افزایش چاقی کودکان و سوءتغذیه در عصر فستفود
گزارش جهانی یونیسف¹ در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد تعداد کودکانی که بین پنج تا هفده سالگی دچار اضافهوزن و سوءتغذیه هستند، بیش از کودکانی است که کموزناند. این تغییر مهم در نوع سوءتغذیه کودکان عمدتاً ناشی از افزایش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده است.
پیشی گرفتن چاقی از کموزن: برای اولین بار در سطح جهانی، چاقی در کودکان علت اصلی سوءتغذیه شده و جای کموزنی را گرفته است—موضوعی جدی در سلامت عمومی جهان.
تأثیر غذاهای فوقفرآوریشده: غذاهایی مانند ناگت مرغ، هاتداگ، آبنبات و نوشابههای گازدار کالری و قند و چربیهای ناسالم و نمک زیادی دارند، اما حاوی ویتامینها، مواد معدنی و فیبر لازم برای رشد سالم نیستند. کارشناس تغذیه مگان لی⁷ میگوید این غذاها از نظر ارزش غذایی «تقریباً مانند خوردن هیچ هستند».
آمار استرالیا: مؤسسه ملی بهداشت و رفاه استرالیا گزارش داده است که در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۵٪ کودکان دو تا هفده سال (حدود ۱.۳ میلیون نفر) اضافهوزن یا چاقی دارند، رقمی که از سال ۱۹۹۵ حدود ۲۰٪ رشد داشته و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ نیمی از کودکان کشور اضافهوزن یا چاق شوند.
پیشنهادهای سیاستی: گزارش یونیسف¹ توصیه میکند مالیات بر غذاهای فوقفرآوریشده، یارانه برای غذاهای مغذی، محدودیت تبلیغات غذاهای ناسالم و بهبود برچسبگذاری مواد غذایی اعمال شود. مگان لی⁷ از وضع مالیات بر این محصولات حمایت میکند تا درآمد آن برای کاهش قیمت غذاهای سالم هزینه شود.
دیدگاه کشاورزان و صنعت: National Farmers Federation⁸ با مالیات بر غذاهای بیکیفیت موافق است مشروط بر این که درآمد آن به یارانه تولید محصولات تازه اختصاص یابد، چرا که مصرف بیشتر میوه و سبزی هم برای سلامت عمومی و هم برای بخش کشاورزی سودمند است.
موقعیت دولت استرالیا: دولت استرالیا⁹ در حال حاضر مالیات بر غذاهای فوقفرآوریشده را مد نظر ندارد اما با صنعت برای اصلاح فرمولاسیون مواد غذایی و تدوین استراتژی امنیت غذایی ملی همکاری میکند.
چالشهای غذاهای فوقفرآوریشده: این غذاها به گونهای طراحی شدهاند که طعمشان بسیار قابلقبول باشد و بیشازحد مصرف شوند، در نتیجه سیگنالهای سیری طبیعی را مختل کرده و میتوانند به رفتارهای غذایی اعتیادآور در کودکان منجر شوند. همچنین قیمت پایینتر و سهولت دسترسی آنها نسبت به غذاهای کامل، به ویژه در خانوادههای کموقت، باعث افزایش تکیه بر این محصولات شده است.
زمینه جهانی: این پدیده در کشورهای دیگر نیز دیده میشود؛ برای مثال دفتر یونیسف هند از سهگانه سوءتغذیه (چاقی، کوتاهی قد و گرسنگی پنهان) خبر میدهد که ناشی از جایگزینی میوه و سبزیجات تازه با غذاهای پردازششده ارزان و پرتبلیغ است. در ایالات متحده، ایالت کالیفرنیا¹⁰ در حال قانونگذاری برای محدود کردن غذاهای فوقفرآوریشده در بوفههای مدارس است.
خلاصه: استرالیا با چالش سلامت عمومی روبهرو است که در آن رشد چاقی کودکان همزمان با سوءتغذیه به دلیل کیفیت پایین رژیم غذایی و تسلط غذاهای فوقفرآوریشده رخ داده است. کارشناسان بهداشتی، کشاورزان و یونیسف¹ خواستار مالیات بر غذاهای بیکیفیت و اقدامات سیاستی دیگر برای کاهش مصرف این محصولات و تشویق به مصرف غذاهای کامل و مقرونبهصرفه هستند. دولت استرالیا⁹ در حال تقویت برنامههای اصلاح فرمولاسیون و امنیت غذایی است اما تقاضا برای مداخله مالی مستقیم همچنان ادامه دارد.
منابع:
¹ UNICEF global report
² ABC News, UNICEF finds more obese children malnourished, reigniting junk food tax debate (2025)
³ PMC NCBI, Interplay Between Picky Eating and Obesity Indicators
⁴ Conexiant, Clinicians push UPF limits in schools (California)
⁵ The Independent, Childhood junk food addiction signs and effects
⁶ LVHN, Health risks of ultra-processed foods
⁷ Megan Lee
⁸ National Farmers Federation
⁹ Australian government
¹⁰ California
Source: abc.net.au, youtube.com, pmc.ncbi.nlm.nih.gov, conexiant.com, the-independent.com, lvhn.org