداری وجود داشته باشد و کالا قبل از تاریخ مصرف استفاده شود. استفاده بهتر از باقیمانده غذا و کم کردن دورریز هم از روشهایی است که خانوادهها برای کش دادن بودجه به کار میگیرند.
رشد سهم برندهای فروشگاهی
محصولات اختصاصی سوپرمارکتها (برندهای فروشگاهی) جای مهمتری در خرید هفتگی پیدا کردهاند. حدود یکچهارم خریداران به سمت این برندها رفتهاند و در یک نظرسنجی دیگر هم ۴۲ درصد گفتهاند برای صرفهجویی، محصولات برند سوپرمارکت را میخرند.
این تغییر، نشاندهنده آمادگی بیشتر برای انتخاب گزینههای ارزانتر است. مصرفکنندهای که قبلاً یک برند شناختهشده را ترجیح میداد، حالا قیمت آن را با جایگزین ارزانتر مقایسه میکند یا منتظر میماند تا همان برند تخفیف بخورد.
در گزارش منتشرشده، به کاهش وفاداری به برندها اشاره شده و اینکه توجه بیشتر روی «ارزش خرید» و قیمت است. همچنین در متن به فروش بهتر برندهای فروشگاهی در کولز² و وولورثز³ اشاره شده است.
خرید از چند فروشگاه و رشد کانال آنلاین
خانوارها خریدشان را بین چند خردهفروش پخش میکنند. دادههای جدید نشان میدهد ۵۶ درصد از خانوارها طی یک فصل، از چهار خردهفروش خرید کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد مقایسه قیمت بین سوپرمارکتها، فروشگاههای تخفیفی و فروشگاههای آنلاین جدیتر شده است.
طبق همین دادهها، کانالهای تخفیفی و آنلاین اکنون حدود یکچهارم فروش مواد غذایی را تشکیل میدهند و خرید آنلاین سریعتر از فروش سنتی سوپرمارکتها رشد میکند.
این روش میتواند فرصت بیشتری برای پیدا کردن قیمت پایینتر بدهد، اما برنامهریزی بیشتری میخواهد: سر زدن به چند فروشگاه، دیدن کاتالوگها و مقایسه آنلاین. البته هزینه رفتوآمد، هزینه ارسال و خریدهای ناگهانی هم ممکن است بخشی از صرفهجویی را خنثی کند.
فشار هزینهها برای همه یکسان نیست
اثر افزایش قیمت غذا بین خانوادهها متفاوت است. مثلاً خانوادههایی که نوجوان دارند ممکن است برای گوشت، لبنیات، تنقلات لانچباکس و حجم بیشتری از غذا بیشتر هزینه کنند؛ در مقایسه با خانوادههای تکنفره یا زوجهایی که فرزندشان از خانه رفته است.
برخی میتوانند با تغییر برند یا خرید عمده واکنش نشان دهند، اما برخی دیگر انعطاف کمتری دارند و ناچار میشوند مقدار یا تنوع غذایی را که میخرند کاهش دهند.
در گزارشهای اخیر همچنین به رفتارهایی مثل خرید محصولات با تخفیفهای سنگینتر و انتخاب میوه و سبزی «غیراستاندارد از نظر ظاهر» اشاره شده؛ اقداماتی که با هدف کاهش هزینه غذا انجام میشود.
«ارزش خرید» یعنی چه؟
الگوهای جدید نشان میدهد «ارزش» فقط پیدا کردن ارزانترین کالا روی قفسه نیست. خریداران همزمان قیمت را با مقدار، کیفیت، راحتی مصرف و ماندگاری میسنجند.
خوراکیهای تفریحی معمولاً اولین گروهی است که حذف میشود چون «غیرضروری» تلقی میشود؛ اما همین نگاه بودجهای، حالا روی انتخاب برندها، نوع پروتئین، خرید اقلام تازه، برنامهریزی وعدهها و حتی اینکه از کجا خرید انجام شود هم اثر گذاشته است.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی):
¹ Australians
² Coles
³ Woolworths