بازگشت احتمال افزایش نرخ بهره در نوامبر
دو بانک بزرگ استرالیا، ANZ¹ و Commonwealth Bank of Australia (CBA)²، بعد از انتشار دادههای تورمی ماه جولای، دوباره احتمال افزایش نرخ بهره را مطرح کردهاند. این دو بانک حالا پیشبینی میکنند Reserve Bank of Australia (RBA)³ در جلسه ماه نوامبر، نرخ نقدی را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش دهد و آن را از ۴.۳۵ درصد به ۴.۶۰ درصد برساند؛ سطحی که در صورت تحقق، بالاترین نرخ از اکتبر ۲۰۱۱ خواهد بود.
این تغییر نگاه پس از انتشار آمارهای جدید نشان میدهد فشارهای قیمتی، قویتر و ماندگارتر از چیزی است که انتظار میرفت. ANZ¹ اعلام کرد تورم «میانگین اصلاحشده» (trimmed mean) در جولای، ۰.۵ درصد نسبت به ماه قبل رشد کرده که بالاتر از پیشبینی خود این بانک و برآورد بازار (۰.۳ درصد) بوده است. طبق همین دادهها، معیار سهماهه سالانهشدهِ تورم میانگین اصلاحشده به ۴.۷ درصد رسیده و سهم اقلام سبد Consumer Price Index (CPI)⁴ که رشد سالانه بالای ۳ درصد داشتهاند، به ۶۱ درصد افزایش یافته است.
تورم و فشار روی تصمیمات RBA
RBA³ معمولاً تورم «زیربنایی» را با دقت دنبال میکند، چون برخی از اجزای پرنوسانِ تورم کلی را کنار میگذارد. با اینکه نتیجه سالانه تورم میانگین اصلاحشده در جولای روی ۳.۶ درصد ثابت ماند، اما همچنان بالاتر از بازه هدف ۲ تا ۳ درصد بانک مرکزی است.
ANZ¹ گفته این ارقام، احتمال این را بالا میبرد که تورم میانگین اصلاحشده در سهماهه سپتامبر از انتظارات RBA³ بالاتر برود. بانک مرکزی برای نیمه دوم سال بهدنبال رشد فصلیِ میانگین حدود ۰.۸ درصد است.
همزمان، صورتجلسه نشست ماه آگوست RBA³ هم نگرانی درباره ریسکهای افزایشی تورم را برجسته کرده بود. هیئت مدیره نرخ را در ۴.۳۵ درصد نگه داشت، اما در بحثها اشاره شد که گزینه «سختگیری بیشتر» کنار گذاشته نشده است.
سپتامبر هم روی میز است
با اینکه نوامبر حالا سناریوی اصلیِ ANZ¹ و CBA² است، برخی اقتصاددانها احتمال اقدام زودتر را هم کاملاً رد نکردهاند. CBA² جلسه سپتامبر را «رویدادی زنده» توصیف کرده و هشدار داده که تورم بالاتر از انتظار میتواند زمان افزایش نرخ را جلو بیندازد. بعد از انتشار دادهها، بازارها احتمال ضمنیِ افزایش نرخ در سپتامبر را حدود ۵۰ درصد قیمتگذاری کردند؛ در حالی که قبل از انتشار آمار، این احتمال حدود ۱۷ درصد بود.
گزارشها همچنین میگویند National Australia Bank (NAB)⁵ پیشبینیِ قبلیِ «عدم افزایش بیشتر» را وارد مرحله بازبینی کرده و افزایش احتمالی را حتی در جلسه ۲۸–۲۹ سپتامبر هم بررسی میکند. تصمیم سپتامبر RBA³ قبل از انتشار تورم سهماهه سپتامبر گرفته میشود؛ دادهای که میتواند پیش از جلسه نوامبر سیگنال مهمی به بازار بدهد. CBA² گفته گستردگیِ غافلگیریِ تورم در جولای از حدی که برای بررسی سختگیری بیشتر لازم است عبور کرده، هرچند همچنان نوامبر را زمان محتملتری میداند.
اثر روی وامگیرندگان و اقساط
افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی میتواند هزینه وامگیری را برای خانوارهایی که همین حالا هم با اقساط بالای وام مسکن روبهرو هستند، بیشتر کند. وبسایت مقایسهگر Canstar⁶ برآورد کرده اگر نرخ بهره ۰.۲۵ واحد درصد بالا برود، قسط ماهانه یک وام ۶۰۰ هزار دلاری با ۲۵ سال مانده تا پایان، حدود ۹۱ دلار در ماه افزایش پیدا میکند.
این تغییر انتظارات برای بازار قابل توجه بوده است. پیش از انتشار دادههای جدید تورم، هر چهار بانک بزرگ استرالیا انتظار داشتند حرکت بعدی RBA³ «کاهش نرخ» باشد، اما زمان آن را تا سال ۲۰۲۷ پیشبینی میکردند. در میان بانکهای بزرگ، Westpac⁷ هنوز دیدگاه متفاوتی دارد و معتقد است فعلاً نرخها در همین سطح باقی میماند. با این حال، تمرکز اصلی در فضای بانکی بیشتر روی این است که افزایش بعدی آیا رخ میدهد و اگر رخ بدهد، سپتامبر است یا نوامبر.
در هفتههای آینده، توجه وامگیرندگان و بازار به دادههای تورم، اشتغال و هزینهکرد خواهد بود؛ دادههایی که میتوانند در تصمیمهای بعدی RBA³ نقش داشته باشند.
پاورقی نامها و منابع انگلیسی
¹ ANZ (Australia and New Zealand Banking Group)
² Commonwealth Bank of Australia (CBA)
³ Reserve Bank of Australia (RBA)
⁴ Consumer Price Index (CPI)
⁵ National Australia Bank (NAB)
⁶ Canstar
⁷ Westpac
