هشدار ایمنی جدید سازمان غذا و داروی استرالیا برای داروهای GLP-1
سازمان غذا و داروی استرالیا² (TGA) در تاریخ ۱ دسامبر ۲۰۲۵، هشدار جدیدی برای دستهای از داروهای محبوب کاهش وزن و درمان دیابت از جمله اوزمپیک³، وگووی⁴، مونجارو⁵، سکسندا⁷ و ترولیسیتی⁸ صادر کرد. این هشدار بهدلیل نگرانی درباره احتمال بروز افکار و رفتارهای خودکشی منتشر شده است.
چه هستند داروهای GLP-1؟داروهای گیرنده GLP-1 نظیر اوزمپیک³ (سمیگلوتاید)، وگووی⁴ (سمیگلوتاید)، مونجارو⁵ (تیزلپاتید)، سکسندا⁷ (لیرائگلوتاید) و ترولیسیتی⁸ (دولاگلوتاید)، در ابتدا برای درمان دیابت نوع ۲ توسعه یافتند. اخیراً بهعنوان گزینهای مؤثر برای مدیریت وزن بهکار میروند، چون هورمونی طبیعی را شبیهسازی میکنند که هضم را کند کرده و حس سیری طولانیتری ایجاد میکند.
محتوای هشدار چیست؟در این هشدار آمده است که اگرچه مدارک کافی برای اثبات رابطه مستقیم بین این داروها و افکار یا رفتارهای خودکشی وجود ندارد، امکان بروز این خطر نمیتواند رد شود. حالا توصیه شده تا بیماران و متخصصان بهداشت روان، تغییرات خلقی و رفتاری از جمله افسردگی جدید یا تشدیدشده، افکار خودکشی یا نوسانات احساسی غیرعادی را زیر نظر داشته باشند.
نگرانیهای بینالمللی و تحقیقاتاین اقدام TGA پس از بررسیهای مشابه سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا⁹ (FDA) و دیگر نهادهای بینالمللی صورت گرفت. تاکنون مدارک قاطعی درباره ایجاد افکار خودکشی توسط این داروها یافت نشده ولی نگرانی برای خطر اندک ادامه دارد و نظارتها همچنان برقرار است.
برخی مطالعات بینالمللی، از جمله تحقیق منتشرشده در Scientific Reports¹⁰ در سال ۲۰۲۴، افزایش معناداری در خطر افسردگی، اضطراب و خودکشی را در مصرفکنندگان این داروها نشان دادند، احتمالاً بهخاطر تغییر توازن دوپامین در مغز. با این حال، برخی مطالعات دیگر ارتباط روشنی نیافتهاند.
هشدارهای اضافی: پیشگیری از بارداری و دوران بارداریTGA همچنین درباره مصرف مونجارو⁵ و قرصهای ضدبارداری خوراکی هشدار بهروز منتشر کرده است. ممکن است اثربخشی ضدبارداری خوراکی هنگام شروع یا افزایش دوز تیزلپاتید کاهش یابد. توصیه میشود بیماران برای چهار هفته پس از شروع یا افزایش دوز از روشهای غیرخوراکی یا حفاظ استفاده کنند. همچنین تأکید شده که این داروها نباید در دوران بارداری مصرف شوند.
سایر نگرانیهای ایمنیعلاوه بر خطرات روانی، مطالعات اخیر به عوارض گوارشی نظیر گاستروپارزیس و مشکلات چشمی نادری مثل نوروپاتی بینایی قدامی ایسکمیک غیرشریانی (NAION) و رتینوپاتی دیابتی، بهویژه با داروهای مبتنی بر سمیگلوتاید، اشاره کردهاند.
چه اقداماتی باید انجام شود؟بیمارانی که اوزمپیک³، وگووی⁴، مونجارو⁵، سکسندا⁷ یا ترولیسیتی⁸ مصرف میکنند، باید به تغییرات خلقی و رفتاری توجه کنند، هرگونه نشانه جدید یا تشدیدشده مشکلات روانی را به پزشک گزارش دهند، درباره روش پیشگیری از بارداری در صورت مصرف تیزلپاتید مشورت کنند و در دوران بارداری از این داروها استفاده نکنند.
پشتیبانی و منابعاگر شما یا کسی را میشناسید که با مشکلات روانی دستوپنجه نرم میکند، خدمات زیر در دسترس است:
لاینلایف¹¹: ۱۳۱۱۱۴
کیدز هلپلاین¹²: ۱۸۰۰ ۵۵ ۱۸۰۰
منزلاین استرالیا¹³: ۱۳۰۰ ۷۸۹ ۹۷۸
سوساید کالبک سرویس¹⁴: ۱۳۰۰ ۶۵۹ ۴۶۷
بیاند بلو¹⁵: ۱۳۰۰ ۲۲ ۴۶۳۶
هداسپیس¹⁶: ۱۸۰۰ ۶۵۰ ۸۹۰
هشدار بهروز شده TGA اهمیت پایش مستمر و ارتباط شفاف میان بیماران و ارائهدهندگان خدمات بهداشتی را هنگام مصرف داروهای GLP-1 برجسته میکند. با وجود فواید قابلتوجه این داروها در مدیریت دیابت و چاقی، آگاهی از خطرات احتمالی، بهویژه اثرات روانی، برای استفاده ایمن ضروری است.
همچنان که تحقیقات ادامه دارد، نهادهای نظارتی و متخصصان در حوزه سلامت هوشیار خواهند ماند تا دستورالعملهای مبتنی بر شواهد را به بیماران ارائه دهند.
¹ Australia
² Therapeutic Goods Administration (TGA)
³ Ozempic
⁴ Wegovy
⁵ Mounjaro
⁷ Saxenda
⁸ Trulicity
⁹ US Food and Drug Administration (FDA)
¹⁰ Scientific Reports
¹¹ Lifeline
¹² Kids Helpline
¹³ MensLine Australia
¹⁴ Suicide Call Back Service
¹⁵ Beyond Blue
¹⁶ Headspace
